Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 43

i\DV?aV?^

4 SEPTEMBER 1987

Nieuwe rector magnificus, prof. C Datema:

'Ik had me ook in het plaatselijk verenigingsleven kunnen storten' De nieuwe rector is pat r isticus. Hij bestudeert d e griekse en la­ tijnse teksten v a n d e vroege kerkvaderen. "Als wij e e n tek­ steditie publiceren, d a n staat die over honderd j a a r nog op d e plank," vertelt prof. C Datema, "en je hoopt dat ze d a n ook nog gebruikt wordt. M a a r je wilt d a a r n a a s t weleens bezig zijn met zaken die directe actie e n verantwoordelijkheid vragen. Je wilt weleens e e n d o e n e r zijn." A a n d e VU is het traditie dat bestuurders elkaar als zij e e n t a a k op zich n e m e n wijsheid toewensen. Wat d a a r precies m e e wordt bedoeld, wordt nooit uitgelegd, m a a r wellicht k a n v a n iemand die d e kerkvaders bestudeert, worden verwacht dat hij i n d e r d a a d over wijsheid beschikt. "Als u het zo zou willen noemen, d a n zou ik mij gevleid voelen," reageert Datema en d a a r m e e is het ijs gebroken. Het is d e t a a k v a n e e n rector om het wetenschappelijk corps v a n d e universiteit e n d e bestuurlijke top te vertegenwoordigen. Vol­ gens Datema moet hij d a a r o m zowel wetenschapper als be­ stuurder zijn. Het a a n t a l bestuur lijke taken dat Datema a a n d e VU uitvoer­ d e is echter beperkt. Zo w a s hij nooit voorzitter (oftewel d e k a a n ) v a n zijn faculteit, terwijl hij toch als rector het college v a n deka­ nen, w a a r i n alle faculteitsvoor­ zitters zijn verenigd, zal voorzit­ ten. "Als ik g e e n rector w a s gewor­ d e n zou het d e k a n a a t ongetwij­ feld iets zijn geweest dat m e d e komende jaren te beurt zou zijn gevallen," reageert hij, "maar ik b e n er i n d e r d a a d niet a a n toe­ gekomen. Wel b e n ik e e n p a a r j a a r lid geweest v a n het facul­ teitsbestuur e n d e afgelopen ja­ ren h e b ik als conrector d e ver­ g a d e r i n g e n v a n het college v a n d e k a n e n meegemaakt, zodat ik weet wie ik zal tegenkomen e n wat er v a n e e n d e k a a n ver­ wacht wordt." Vind u het college van dekanen een belangr ijk ro gaan? "Ja, via dat college heeft d e rec­ tor direct contact met d e g e n e n die hij representeert binnen het college v a n bestuur e n alle on­ derwerpen op het gebied v a n onderwijs e n onderzoek zijn d a a r onderwerp v a n gesprek. De ervaringen v a n d e werk­ vloer dus. De formele bevoegd­ h e d e n v a n het college v a n de­ k a n e n zijn i n d e r d a a d niet groot, m a a r onderschat d e adviseren­ d e t a a k niet! Doordat het a a n t a l faculteiten en subfaculteiten is afgenomen is het college kleiner e n kleiner g e w o r d e n ­ nu zijn er ongeveer vijftien leden ­ zodat je er gemakkelijker met elkaar h a r d o p opiniërend kunt den­ ken." We betrekken het derde, of ei­ genlijk het eerste, bestuurlijke o r g a a n v a n d e VU in ons ge­ sprek, de universiteitsraad. CvB­voorzitter Brinkman heeft d e relatie tussen het college v a n bestuur en universiteitsraad on­ langs in e e n geruchtmakende rede omschreven als twee kapi­ teins op e e n schip. Hij pleitte voor afschaffing v a n d e univer­ siteitsraad als e e n vertegen­ woordiging v a n d e universitaire geledingen (wetenschappelijk personeel, technisch en admini­ stratief personeel, e n studenten) e n zag meer heil in e e n verte­ genwoordiging v a n faculteiten.

Hij is gereformeerd en lid van het CDA. Hij bestudeert de vroegchristelijke traditie en toont graag bescheidenheid. Vanaf 7 september is prof. C. Da­ tema de nieuwe rector magnificus van de VU. Is hij representatief ge­ noeg? In een eerste kennismaking geeft Datema zelf het antwoord.

met conflicten hoor. Toch h e b ik als CDA­fractievoorzitter ge­ leerd dat je te allen tijde s a m e n ­ werkt." Geldt dat ook voor de bestuur lij­ ke cultuur aan de VU? "Ja, bij uitstek e n ik denk dat w e die cultuur ook moeten koeste­ ren."

- •• - i'

U bent meerd.

CDA­lid

en

r ge efo r­

"Dus ik p a s nog a a r d i g in het beeld dat m e n mogelijkerwijs heeft v a n vertegenwoordigers v a n d e VU v a n weleer ­ ik hoop dat u d e ironie proeft. Nee, ik voel me representant v a n deze instelling omdat ik d a a d w e r k e ­ lijk affiniteit met d e doelstelling h e b . Doordat ik als patristicus kennis h e b g e m a a k t met d e ont­ wikkeling v a n d e christelijke traditie in d e vroege fase, sta ik relativerend tegenover allerlei overaccentueringen die je in la­ tere tijd aantreft. Je wordt min­ der gevoelig voor denominaties ­ al die mooie kleine kerkge­ nootschappen die w e v a n d a a g d e d a g h e b b e n ­ e n je krijgt meer oog voor d e brede christe­ lijke traditie. Ik b e n heel blij dat d e Vereniging voor Christelijk Wetenschappelijk Onderwijs in die br ede christelijke traditie staat."

"Een burger wordt p a s wakker als d e stoep voor zijn huis wordt afgebroken. Het lijkt op e e n h e r w a a r d e r i n g v a n het college v a n d e k a n e n . Datema: "Met d e universiteits­ r a a d h e b ik g e e n directe erva­ ringen, zodat ik me hierover slechts met terughoudendheid k a n uitlaten, m a a r uw vergelij­ king met het college v a n deka­ n e n vind ik niet juist. Daarin ont­ moet je aUeen d e d e k a n e n en als je over e e n vertegenwoordi­ ging v a n d e faculteiten in d e universiteitsraad spreekt, d a n h e b je het over e e n b r e d e r e ver­ tegenwoordiging. D a a r horen ook a n d e r e stafleden d a n hoog­ leraren e n leden v a n het TAS, in thuis. Ik kan me voorstellen dat d e betrokkenheid v a n e e n raadslid groter is, w a n n e e r je kiest voor het model v a n d e di­ recte vertegenwoordiging v a n ­ uit d e faculteiten. Volgens leden van de huidige universiteitsraad is het een voordeel dat zij boven de par tij­ en staan en niet het faculteitsbe­ lang r ve tegenwoo r digen. "Van e e n raadslid zou ook in die a n d e r e constructie verwacht mogen worden dat hij kijkt n a a r d e b e l a n g e n v a n het totaal e n dat hij d e b e l a n g e n v a n zijn fa­ culteit d a a r a a n ondergeschikt weet te maken. Dat wordt v a n iedere bestuurder verwacht. De rol v a n het college v a n bestuur en d e faculteitsbesturen wordt op het moment belangrijker en d a a r o m k a n ik m e voorstellen dat je d a n ook nadenkt over d e

Johan de Koning rol v a n d e universiteitsraad." Het curriculum v a n Datema ver­ meldt dat hij in zijn woonplaats Woerden eind j a r e n zeventig wethouder e n locoburgemees­ ter is geweest e n vervolgens voorzitter v a n d e CDA­fractie in d e g e m e e n t e r a a d . "Dat is e e n g o e d e leerschool geweest," oor­ deelt hij. "Ik h e b d a a r geleerd dat e e n burger p a s wakker wordt als d e stoep voor zijn huis wordt opengebroken. Welke p l a n n e n je voor d e straat of voor d e wijk ook ontwikkeld hebt ­ hij heeft er weinig b e l a n g ­ stelling voor. Pas w a n n e e r voor zijn huis g e g r a v e n g a a t wor­ den, v r a a g t hij wat er g a a t ge­ beuren. Met a n d e r e woorden: zorg ervoor dat je in e e n zo vroeg mogelijk stadium over be­ langrijke zaken ook contact hebt met d e direct betrokkene." U pleit voor

openheid?

"Ja, m a a r openheid is voor mij niet hetzelfde als alles publiek b e h a n d e l e n . D e g e n e n die bij het bestuur betrokken zijn, moe­ ten goed geïnformeerd zijn, m a a r het is niet altijd opportuun om al je zaken v a n het begin tot het eind publiekelijk te bespre­ ken. Ik zeg: Openheid? Uiter­ aard... m a a r tegelijkertijd moet een lid v a n d e universitaire ge­ m e e n s c h a p zich heel goed be­ wust zijn v a n d e situatie w a a r i n

_/vu

hij verkeert. Hij zou binnen zijn faculteit e n zijn studierichting m e e moeten d e n k e n over d e koers. Het is buitengewoon ge­ wichtig dat d e strategische planning ook wordt ontwikkeld door faculteiten e n faculteitsle­ den. Ik zit d a a r m e e op dezelfde lijn als Brinkman als hij spreekt over grotere autonomie v a n d e faculteiten. Het is e e n g o e d e r a n d v o o r w a a r d e om er voor te zorgen dat ook binnen d e facul­ teiten d e betrokken spelers bij het spel nadrukkelijk eigen ver­ antwoordelijkheden nemen." "Iets a n d e r s dat ik in Woerden geleerd h e b is hoe je o m g a a t met d e b e l a n g e n v a n a n d e r e n . Hoe verdisconteer je zoveel mo­ gelijk legitieme verlangens die mogelijkerwijs niet h e l e m a a l sporen met d e eigen ideeën? Dat wU je proberen omdat je nu e e n m a a l samenwerkt e n d a a r ­ om zoveel mogelijk ook g o e d n a a r elkaar moet luisteren. Toen ik in 1978 als fractievoor­ zitter v a n het CDA in d e r a a d kwam, h a d het CDA tien v a n d e 19 zetels. U kunt zich voorstellen hoe politieke tegenstanders in die tijd aanhikten tegen die meerderheidspositie. ^Ve heb­ ben toen toch niet d e macht v a n het getal laten werken. Ook in zo'n situatie moet je kijken n a a r verlangens die door e e n a n d e r e zijde worden geformuleerd." Het

r ha moniemodel?

"Ja, al g a a t dat heus g e p a a r d

"Overigens zeg ik niet dat er a a n d e VU christelijk weten­ schappelijk onderwijs wordt ge­ geven. Christelijke w e t e n s c h a p bestaat niet. Wel kunnen wij wetenschap beoefenen als christenen. Dan kom je met je w a a r d e n ­ e n normenpatroon en keuzen die je op wetenschap­ sterremen maakt. Maar je moet natuurlijk wel reéel zijn. Hoe­ veel v a n onze collega's, ook el­ ders, zijn niet christen? Die zul­ len in hun omgeving niet a n d e r e keuzen m a k e n d a n wij hier. Het verschil is alleen dat ik er hier ook nog eens op a a n g e s p r o k e n k a n worden. Van d e pretentie: kijk ons christenen eens!, houd ik niet. Dat klimaat zou ik hier niet g r a a g zien, laten wij in alle bescheidenheid ons werk doen." Wat zijn uw ambities na het r ec­ toraat? "Zullen wij ons even beperken tot d e komende jaren? Mijn a m ­ bitie IS om op e e n a d e q u a t e e n hopelijke profijtelijke wijze mijn rol voor d e VU­gemeenschap te spelen.' Tot nog toe volgt u een snelle en voorbeeldige unive r sitai re ca r­ rière. Als iemand zo snel gaat, denk je altijd dat hij ook ver wil komen. "Ik zou dat behoorlijk willen re­ lativeren. Dat alles zo voorspoe­ dig g e g a a n is, is vooral door externe factoren te verklaren. Ik ben e e n gelukkige representant v a n d e periode w a a r i n de' vruchten nog zo v a n d e bomen vielen. Maar ik w a s natuurlijk met evenveel plezier leraar klassieke talen in Zeeland of in Groningen g e w o r d e n e n h a d mij d a a r in het plaatselijk vere­ nigingsleven gestort. En d a n w a s ik niet in beeld gekomen. Dat je ergens t e g e n a a n loopt, wordt door het toeval bepaald, zo zou ik dat wiDen zien."

11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen