Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 75

FJ)\F3^/F£

18 SEPTEMBER 1987 Het CDA vindt d e stijging v a n het collegegeld voor studenten die al zes j a a r studeren "te rechtvaardigen". Dat zegt woordvoerder dr. A. Lansink in e e n eerste reactie op d e begro­ ting. Ook d e PvdA wijst het plan niet persé v a n d e hand, m a a r fractiespecialist drs. J . Wallage heeft ""nog g e e n eindoordeel over d e hoogte en systematiek". Lansink wijst op zijn eigen initi­ atief uit 1980 om d e toen voorge­ stelde inschrijvingsduur v a n vijf j a a r te verruimen tot zes. "Ik h e b ­ behoudens zeer bijzondere g e ­ vallen ­ g e e n behoefte a a n ver­ dere uitbreiding", aldus Lan­ sink. Bij deze bijzondere geval­ len denkt hij a a n ernstige ziek­ ten e n a a n bestuurswerk. Dat zijn ook nu al d e twee formele gronden voor verlenging. Vol­ g e n s Lansink wordt er echter veel misbruik g e m a a k t v a n de mogelijkheid om binnen twee j a a r n a e e n a n d e r e studierich­ ting om te zwaaien en d a n op­ nieuw zes j a a r d e tijd te hebben. Wallage vindt dat Deetman d e inschrijvingsduur "te veel met d e portemonnaie in d e h a n d b e ­ naderd". Eerst moet m a a r blij­ ken hoe d e grootscheepse over­ schrijding k a n plaatsvinden (uitgaande v a n d e g e r a a m d e opbrengst zouden jaarlijks 20.000 studenten over hun tijd h e e n g a a n ­ bb). "Maar d e

De studiemogelijkheden en het studieklimaat zullen voor grote groepen jongeren ernstig wor­ den aangetast, als d e verdub­ beling v a n het collegegeld e n d e afschaffing v a n verdere stu­ diefinanciering voor studenten die langer d a n zes j a a r stude­ ren doorgaat, vreest d e voorzit­ ter v a n d e Vereniging v a n Sa­ menwerkende Nederlandse Universiteiten, ir. P. v an der Schans. Minister Deetman wil in zijn b e ­ groting d e financiële tegenval­ ler als gevolg v a n d e vergrijzing v a n het personeel in basis­ en voortgezet onderwijs nu ook op d e universiteiten verhalen om zo het g a t te dichten. En dat, terwijl d e universiteiten d e g e ­ volgen v a n d e vergrijzing in ei­ g e n huis zelf h e b b e n moeten op­ vangen, aldus Van der Schans, omdat d e rijksbijdrage d a a r ­ voor d e laatste tien j a a r niet werd vergroot. Slecht'te spreken is hij over d e korting v a n 30 miljoen gulden o p d e door d e minister toege­

"Wü e e n onderzoeker goed kun­ n e n functioneren d a n moet hij deel uit m a k e n v a n e e n interna­ tionaal, formeel of informeel netwerk v a n collega­onderzoe­ kers", schrijft Deetman in zijn concept­beleidsnotitie Interna­ tionalisering v a n Onderwijs en Onderzoek. Er zijn volgens d e b e w i n d s m a n tal v a n r e d e n e n om meer d a n voorheen d e blik op het buitenland te richten. Uit economisch opzicht is het v a n b e l a n g d e VS e n J a p a n bij te houden e n d a a r n a a s t moeten d e k a n s e n voor d e Nederlandse industrie in d e zich ontwikkelen­ d e d e r d e wereldlanden benut worden. Voorts zijn er financiële r e d e ­ nen: voor grote onderzoekspro­ jecten zijn d e investeringen voor e e n klein land niet meer op te brengen. En ook wetenschap­ pelijke: Nederland k a n niet overal zelf a a n d e top staan. Daarom is het nodig d a t inter­ nationalisering e e n "natuurlijk, onontbeerlijk" aspect wordt v a n het onderwijs en onderzoek in ons land, aldus d e notitie. De onderwijsbegroting, ook deels in het teken v a n interna­ tionalisering, voegt d a a r nog e e n stelling a a n toe: "De kennis

Onderwij sspecialisten niet op voorhand tegen stijging collegegeld

CvB­voorzitter Brinkman is verdrietig

CDA­onderwijsspecialist Lan­ sink: "Stijging collegegeld te rechtvaardigen." Foto: Bram d e Hollander

PvdA­woordvoerder Wallage: "Deetman b e n a d e r t inschrij­ vingsduur te veel met d e porte­ monnaie in d e hand" Foto: Werry Crone v r a a g w a n n e e r d e goedertie­ renheid v a n d e g e m e e n s c h a p ophoudt vind ik fatsoenlijk", al­ dus Wallage. D66­woordvoerder drs. A. Nuis verwacht dat zijn fractie het voorstel afwijst. "Wanneer je een g o e d e reden hebt om lan­ ger over d e studie te doen, wordt je gestraft", zo vindt Nuis. De VVD w a s nog niet bereik­ b a a r voor commentaar. A a n g a a n d e d e mogelijke kor­

tingen op d e universiteiten {30 miljoen materiele uitgaven, 35 miljoen prijscompensatie) wij­ zen alle woordvoerders op d e ' SKG­afspraken. Die behelsden dat er g e e n nieuwe, a l g e m e n e kortingen zouden plaatsvinden. Vooral d e 30 miljoen vindt het CDA bezwaarlijk. Lansink stelt zich echter terughoudend op: "ik zal mij verzetten, m a a r het pro­ bleem is w a a r je het geld d a n vindt". PvdA­woord voerder

VSNU: studieklimaat zal verslechteren bij dubbel collegegeld zegde extra gelden voor a p p a ­ ratuur. "Al j a r e n luiden d e uni­ versiteiten d e noodklok," zegt hij. "Op deze wijze wordt d e achterstand op het gebied v a n a p p a r a t u u r e n informatisering nog eens verergerd." De universiteiten h e b b e n g e ­ zorgd voor e e n systeem voor het b e w a k e n v a n hun onderwijs­ kwaliteit, m a a r d a a r t e g e n o v e r doet d e minister te weinig con­ crete aanzetten voor deregule­ ring en grotere autonomie v a n het wetenschappelijk onderwijs in zijn ontwerp v a n het Hoger Onderwijs en Onderzoekplan (HOOP), aldus d e VSNU­voorzit­ ter in e e n eerste reactie. Dat au­ tonomie e n kwaliteitsbewaking

h a n d in h a n d g a a n , zoals de b e w i n d s m a n beweert, komt on­ voldoende tot uitdrukking, vindt hij. Het plan wordt in januari defini­ tief vastgesteld e n d a a r n a twee­ jaarlijks a a n g e p a s t . Omdat het p l a n d e nabije toe­ komst v a n het wetenschappelijk onderwijs zal g a a n bepalen, zullen d e universiteiten in d e discussie v a n d e komende m a a n d e n moeten zien te berei­ ken d a t a a n hun opvattingen recht wordt g e d a a n , aldus d e VSNU­voorzitter. De universiteiten zullen zich vooral onderling moeten bera­ d e n over d e in het plan g e ­

Wallage heeft evenmin ruimte om dat geld m a a r bij te p a s s e n . "Onze prioriteit ligt bij het basis­ en voortgezet onderwijs, w a a r i n ook flink wordt gesneden". Ook D66 neemt nog g e e n standpunt in over d e bezuinigingen, die deze partij m e d e voor h a a r re­ kening neemt. Nuis vindt het in het licht v a n d e afspraken ech­ ter "geen manier v a n doen". (Bert

Bakker/UP)

schetste ontwikkelingen voor d e verschillende vakgebieden, meent hij. Verder verdienen het vouchersysteem (de onderwijs­ strippenkaart) e n het afschaffen v a n d e numerus fixus in ruil voor e e n schifting op grond v a n d e propedeuse­resultaten veel aandacht. Ir. Van der Schans betreurt het dat in het plan e e n visie op d e vormgeving v a n d e t w e e d e fase ontbreekt. Hij noemt het 'missiebudget', het financiële extraatje dat d e mi­ nister afzonderlijke universitei­ ten wil geVen om zich te profile­ ren op b e p a a l d e gebieden, op het oog e e n aantrekkelijke ge­ dachte. De toekenning deze ex­ traatjes m a g volgens h e m ech­ ter niet a a n teveel v o o r w a a r d e n worden g e b o n d e n . Anders is dat weer e e n voorbeeld v a n de nog steeds te grote bemoeizucht v a n d e minister met d e g a n g v a n zaken op d e universitei­ ten.

(Jan v an der

Veen)

Universiteit moet blik op buitenland richten v a n vreemde talen, en vooral v a n het Engels, moet a a n h o u ­ dend e e n punt v a n zorg zijn."

Stimulansen De attitude v a n wetenschap­ pers en studenten moet dus ver­ anderen, en daarvoor wordt in d e notitie e e n l a n g e lijst v a n middelen aangedragen, in weerwil v a n d e beperkte mid­ delen. Allereerst moeten zowel studenten als onderzoekers en docenten vaker d a n voorheen d e grens over. Daarvoor is het nodig d a t internationaal d e stu­ dieprogramma's beter worden afgestemd. Om te stimuleren d a t onderzoe­ kers hun Nederlandse stek tijde­ lijk verruilen voor e e n verblijf in het buitenland, moeten er bete­ re terugkeerregelingen tot stand komen. Voor deze m a a t r e g e l e n wil het ministerie volgend j a a r twee miljoen uittrekken. Voor­ w a a r d e is dat d e universiteiten

Bert Bakker/UP er ook zelf geld a a n besteden e n wel door middel v a n 'matching': het s a m e n v o e g e n v a n fondsen. De b e s t a a n d e initiatieven v a n d e universiteiten in Groningen en Maastricht krijgen voorrang, vanwege de "stimulerende voorbeeldwerking". Deetman wil verder d a t onze onderzoekers er ook toe worden a a n g e z e t om functies te a a n ­ v a a r d e n in internationale vere­ nigingen v a n wetenschappers. Dit soort v a n ervaring zou d a n moeten meetellen bij promoties. De eerste verantwoordelijkheid voor dit alles legt Deetman bij d e universiteiten. Zijn eigen rol is afstandelijk, b e h a l v e w a n ­ neer de overheid bijvoorbeeld als verdragspartner optreedt. Ook d e nu al in Nederland ge­ vestigde instituten voor interna­ tionaal onderwijs krijgen meer

geld (0,5 min in 1988, 5 miljoen in 1992). Voorts moet worden geprobeerd om meer internatio­ n a l e onderzoeksinstituten n a a r ons land te halen, zo stelt d e bewindsman. De inhoudelijke invulling v a n d e internationale relaties wordt g e b a s e e r d op de stimulerings­ programma's uit het Weten­ schapsbeleid. Ten slotte zal e e n groeiend deel v a n het budget voor onderzoeksapparatuur voor d e para­universitaire insti­ tuten worden besteed a a n (gro­ te) investeringen met e e n inter­ nationaal karakter. Nu is dit a a n d e e l 25 procent (9 miljoen), over vier j a a r moet het 30 pro­ cent zijn (12 miljoen). Voor internationalisering v a n onderwijs en onderzoek is in 1988 in totaal 2,5 miljoen gulden extra beschikbaar, oplopend tot 15 miljoen in 1992. D a a r n a a s t wordt 13 miljoen (in 1992: 21 mil­ joen) uit a n d e r e potjes bestemd voor dit doel.

"Als je die duizend pagina's v a n het HOOP ziet, denk je, nou dat g a a t d e goede kant op. Er aller­ lei goede ideeën in, m a a r het plan heeft niets te m a k e n met het beleid zoals dat in d e rijks­ begroting wordt gevoerd. D a a r moeten d e eindjes financieel a a n elkaar worden geknoopt. Ik wil d a a r de minister de schuld niet v a n geven. Die is volstrekt klem g e r e d e n door dat idiote re­ geeraccoord over die 700 mil­ joen bezuinigingen. D a a r is d e ellende begonnen. J e k a n zeg­ gen: hoera, er komt g e e n a a n ­ vullende 'krimp en groei'­opera­ tie voor het wetenschappelijk onderwijs, m a a r op deze m a ­ nier sukkelen w e achteruit." Met deze k l a a g z a n g maakt d e voorzitter v a n het college v a n bestuur v a n d e VU, drs. H.J. Brinkman duidelijk hoe hij over het H a a g s e hoger onderwijsbe­ leid denkt. Hij geeft desge­ v r a a g d in zijn ruwe a n a l y s e d e indruk v a n 'vader is niet boos, m a a r zeer verdrietig'. Het h a d allemaal a n d e r s moeten g a a n , m a a r h a d dat ook gekund, g e ­ g e v e n het regeeraccoord? "Ach, je moet natuurlijk ergens begin­ nen. Het HOOP ligt er, m a a r het vormgevingsvermogen om wat erin staat w a a r te maken, d e politieke sturing ontbreekt, d a a r zit het probleem." Je kunt allerhande zaken wel keurig op papier uitrekenen, zegt hij, e n er listig ook nog poli­ tieke doeleinden in verpakken, m a a r ze moeten ook kunnen worden uitgevoerd met e e n eenvoudige en b e t a a l b a r e ad­ ministratie. "Bij d e studiefinan­ ciering h e b b e n w e kunnen zien w a a r je in verzeild kunt r a k e n als je dingen niet goed over­ weegt." Brinkman is het e e n s met het commentaar v a n de VSNU­ voorzitter ir. P. v a n der­Schans {zie elders in dit nummer), die de nodige kanttekeningen plaatst bij de begrotingsvoorstellen en het HOOP. De minister heeft geld nodig en probeert nu prijs te schieten op d e collegegelden (165 miljoen). D a n is hij er nog niet e n neemt hij nog 30 miljoen bij d e a p p a r a t u u r g e l d e n weg, terwijl op dat terrein de nood­ klok al e e n hele poos luidt. "Daar word je tamelijk cynisch v a n . Zo krijg je niet het vertrou­ w e n d a t m e n in Den H a a g g r e e p op de dingen heeft," al­ dus Brinkman. JJan v an der Veen)

Advertentie

Advertenties opgeven bij:

Bureau Van Vliet Telefoon; 02507-14745

Advertentie

J. Distel b.v. onderdelenservice verkoop van: Onderdelen voor huishou­ delijke apparaten: alle be­ kende merken o.a. Miele, Philips, AEG e.a. Onderde­ len voor Gas­Water­Sani­ tair apparatuur: o.a. Vail­ lant, Atag, Benraad en vele andere merken. Op vertoon van college pas 5% korting Jacob van Lennepstraat 6, 1053 HG Amsterdam. Tel. 020­180945

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen