Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 201

fJ)\FiS]^ps

20 NOVEMBER 1987 ding van vier jaar heeft doorlopen, maar niettemin slechts 55 procent van de gebrui­ kelijke salarisschaal op de giro krijgt. Of een Agnio, een basisarts die meer diensten draait dan een specialist, zonder daarvoor opgeleid te worden. Het meest voordelig ^

rmoedzaaiers' voor de werkgever is echter de gastonder­ zoeker, die veelal thuis a a n een promotie­ onderzoek werkt, al of niet met behoud van een uitkering. Drie semi­cao'ers a a n het woord over hun motieven om ook met min­ der beloning genoegen te nemen.

Iseker in eigen huis gastonderzoekers op te treden. Ze ontvingen een brief van de dienst personeelszaken van de VU. Een echte status voor het werk dat ze leveren onüenen ze hier echter nog niet aan. Sinds die tijd hebben ze echter recht op het maken van 500 kopieën per jaar, kunnen ze gebruik ma­ ken van postverzending via de VU en krijgen ze geregeld infor­ matie over de onderzoeksdagen binnen de vakgroep. Geen rigo­ reuze verandering dus. "Onze situatie is in die zin verbe­ terd dat we nu van asielzoeker gast zijn geworden. Maar van gasten wordt ook verwacht dat ze na verloop van tijd weer op­ stappen. Trouwens ze hebben nu al weer een andere titel voor ons verzonnen. L aatst kreeg ik een brief waarin we geasso­ cieerde medewer ker s werden genoemd." De toekomst ziet Elly een beetje somber in. In het voorjaar van volgend jaar promoveert ze.

'Zo'n werkweek van 110 uur, da's eigenlijk te zwaar' "Die lange werktijden lijken in de gezondheidszorg een alge­ meen geaccepteerd goed te zijn. Als je ze niet accepteert krijg je te horen: waarom ben je dan aan die baan begonnen? Voor jou tien andere als je wei­ gert om mee te draaien in de extra diensten." Alien Bar tels is aan de medische faculteit van de VU afgestudeerd als basis­ arts en zij werkt nu op de afde­ ling Interne Geneeskunde van het VU­ziekenhuis als agnio: as­ sistent geneeskundige niet in opleiding. "Een agnio is een basisarts die als zaalarts in het ziekenhuis functioneert maar niet in oplei­ ding is", legt ze uit. "Je kunt het jarenlang doen, maar in tegen­ stelling tot de agio wordt je niet opgeleid tot specialist. Een ag­ nio doet hetzelfde werk, maar dat telt voor de opleiding niet mee." Eigenlijk doet zij hetzelfde als

ten dan thuis bereikbaar moe­ ten zijn voor probleemgevallen. Achterwacht, heet dat. Je kunt dan telefonisch met hem of haar overleggen en eventueel die achterwacht vragen om alsnog naar het ziekenhuiè te komen." Het werk van een zaalarts ge­ beurt soms in een continudienst: een etmaal lang. Een gedeelte daarvan is dan reguliere werk­ tijd of betaald overwerk, de rest is 'aanwezigheidsdienst'. Het hoofd arbeidsvoorwaarden van de afdeling personeelszaken van het AZVU mevr ouw mr . C.J.M, van Egmond: "Overwerk wordt gewoon uitbetaald, af­ hankelijk van het uur en de dag met drie kwart, de helft of een kwart verhoogd. Aanwezig­ diensten worden met ongeveer een gulden per uur gehono­ reerd. Agnio's zijn overigens de enige medici in het ziekenhuis die recht op' overwerkvergoe­ ding hebben. Agio's, in oplei­

ting nog maar weinig effect ge­ had. Ze schetst een werkdag: "Om half negen begint de over­ dracht, waarbij de arts die nachtdienst had de gebeurte­ nissen van de vorige avond en nacht bespreekt. Vervolgens wordt er visite gelopen. Daarbij worden afspraken gemaakt over verdere onderzoeken, en wordt het verdere beleid be­ paald. Nieuwe patiënten ver­ gen veel tijd. Je hebt veel ge­ sprekken met familieleden van patiënten. Daarnaast moeten er ontslagbrieven gedicteerd wor­ den en de administratie bijge­ werkt. De normale werkdag zit er dan zes of zeven uur 's avonds op. Tijdens een avond­ en nachtdienst worden onder andere patiënten op de EHBO gepresenteerd, die eventueel opgenomen moeten worden. Meestal komen wij aan weinig nachtrust toe, omdat wij vaak geroepen worden bij problemen

maar daarna? "Een baan aan de universiteit is denk ik nog steeds heel moeilijk te krijgen. Nog een nadeel van het gaston­ derzoeker zijn, is dat je niet mee mag doen met interne sollicita­ tieprocedures. Je bent geen me­ dewerker. Ik denk dat ik mijn heil elders moet zoeken. Een be­ leidsfunctie bij de overheid of eventueel een functie in het be­ drijfsleven." Volgens haar is de positie van aio's op heel veel terreinen be­ ter geregeld: "Ze zullen na hun promotie meer kans op een baan hebben, omdat ze niet met zoveel zijn en bovendien is hun status heel duidelijk. Niet hoog, nee natuurlijk, maar toch beter. Ze zijn tenminste formeel lid van de universitaire gemeenschap. Het zijn onze opvolgers. Mijn generatie, de onderzoekers die in de periode '77 en '87 tussen wal en schip vielen, houdt nu op te bestaan."

Agnio/ basisarts Alien Bartels haar agio­collega, die wèl een opleiding krijgt in een medisch specialisme. Omdat er in een ziekenhuis altijd werk is, maar niet voldoende opleidingsplaat­ sen voor basisartsen, is de func­ tie van agnio in het leven geroe­ pen. "Het verschil met het werk van een agio? Geen. Alleen moeten zij af en toe landelijke examens afleggen. Ik heb er zelf voor ge­ kozen om agnio te zijn", vertelt Alien. "Ik weet niet goed of ik wel medisch specialist wil wor­ den. Mede door de lange werk­ tijden is het een zware baan. Daarom heb ik bewust niet ge­ solliciteerd op een agio­plek. Ik ben nu in de gelegenheid een beter beeld te vormen van wat het vak inhoudt, dan tijdens de studie geneeskunde, zodat ik straks een goede keus kan ma­ ken. Bovendien is de ervaring die ik nu verwerf altijd belang­ rijk, ongeacht wat ik later ga doen. Ik beschouw het als een nuttige opvulling van de wacht­ tijd voor de huisartsenopleiding. De duur van die wachttijd is trouwens niet meer vantevoren bekend. Er wordt vanaf januari '88 een lotingssysteem inge­ steld."

Als specialist

Gastonderzoekster Elly Touwen­Bouwsma

Een leven als specialist, met lange werkdagen en laat thuis, schrikt sommige basisartsen af. Ook Alien ziet de werktijden als een nadeel van het vak. Ze kan inmiddels uit ervaring spreken, want haar eigen functie kent nog langere werkweken: "Wij draaien hier de avond­ en nachtdiensten, terwijl internis­

Foto Kees Keuch, AVCA^U

ding dus, zijn daar in de cao van uitgesloten, net als ieder ander die schaal 11 of hoger krijgt uitbetaald." Dat artsen doorgaans langer werken dan de 38 uren van 'ge­ wone' Nederlanders is alge­ meen bekend. Werkweken tus­ sen de zestig en tachtig uur zijn niet ongewoon. Maar basisart­ sen lijken wat dit betreft het slechtste af. Begin dit jaar publi­ ceerde de belangenvereniging van basisartsen (de L BB) een zwartboek over hun arbeidsom­ standigheden. "Gemiddeld werkte ik 105 uren in de week", vertelt een arts­assistent in dat zwartboek, "'s Morgens moest ik om 8.15 uur beginnen, maar aangezien mijn pieper zo'n 60 tot 70 keer per dag ging, begon ik eerder. Op het laatst begon ik een uur eerder, zodat ik onge­ stoord alle patiëntenstatussen kon doornemen." Alien Bartels begint 's ochtends op de gewone tijd, maar merkt dat ze dan in de praktijk veelal 's avonds moet doorgaan. Het beleid van het VU­ziekenhuis is er al enige tijd op gericht om de werkweken van basisartsen te­ rug te brengen tot vijftig uur. EUy van Egmond: "Dat voorne­ men is er voor alle categorieën: agnio's, agio's en andere art­ sen. Vanaf 1 januari dit jaar is het plan voor de 50­urige werk­ week gefaseerd ingevoerd. De bedoeling is dat dat een jaar later gerealiseerd is."

Weinig effect In het geval van Alien Bartels hebben goede voornemens met betrekking tot werktijdverkor­

die zich op de verschillende af­ delingen voordoen. Als je 's nachts in bed ligt, weet je dat ieder moment de pieper kan gaan. Met dat idee slaap je niet echt goed. En als het slapen toch lukt, gaat prompt die pie­ per. Tenminste, als ik dienst heb wel. De volgende morgen na de overdracht kun je naar huis, zo­ dat je wat kunt bijslapen." Uit­ drukkelijk voegt ze daar aan toe dat ze dit werk, ondanks de Werkbelasting met plezier doet. Bartels telt de uren van een drukke week, met extra dien­ sten doordeweeks en in het weekend, bij elkaar op: ze komt tot honderd tot honderdtien uur. De vraag rijst of je dan nog wel verantwoord werk levert. "Dat vraag ik me soms ook wel eens af. Zelf heb ik nog geen fouten meegemaakt. Het is op zich wel te zwaar. Met zulke lan­ ge werktijden is het gevaar aanwezig dat je niet meer opti­ maal functioneert." Te weinig opleidingsplaatsen en negentiende eeuwse werk­ weken? Kan dat niet gewoon wat anders verdeeld worden? Alien: "Ja, dat is waar het eigen­ lijk om gaat. In feite zou er een betere werktijdverdeling moe­ ten plaatsvinden, zodat er meer artsen aan de slag kunnen. Dit is echter niet eenvoudig uit te voeren." Alien wijst niet, zoals bijvoorbeeld de L BB dat doet, de medisch specialisten aan als de schuldigen voor de merk­ waardige arbeidstijden die in ziekenhuizen praktijk zijn. Dat vindt ze veel te ongenuanceerd. "Als iemand de oplossing wist, was het misschien zo al gere­ geld."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen