Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 362

fD\pJ]^pS In zijn proefschrift over 'natuurlijke verbintenissen' heeft mr. B. Wessels de rechtsnormen die op dat gebied b e s t a a n geïnventariseerd. Het betreft hier e e n nogal marginaal terrein in het recht w a a r nooit veel a a n d a c h t a a n is besteed. Volgens Wessels is zijn proefschrift zelfs het eerste dat er sinds e e n e e u w a a n het onderwerp gewijd is. Wat onder dit niet voor iedereen duidelijke begrip 'natuurlijke verbintenis' verstaan moet worden kan a a n d e h a n d v a n e e n voorbeeld verduidelijkt worden. Zo is het d e n k b a a r bij sommige bedrijven dat e e n werknemer 35 j a a r in dienst is e n vervolgens met pensioen gaat. Helaas voor d e werknemer heeft het b e drijf echter niet voor e e n pensioenregeling gezorgd e n moet hij zich tevreden stellen met e e n karige AOW-uitkering. Ander voorbeeld: e e n werknemer in hetzelfde bedrijf overlijdt op zijn negenenvijftigste en laat een vier jaar jongere weduwe achter die niet in staat is om in h a a r eigen onderhoud te voorzien.

26 FEBRUARI 1988

'Rechtsnormen zijn bijna revolutionair veranderd' In het recht wordt er wel gesproken over het begrip 'natuurlijke verbintenis'. Dat is een verbintenis die niet voor de rechter kan worden afgedwongen maar wel steunt op een bepaalde dringende morele verplichting. Mr. B. Wessels schreef er een proefschrift over.

In het recht wordt nu in zulke gevallen over e e n 'natuurlijke verbintenis' gesproken v a n het bedrijf jegens d e werknemer, respectievelijk d e w e d u w e v a n d e werknemer. Dat betekent dat w a n n e e r het bedrijf h e n e e n aanvullende voorziening verschaft er b e p a a l d e rechtswaarborgen rond die voorziening gelden. Zo k a n het bedrijf het gegeven geld, als het d a t zou willen, later niet meer terug k a n vorderen. Evenmin hoeft d e werknemer of d e w e d u w e over d e voorziening schenkingsrecht te betalen. Elke geldoverdracht die plaatsvindt binnen het kader v a n e e n 'natuurlijke verbintenis' is n a melijk vrijgesteld v a n schenkingsrecht.

Schoonzuster Niet alleen in pensioenkwesties m a a r ook in scheidingskwesties kan v a n e e n 'natuurlijke verbin-

Mr B. Wessels: bliksemcarrière

Foto Michel C l a u s , AVC/VU

Koos Neuvel tenis' sprake zijn. Als d e werkende m a n of vrouw a a n zijn of h a a r voormalige partner n a b e ëindiging v a n ongetrouwd s a menwonen nu maandelijks e e n b e p a a l d b e d r a g wil geven, d a n heeft dit ook speciale rechtsgevolgen: het b e d r a g k a n afgetrokken worden v a n d e belasting, er hoeft g e e n schenkingsgeld betaald te worden en er hoeft g e e n notariële acte a a n ten grondslag te liggen. Volgens Wessels is er in d e rechtsnormen op dit terrein d e laatste jaren heel veel veranderd. "Tot ongeveer 1970 moest men in d e rechtspraktijk d a a r nog niet veel v a n weten. Afspraken over het a a n elkaar verschaffen v a n w a t op levensonderhoud lijkt, werden in strijd geacht met d e als overeenkomstig d e goede zeden b e schouwde rechtsverhoudingen. Tegenwoordig is d e positie v a n samenwonenden bijna gelijkgesteld met die v a n gehuwden, die verandering is bijna revolutionair in het perspectief v a n d e rechtsgeschiedenis." Hoe het vroeger w a s vertelt Wessels a a n d e h a n d v a n het voorbeeld v a n e e n notaris die in d e jaren dertig vijf kinderen bij zijn schoonzuster verwekte e n b e p a a l d e toezeggingen h a d ged a a n om in h a a r onderhoud te voorzien. "U begrijpt dat zo'n overspelige verhouding nergens in d e wet voorzien w a s . De schoonzuster werd door de rechters in d e kou gezet. Het werd als e e n verboden afspraak beschouwd en p a s sinds het midden v a n d e jaren zeventig is die g e d a c h t e binnen d e rechtswereld op d e

achtergrond geraakt e n tegenwoordig is die gedachte n a g e noeg helemaal verdwenen."

Buurman Wessels verdedigt d e stelling dat bij d e 'natuurlijke verbintenis' de regel dient te gelden dat het profijt d a t iemand geniet v a n d e vrijwillige diensten die voor h e m zijn verricht, later vergoed worden. Zo k a n het gebeuren dat iemand zijn hoogbej a a r d e buurman geheel vrijwillig gedurende twee d a g e n in de week verzorgt. Wanneer d e buurman overlijdt, blijkt hij echter e e n vermogen v a n e e n ton te bezitten en g e e n testament te h e b b e n achtergelaten. Normaal gesproken g a a t het geld d a n n a a r d e erfgenamen, m a a r in dit geval zouden ze e e n schuld a a n d e verzorger moeten betalen, e e n redelijke beloning n a a r normale tarieven. Wessels: "Ik noem d a t het equivalentie-beginsel, dat wil zeg-gen dat genoten profijt dat geleid heeft tot waardevermeerdering v a n het eigen vermogen, moet worden vergoed zodat er een zeker evenwicht ontstaat". Met zijn promotie op het gebied van d e 'natuurlijke verbintenis' rondt Wessels e e n grootscheeps onderzoek af. De v r a a g : wat nu? is bij h e m echter niet a a n de orde. Nog g e e n twee weken n a zijn promotie wordt hij op 1 m a a r t al benoemd tot hoogler a a r privaatrecht met verbijzonderingen n a a r handels- en ondernemingsrecht. Een bliksemcarrière, d a a r w a a r a n d e r e n ook n a hun promotie nog moeizaam moeten zwoegen om het felbegeerde hoogleraarsambt te bereiken? Wessels relativeert het e e n beetje. Hij wil niet pochen m a a r hij wijst er wel op dat Hij in de tien j a a r dat hij a a n d e VU werkt, al heel wat publicaties op zijn n a a m heeft staan; zijn proefschrift is ongeveer d e driehonderdste. Deze kersverse promovendus krijgt het hoogleraarsambt dus niet zomaar in d e schoot geworpen.

INFO Een inleidende lezingencyclus met films over hedendaagse franse filosofes

'Filosofie feminine'

Inleidende lezing over een aantal centrale begnppen in de theoriea-an van Kristeva.

Lezing over enkele kenmerkende aspecten van het hedendaagse franse denken en de plaats van de vrouwelijke filosofen hierbinnen. 23 maart Camille Mortagne "Op Cixous' toneel overleven zelfs de doden". Lezing over het werk van Helaane Cixous. Er zal met name aandacht zijn voor datgene waar Cixous zich de laatste jaren mee bezighoudt: het schrijven van toneelstukken.

Lezingen 2 maart Gris van der Hoek "(Sekse)differentie in de differentiefilosofie".

13 april Anjaas VIncenot "Luce Irigaray: de minnares". Lezing over enkele belangrijke thema's in het werk van Irigaray: de moeder (gekoppeld aan de film "Maternale") en de minnares. 27 april Margret Brugman "Wie is er bang voor Julia Kristeva?"

11 mei Joke Hermsen "Sarah Kofman en de affirmatieve vrouw". Lezing over het thema van de affirmatieve vrouw in het werk van Sarah Kofman. Alle lezingen vinden plaats op woensdagmiddag van 16.00) 18.00 uur In het Hoofdgebouw van de Vrije Universiteit (zaal 5 A 05), de Boelelaan 1105, Amsterdam. De syllabus is verkrijgbaar bij het sekretariaat van het Bezinningscentrum (kosten f 5,00.

Films Parallel aan de lezingencyclus vindt een filmcyclus plaats. De thematiek van de films sluit aan bij de inhoud

van de lezingen: het zijn films waarin een vrouwelijke visie op de werkelijkheid centraal staat. 7 maart "Baxter, Vera Baxter" van Marguerite Duras. Film over een zwakke, lijdzame en rijke vrouw die door haar echtgenoot verkocht is aan haar minnaar. 21 maart "Agatha" van Marguerite Duras. Film over een verboden liefdesgeschiedenis tussen een zus en een broer. 11 april "Matemale" van Giovanna Gagliardi. Film over de relatie tussen een moeder en een dochter die zeer afhankelijk van elkaar zijn. 25 april "Les rendez-vous d'Anna" van Chantal Akkerman. Film over de jonge vrouw Anna die vanuit haar geïsoleerde positie kontakt zoekt met anderen.

Dit IS een Info-deel. Info-pagina's kunnen door VU-instanties tegen betaling worden benut voor publicatie van informatie die wegens uitvoerigheid en gedetailleerdheid met in de Mededelingenrubriek thuishoort. Publicatie geschiedt buiten verantwoordelijkheid van de redactie voor de inhoud. De voorwaarden waaronder van Infopagina's gebruik kan worden gemaakt zijn ter redactie verkrijgbaar. Aanvragen voor Info-pagina's richten aan: Redactie Ad Valvas, Hoofdgebouw kamer OD01. Tel. 4330 of 6930.

Alle films worden gedraaid op maandagen van 12.00 tot 14.00 uur in<le Aula van de Vrije Universiteit (Hoofdgebouw). Toegang vrij. Nadere informatie over zowel de lezingencyclus als de fllmcyclus is te verkrijgen bij het sekretariaat van het Bezinnlngscentrum.de Boelelaan 1087A, 1081 HV Amsterdam, tel. 020) 5483812.

Met het bovenstaande wordt dit info-deel afgesloten

I BEYERS NAUDÉ VRAAGT UW STEUN.

D

Geef om Zuid-Afiika: giro 26655 Ln.v. Bevrijdingsfonds Komitee Zuidelijk Afrika, Amsterdam

I

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen