Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 128

9 OKTOBER 1987

p£)VpJ^/Fs

"De VU is historisch gezien voortgekomen uit het protes­ tants­christelijke volksdeel," zegt De Bruijn. "Bij alle open­ heid voor nieuwe ontwikkelin­ gen zal zij de b a n d met h a a r christelijk verleden toch op e e n of a n d e r e manier moeten b e w a ­ ren, ook in het b e l a n g v a n d e universiteit zelf. Het is niet ver­ standig het bijzondere karakter v a n d e VU te verbergen. Niets ondergraaft h a a r b e s t a a n s ­ recht grondiger d a n dat. Als d e VU zich alleen als regionale uni­ versiteit presenteert ziet d e overheid g e e n verschU meer met d e Universiteit v a n Amster­ d a m en zullen er in d e toekomst ongetwijfeld meer universitaire afdelingen worden s a m e n g e ­ voegd. Zeker als je bedenkt dat Leiden en Utrecht op een steen­ worp afstand liggen. De VU zal het specifieke moeten accentue­ ren op e e n eigentijdse manier en daarin zie ik een rol voor het documentatiecentrum."

Hoofd Historisch Documentatiecentrum voor Nederlands Protestantisme, dr. Jan de Bruijn:

'De VU heeft vele harten en dit is er een van' Ruim een jaar is dr.Jan de Bruijn hoofd van het Historisch Documenta­ tiecentrum voor Nederlands Protestantisme van de Vrije Universiteit. "Het Documentatiecentrum is een instelling die gezichtsbepalend kan zijn voor de universiteit," meent hij. "De VU zou zich duidelijker met haar christelijke identiteit moeten profileren." Henk Vlaming als d e mijne zitten betekent n a ­ tuurlijk dat je niet vijandig te­ geneover d e christelijke cultuur kan staan. En w a a r o m zou je? Ons verleden is met het chris­ tendom verweven e n als je d a a r als historicus vijandig tegen­ over staat mis je het vermogen om d e geschiedenis v a n die cul­ tuur te beschrijven. Je ontneemt jezelf d e mogelijkheid v a n tot begrip." "Wetenschappelijk bekeken zou je misschien d e hele bijbel kun­ nen weerleggen. M aar geloof is g e e n w e t e n s c h a p dat je kunt bevestigen of ontkennen. De w e t e n s c h a p zal er rekening m e e moeten houden dat d e ratio beperkt is. In Engeland h e b b e n alle colleges ­ faculteiten ­ e e n kapel. W a n n e e r er e e n nieuw college bijkomt wordt er ook weer e e n kapel bijgebouwd. Dat is e e n erkenning v a n het feit dat het wetenschappelijk den­ ken grenzen heeft e n dat religie e e n plaats heeft a a n d e univer­ siteit. Dat is een opvatting die mij aanspreekt. 'Terecht ziet men d a a r in dat onze intellectu­ ele e n sprituele traditie door het christendom is beïnvloed. Het heeft iets triviaals e n oppervlak­ kigs om d a a r afstand v a n te ne­ men.

"Het Documentatiecentrum is niet e e n typisch gereformeerd archief," aldus De Bruijn, spre­ kend over zijn eigen stek. "Na­ tuurlijk h e b b e n we veel collec­ ties uit gereformeerde kring, m a a r v a n het begin af a a n is het centrum opengesteld voor het hele gebied v a n het protestan­ tisme. Het archiefmateriaal geeft e e n boeiend palet a a n op­ vattingen te zien, v a n uiterst

'Specifieke van VU eigentijds accentueren' rechts tot uiterst links, v a n strikt gereformeerd tot vrijzinnig. Er is ook variatie wat d e 'maatschap­ pelijke kringen' betreft, om m a a r eens een Kuijperiaanse term te gebruiken.. We h e b b e n collecties op politiek, sociaal­ economisch, medisch, juridisch, theologisch, letterkundig e n mu­ sicologisch gebied; niet alleen v a n personen, ook v a n instellin­ g e n e n organisaties. "Ik h e b een ruime opvatting over wat in het archief m a g . We h e b b e n een collectie v a n re­ monstrantse zijde, e e n genoot­ s c h a p dat v a n oudsher ver v a n d e VU afstond, v a n d e Vrijzinni­ g e Jeugd Centrale e n een per­ soon als dr. C.J. Dippel. Ook h e b b e n we een collectie over de dichter P.C. Boutens. Hij zou zichzelf waarschijnlijk niet als vertegenwoordiger v a n het pro­ testants­ christelijke volksdeel h e b b e n beschouwd. M aar we d a n k e n d e collectie a a n e e n vrouw die hem wel in die tradi­ tie wilde plaatsen." Jan d e Bruijn, een dominees­ zoon, geboren in 1948 in het Brabantse Gemert, groeide op in Leeuwarden w a a r zijn vader hervormd predikant w a s . De Bruijn is Nederlands Hervormd. Advertentie

DIKS Autoverhuur b.v.

't

Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg). Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam(Z). Telefoon: 623366. Filiaal: W. de Zwijgerlaani 01. Telefoon: 183767. 400 nieuwe luxe- en bestelwagens • waaronder: FORD - OPEL - RENAULT - BMW en: MERCEDES. NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS tot 42m3 en 9 ton. (groot en klein rijbewijs) t e g e n inlevering v a n d e z e ' advertentie 1 0 % korting

B

Dr. Jan d e Bruijn: "De VU moet d e b a n d met h a a r christelijk verleden bewaren" Foto Kees Keuch, Avcwu Zijn v a d e r w a s hervormd predi­ kant in Leeuwarden. Interesse voor historie w a s v a n jongs af a a n aanwezig bij De Bruijn ju­ nior. "Ik h e b altijd het verlangen g e h a d historicus te worden," zegt hij. "Voorzover e e n jongen zich d a a r e e n voorstelling v a n maakte. Bij e e n geschiedkundi­ ge stelde ik me iemand voor die mediteert, studeert e n boeken leest. Iemand die in contact pro­ beert te treden met personen uit het verleden en zich tracht in te leven in hun situaties en moge­ lijkheden. D a a r n a a s t h e b ik al­ tijd d e neiging g e h a d om te or­ ganiseren. In deze b a a n k a n ik de dingen doen die ik wil doen." De Bruijn studeerde geschiede­ nis e n recht a a n d e rijksuniver­ siteit v a n Groningen. Hij promo­ veerde in 1979 op een proef­ ' schrift over het denken en d e d e wetgeving over d e abortuswet­ geving in Nederland. "De com­ binatie v a n die vakken geeft e e n goed inzicht in juridische e n sociale verbanden," zegt hij. "Wat er in d e maatschappij leeft komt in d e rechtsregels tot ui­ ting. Toen ik a a n mijn proef­ schrift in de jaren zeventig be­ gon w a s d e abortuswetgeving heel actueel in d e Nederlandse politiek. M en w a s voor of tegen en d e discussie spitste zich toe op actuele opvattingen. Het viel mij op dat er nauwelijks a a n d e historie werd gerefereerd."

"In d e jaren zestig z a g je duide­ lijk bij sommige gereformeer­ d e n e e n soort reactie optreden tegen het verleden die soms d e vorm v a n karaktermoord a a n ­ nam," zegt Jan d e Bruijn. "Gelei­ delijk komt er weer en wat evenwichtiger houding en groeit er hernieuwde belang­ stelling voor d e geschiedenis v a n het Nederlands protestan­ tisme. Overigens is het publiek dat hier komt zeer gevarieerd; niet alleen docenten e n studen­ ten v a n d e VU kloppen hier a a n .

"De abortusbepalingen in het Wetboek v a n Strafrecht w a r e n in 1911 a a n g e n o m e n met steun v a n socialisten e n liberalen die in die tijd nog sterk w e r d e n be­ ïnvloed door d e christelijke mo­ raal. In d e zestiger jaren werd d e eensgezindheid verbroken en s t a a n d e christelijke partijen tegenover sociaal­democraten e n liberalen. Daardoor is ten onrechte d e indruk gewekt dat het CDA dat het CDA terug wil­ Ook d e gereformeerde bonds­ d e n a a r het verleden. Het dominee e n een Vrij Nederland­ 'ethisch reveil' v a n Van Agt is journalist komen hier." door zijn tegenstanders als e e n De Bruijn is niet erg onder d e restauratiepoging afgeschil­ indruk v a n d e verdeeldheid in derd. Ook in protestantse en zijn gereformeerde kring zoals die d e opvattingen over abortus rui­ zich d e afgeklopen twintig j a a r mer geworden. Voor katholie­ heeft laten zien. "In d e hervorm­ Icen w a s abortus vroeger in alle d e kerk heeft die pluriformiteit al situaties verboden; ook als v a n langer b e s t a a n . Ook in gerefor­ te voren vaststond dat d e moe­ meerde kring zal m e n er wel der een bevalling niet zou over­ m e e leren leven. In zekere zin is leven. Toch heeft d e KVP meeg­ het goed dat d e beslotenheid werkt a a n d e indiening v a n e e n v a n d e Kuyperiaanse wereld is wetsontwerp w a a r i n abortus doorbroken, want dat droeg onder b e p a a l d e omstandighe­ \ t o c h in zijn nadruk op eenheid den werd toegestaan." e n conformisme e e n 'katholiek' "Toen ik hier in 1982 solliciteer­ element in zich. Kenmerkend d e kwam dat proefschrift nau­ voor het protestantisme is dat welijks ter sprake. M en h a d iedereen e e n persoonlijke keu­ w a a r d e r i n g voor d e g e n u a n ­ ze kon maken. Dat heeft heeft ceerde manier w a a r o p ik d e op­ altijd tot verschillende stand­ (vattingen v a n voor­ en tegen­ punten geleid. Dat d e VU d e standers h a d besproken. Ook openheid heeft aangedurfd is het feit dat ik als hervormde positief, als ze m a a r niet zo ver g e e n b a n d met d e gereformeer­ g a a t dat elke b a n d met d e chris­ d e kWrken w a s niet belangrijk. telijke achtergrond wordt losge­ Vroeger lag dat anders, m a a r laten." die tijd is voorbij. Op een stoel Om het werk v a n het Documen­

Het Historisch Documentatie­ centrum voor het Nederlands Protestantisme werd in 1971 a a n d e Vrije Universiteit op­ gericht. Het heeft als t a a k om archieven e n • documenten over het Nederlands protes­ tantisme ­van 1800 tot he­ den­ te verwerven, te verza­ melen, te b e h e r e n e n toe­ gankelijk te maken. Daar­ n a a s t dient het w e t e n s c h a p ­ pelijke informatie te verstrekken en studie e n on­ derzoek op het betreffende gebied te bevorderen. Na d e fusie met Historische Verza­ melingen dit j a a r heeft het ook e e n museale functie. tatiecentrum b e k e n d e r te ma­ ken is vorig j a a r e e n stichting, met e e n comité v a n a a n b e v e ­ ling, opgericht met e e n zeer ge­ varieerde samenstelling. Zowel het SGP­kamerlid Holdijk als Martin Ros v a n d e Arbeiders­ pers m a k e n er deel v a n uit. "Do­ nateurs e n comité zorgen voor morele e n financiële steun. Geld v a n buitenaf is steeds meer no­ dig omdat d e middelen die de VU ter beschikking stelt volstrekt tekort schieten. De lafgelopen twee j a a r is d e formatie v a n 5 n a a r 3,5 teruggelopen. Dat is voor e e n klein centrum als dit

'Band met christelijke achtergrond bewaren' e e n aderlating. Vooral als je be­ denkt dat het bezoekersaantal d e laatste jaren sterk is toege­ nmomen. Het is merkwaardig: a a n d e e n e kant hoor je dat hel centrum in e e n behoefte voor­ ziet en prioriteit heeft; a a n de a n d e r e kant wordt in verhou­ ding meer op ons d a n op a n d e ­ re afdelingen bezuinigd. Het lijkt of m e n in bestuursregionen wordt bezield door d e geest van Faust die "stets d a s Gute will, und stets d a s Böse schafft". Wij doen ons best om ons werk te h a n d h a v e n , m a a r w e moeten o p p a s s e n dat w e g e e n roof­ bouw plegen op onze medewer­ kers." "Sinds het Documentatiecen­ trum is gefuseerd met d e afde­ ling Historische Verzamelingen, e e n VU­instelling die portretten e n voorwerpen over d e VU ge­ schiedenis beheerde, hoort het organiseren v a n tentoonstellin­ g e n ook tot onze taak. Op 29 oktober organiseren wij met het gemeentemuseum in M aassluis d e Kuijper­tentoonstelling. In 1988 komt die ook n a a r d e VU. Zo'n evenement is v a n voorbij­ g a a n d e a a r d . Ik zou echter wil­ len dat het e e n permanent ka­ rakter krijgt. We h e b b e n talrijke waardevolle voorwerpen die o n a a n g e r o e r d in het magazijn liggen. Het zou interessant zijn om e e n museum, gewijd a a n het protestantse volksdeel in d e 19e en 20ste eeuw, a a n d e VU op te richten met het Documentatie­ centrum d a a r a a n verbonden. Dat zou niet alleen wetenschap­ pelijk m a a r ook m a a t s c h a p p e ­ lijk v a n b e l a n g zijn. Ik weet ze­ ker dat er grote belangstelling voor bestaat en dat je d e b a n d tussen d e VU en d e a c h t e r b a n a a n kunt halen. M a a r ook dat kost geld. Ik denk dat dat er wel zal komen, vooral als m e n inziet dat d e VU vele harten heeft e n dat het Documentatiecentrum d a a r e e n v a n is."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen