Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 187

CULTUUR Bimsessies:

Van plankenkoorts tot klankenkoorts Al jaren is in d e Nederlandse jazzmuziek d e jamsessie e e n voedingsbodem voor a a n k o ­ m e n d e talenten. Bij d e begin­ n e n d e muzikant is d e spreek­ woordelijke plankenkoorts in werkelijkheid veel groter d a n zichtbaar n a a r buiten komt. Het koude klamzweet in d e h a n d e n is het geringste euvel. Erger wordt het als d e h a n d e n derma­ te g a a n trillen, dat het publiek denkt met e e n afkickende frui­ tautomatenspeler te doen te hebben. De debuterende muzi­ kant maakt e e n fout, slaat rood uit, voelt zich l a n g z a a m kleiner worden en zoekt angstig n a a r een vluchtgat in d e podium­ vloer. Om te voorkomen dat a a n k o m e n d e muzikanten ver­ volgens hun gloednieuwe trom­ bone per ongeluk op d e traim­ rails laten liggen, zijn er jamses­ sies. D a a r k a n m e n w e n n e n a a n d e muziek, het publiek e n zichzelf. In het Bimhuis heeft men sinds kort d e keuze uit drie avonden: op zondag, m a a n d a g of dinsdag. De zondagavond, p a s sinds september verhuisd v a n PH'31,

Francis Lesman is nog niet zo bekend onder d e sessiegangers. T och zitten er zo'n zestig bezoekers in het mo­ dern ingerichte cafe, muzikan­ ten incluis. Een eerste aanblik maakt duidelijk, dat er gejamd wordt. Overal slingeren geo­ p e n d e koffers en muziekboeken e n e e n enkele muzikant bevin­ gert zijn of h a a r instrument om d e soepelheid er in te houden. Coördinator Herman d e Wit heeft er zorg voor g e d r a g e n om elke a v o n d over e e n ritmesectie te beschikken: piano, bas, drums en af e n toe gitaar. Zoals gewoonlijk vormen blazers het merendeel der solisten. Normaliter worden b e k e n d e jazzstukken gespeeld, d e zoge­ heten standards, v a a k a a n d e h a n d v a n het officieel verboden Real Book ­ er worden immers g e e n royalties a a n d e compo­ nisten afgedragen. Omdat d e meeste muzikanten elkaar ken­ n e n v a n a n d e r e sessies, h a n g t er e e n tamelijk o n g e d w o n g e n sfeer. In e e n dergelijke ambian­

Een vrouwelijke Stan Laurel Helaas, d e leukste film v a n d e afgelopen Nederlandse Filmdagen k w a m uit C a n a ­ d a . Gelukkig h e b b e n d e ou­ ders v a n regisseuse Rozema ooit in Nederland gewoond, dus ze is toch e e n beetje v a n ons e n zowaar, tijdens d e uitreiking v a n d e Gouden Kalveren sprak ze e e n p a a r woorden nederlands. Over die uitreiking verder g e e n woord, dit stuk g a a t over füm e n d a a r heeft dat ge­ n a n t e T ros­spektakel niets m e e te maken. Wat ik wil zeggen, I've heard the mer­ maids singing v a n Patricia Rozema is zo'n film die het leven a a n g e n a a m maakt. De hartveroverend n a i e v e e n volstrekt o n h a n d i g e Pol­ ly, een vrouwelijke Stan Laurel, vindt e e n baantje als secretaresse bij e e n galerie. Op e e n videoband, die als e e n rode d r a a d door d e film loopt, vertelt ze h a a r visie op d e gebeurtenissen. Het eli­ taire kunstwereldje overdon­ dert haar, al die interessante m e n s e n die alles zo mooi weten te zeggen. De onze­ kerheid over h a a r eigen functioneren compenseert ze door in h a a r vrije tijd op straat en in d e natuur foto's te maken. T ijdens het af­ drukken v a n die foto's droomt ze regelmatig w e g e n heeft ze visioenen w a a r i n ze deftig met h a a r bazin over kunst praat. Wanneer d e bazin zich op het werk laatdunkend over d e foto's uitlaat, verbrandt Polly ze in e e n v l a a g v a n depressie e n wipt ze h a a r fo­ totoestel v a n d e balkonrand. De bazin is echter niet d e ideale vrouw, die Polly in h a a r zag. H a a r 'perfecte

Sheila McCarthy als Polly kunstwerk' blijkt ze niet zelf g e m a a k t te hebben. T eleur­ gesteld in wat er om h a a r h e e n gebeurt, herwint PoUy h a a r zelfvertrouwen. I've heard the mermaids sin­ ging is e e n pleidooi voor d e natuurlijkheid v a n het alle­ d a a g s e leven, tegen d e au­ toriteit v a n het opgeblazen intellectualisme. Het 'perfec­ te kunstwerk' ­ e e n omlijst niets ­ wordt door d e heren kunstcritici in alle toonaar­ d e n beschreven. PoUy vindt het gewoon mooi omdat het bij h a a r iets oproept, ze hoort d e zeemeerminnen. Tijdens d e aftiteling, als h a a s t h e b b e n d e toeschou­ wers d e zaal al verlaten, vat het slot v a n d e film in é é n beeld d e essentie samen. De bazin e n h a a r vriendin zijn bij PoUy op bezoek e n zien h a a r foto's. Op d e v r a a g of ze er nog meer heeft, knikt PoUy bevestigend. Ze opent e e n deur: w e zien e e n prachtig bos e n horen vo­ gels zingen.

(Dick Roodenburg) I've heard the mermaids smgmg draait vanaf deze week m d e bio­ scoop Begin volgend j a a r wordt d e film vertoond m Filmhuis Uilenstede.

Foto Bram d e Hollander

ce komen ook nieuwe m e n s e n tot a a n v a a r d b a r e prestaties, ondanks hun mogelijke ontzag voor d e faam v a n het Bimhuis. Het publiek, intussen, hoeft zich niet te vervelen. Wie niet v a n jazz houdt, k a n zich v e r m a k e n met d e verschiUende m a n i e r e n v a n spelen. Sommige solisten kijken d e zaal in met wijdopen ogen, a n d e r e n sluiten ze dra­ matisch. Er zijn er, die ritmisch m e e b e w e g e n op d e beat, met d e voet of het hele lichaam, a n ­ deren kronkelen als hun zelfge­ m a a k t e melodielijnen. Als d a n af e n toe nog e e n geroutineerde musicus, zoals bijvoorbeeld b a ­ ritonsaxofonist Henk v a n Es, e e n p a a r nummers speelt, reikt het muzikale peil zeer hoog. Ook d e mindere g o d e n worden d a a r i n meegeleept. Op d e m a a n d a g e n in november leidt drummer Eddie Veldman d e sessie. Rond half twaalf wordt p a s echt gestart. Veel le­ d e n v a n het zestig m a n teUende

orkest De Oktopedians bUjven h a n g e n in het cafe. Er zijn ook vele b e k e n d e jazzmusici, zoals Martin v a n Duinhoven, CharUe G r e e n e e n S e a n Bergin, w a a r ­ door het totale a a n t a l bezoekers tot ruim honderd twintig op­ loopt. Dat is ook te merken a a n d e temperatuur. De musici zwe­ ten meer, het muzikale peU ligt technisch hoger e n er ontstaan soms virtuoze momenten. Het voordeel v a n e e n sessie met ge­ routineerde musici is, dat er veel te leren e n te genieten valt. Een n a d e e l blijkt af e n toe te zijn, dat er op het podium nauwelijks echte communicatie plaats­ vindt. Soms telt d e g e n e , die e e n stuk wU spelen, slechts hoor­ b a a r af voor d e pianist, zodat d e rest moet r a d e n wat er gebeurt. Op d e d i n s d a g wordt d e sessie normaliter geleid door bassist Wüber d e Joode. Vanavond is blijkbaar altsaxofonist Sean Bergin zijn vervanger. In d e h a n d e n v a n deze reus v a n e e n

Vruchteloos gepen van Jan Fabre Het is tegenwoordig lastig d e kunstliefhebber nog e e n museum binnen te lokken. Een overvloed a a n informa­ tie e n beelden wordt via d e media op ons afgevuurd. Ook kunst kunnen w e via re­ produkties genieten. Wordt toch nog eens d e stap n a a r een tentoonsteUing ge­ w a a g d , d a n wenst m e n op zijn minst verrast te worden. Kunstenaars werpen aUerlei middelen in d e strijd om d e a a n d a c h t v a n het publiek te trekken. Want zonder op te vaUen kan het werk zijn in­ houd niet prijsgeven. Maar: vormen, materialen e n sym­ bolen, ze zijn in h a a s t aUe combinaties weleens ge­ bruikt, lijkt het v a a k . Soms weet e e n kunstenaar echter door e e n simpel idee e e n groot verrassingseffect te­ w e e g te brengen. Belgisch theatermaker e n beeldend kunstenaar Jan Fabre trekt d e a a n d a c h t door zijn tekeningen conse­ quent uit te voeren met d e

b e k e n d e blauwe Bic. Ze zijn momenteel te zien in het Ste­ delijk Museum en bij galerie De Selby. Door deze tech­ niek, en doordat het werk meestal e e n groot formaat heeft, e e n aloud middel ter imponering, k a n het op zijn minst opmerkelijk genoemd worden. Een doek v a n 15 bij 7 meter, geheel volgekrast met blauwe arceringen w a a r d o o r e e n v a n donker n a a r Ucht variërend vlek­ kenspel ontstaat, d a a r sta je wel even voor stU. Wie is zo gek geweest dit te maken? Wat veel tijd zal het gekost hebben, en wat e e n pen­ nen... Ik ben verleid, dat wel, want het w a r m e blauw in ver­ schiUende gradaties, dat door d e lichtval soms e e n rode gloed verkrijgt (effect v a n d e synthetische inkt), is mooi. G a a t er echter achter dit aantrekkelijk laagje ook betekenis schuU, of is impo­ neren F a b r e genoeg? De ti­ tel 'De w e g v a n d e a a r d e

m a n lijkt zelfs e e n tenorsax op e e n blokfluitje. Spelen k a n hij echter voortreffelijk, hetgeen niet altijd v a n zijn medemuzi­ kanten gezegd k a n worden. De avond is niet echt druk bezocht. Er zitten slechts zo'n vijftig m a n in d e zaal. De b e g i n n e n d e of matig gevor­ d e r d e muzikant doet er goed a a n eerst e v e n te g a a n kijken op d e z o n d a g a v o n d alvorens zich voor d e leeuwen te werpen. Voor d e meer geroutineerde musici is d e m a a n d a g e e n soort ontmoetingsavond. Zelfs tegen e e n uur of twee druppelen er nog muzikanten binnen. Ook J. C. Tans komt zijn afzakkertjes in het Bimcafé halen. Zijn saxo­ foon is thuisgebleven. Dat laat­ ste hoort e e n amateurmuzikant of jazzliefhebber nu juist niet te doen.

Jamsessies m hel Bimhuis, zo vanaf half tien, ma. en di. vanaf elf uur 's avonds. Oude Schans 71, toegang gratis

n a a r d e sterren is niet effen' belooft wat, e n roept onmid­ dellijk associaties op, terwijl mijn blik dwaalt over het blauw. Dan ontdek ik in d e bovenhoek echter e e n engel, en in het midden is e e n groot kruis gekrast. Hier is sprake v a n uitgemolken symboliek, moet ik ontnuchterd consta­ teren. Eens kijken wat d e a n d e r e tekeningen me bieden. Bij De Selby hangt e e n serie, getiteld 'Het Uur Blauw'. Uit het, wederom bekoorlijke, mysterieuze blauw doemen ditmaal vogels op, en een s a l a m a n d e r . Ik zie skeletten, e e n doodshoofd, en e e n soort mythologische gevleu­ gelde hond. Ook hier heeft F a b r e me h e l a a s weinig op­ zienbarends te verteUen. Terwijl d e titel toch zo poë­ tisch is. Het b l a u w e uur. Zo wordt wel het moment ge­ noemd vlak voor zonsonder­ g a n g , w a n n e e r d e dagdie­ ren al zijn g a a n slapen, en d e nachtdieren nog niet op. Een minuut volstrekte rust. Een dergelijke meditatieve stüte bezit Fabres werk bij l a n g e n a niet. Want, ook al heeft hij niets te zeggen, hij schreeuwt te veel.

(Iris Dik)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen