Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 583

Vroeger deed je artsexamen e n kon je huisarts worden. Je kon zo a a n de slag, want er w a s geen vestigingsbeleid. In 1969 kwam er e e n academisch sta­ tuut. Begin jaren zeventig toen d e eerste huisartsopleidingen v a n d e grond kwamen, begon de discipline huisartsgenees­ kunde enige body te krijgen. A a n d e VU ging d e opleiding in 1974 v a n start. Dr. R. Jonquiere, plaatsvervan­ ger v a n de voormalige hoogle­ r a a r huisartsgeneeskunde dr. C. Spreeuwenberg, die vorig j a a r september afscheid n a m van de VU: "Als nieuwkomer kon d e huisartsgeneeskunde zich alleen w a a r m a k e n door van a n d e r e n iets af te pakken. Ze heeft voortdurend voor h a a r b e s t a a n moeten vechten. Het ene j a a r iets harder d a n het a n ­ dere. Er is e e n tijd geweest dat de vakgroep huisartsgenees­ kunde a a n alle kanten werd b e ­ perkt e n ingekrompen. Daarom zijn we nu zo blij met d e op­ dracht die d e VU v a n minister Deetman heeft gekregen om d e extramurale geneeskunde (het veld dat buiten d e muren v a n het ziekenhuis valt zoals huis­ artsen, wijkverpleging e n zwak­ zinnigenzorg­red.) te verster­ ken. Dat is ons sterke punt. Het opheffen v a n onze vakgroep, dat kunnen ze niet mdken." Het afscheid v a n prof. Spreeu­ wenberg ging eerder met e e n traan d a n e e n lach. "De ver­ schillende meningen over d e toekomst v a n d e huisartsenop­ leiding h e b b e n geleid tot con­ flicten e n niet te helen wonden," meende d e hoogleraar tijdens z'n afscheidsrede. Ook z'n voorganger prof .dr. H.J. van Aalderen kapte er om soort­ gelijke redenen m e e . Volgens Jonquiere liep het overleg tus­ sen d e faculteit e n Spreeuwen­ berg vooral s p a a k o p het EMGO (het Instituut voor Extra­ muraal onderzoek d a t toen in d e steigers stond) e n op d e v r a a g of er wel of g e e n tweede hoogle­ raar huisartsgeneeskunde moest komen. "Spreeuwenberg heeft ervoor geknokt om z'n idealen te berei­ ken. Toen hij z a g dat die niet realiseerbaar w a r e n heeft hij gedacht: 'ik moet opstappen'. Dat die idealen nu in é é n keer wel te realiseren zijn, is e e n zure appel. Helaas moeten d e zaken soms eerst gigantisch uit d e hand lopen e n moeten er men­ sen sneuvelen voor er verbete­ ring komt. Z'n vertrek heeft er in ieder geval wel voor gezorgd dat iedereen zich achter z'n oren is g a a n krabben e n is

Dekaan geneeskunde prof. N . Arts: specialisten specia! zien noodzaak samenwerking in

'Huisartsgeneeski 'Huisartsgeneeskunde nu echt een prioriteil prioriteit' VT - y i i n tijden + ï i r l c i - n geweest rr^xitröCic't d H rar ft d r ï ^ei V-mïo/-fv+c«/^£ii-n^/^c»_ Er zijn huisartsgenees­ kunde het stiefkind v a n d e medische faculteit leek. Dat g a a t veranderen, want d e VU moet zich v a n Deetman meer g a a n richten op d e g e ­ zondheidszorg buiten d e ziekenhuismuren. D a a r n a a s t moeten specialisten e n huisartsen de taken beter verdelen. Dat betekent s a m e n ­ werking. D e c a a n p rof. N. Arts: "Al is het niet uit ideologisch oogpunt, ook specialisten g a a n in­ zien d a t het niet a n d e r s kan. De muur tussen huisartsen e n specialisten moet worden g e ­ sloopt".

Vroeger kon je zo a a n d e s l a g a l s h u i s a r t s . . . Foto Bram de Hollander g a a n denken: 'zo k a n het ook niet'." Inmiddels is d e medische facul­ teit het er over eens d a t er twee hooglerèfren huisartsgenees­ kunde zullen worden a a n g e ­ steld. De komst v a n d e tweede hoogleraar, die zich zal ontfer­ men over het onderwijs a a n d e huisartsenopleiding, laat w a a r ­ schijnlijk n o g even o p zich wachten. Het veld met geschikte kandidaten (huisartsen) is n a ­ melijk niet'zo groot. Prof. Arts: "De huisartsgenees­ kunde is nu echt e e n v a n d e belangrijkste prioriteiten, m a a r d e markt is niet overbezet e n kandidaten kijken n a a r meer vacatures d a n d e onze. Het is o p dit moment slimmer om n o g even te wachten met het a a n ­

VSNU bekijkt 'nulnummer' eigen tv­programma's Het algemeen bestuur v a n d e VSNU besluit morgen, zaterdag 1 juli of m e n door wil g a a n met het m a k e n v a n televisiepro­ gramma's. Die d a g kijken d e gezamenlijke bestuurderen naar e e n 'nulnummer' v a n e e n half uur, w a a r n a ze besluiten om al d a n niet het groene licht te geven voor n o g eens twee proefprogramma's. Medio au­ gustus moet d a n uiteindelijk d e definitieve beslissing vallen, waarna ook d e pers v a n dit nieuwe initiatief m a g meegenie­ ten. In het eerste probeersel d a t v a n d a a g (vrijdag) wordt ver­ toond e n geproduceerd is door documentairemaker Jos Witha­ gen wordt a a n d a c h t besteed aan de algengroei in d e IJssel­ meerse randmeren, d e aanslui­ tingsvraagstukken tussen VWO en WO e n d e emancipatie in d e leerboeken. Die orÖerwerpen

zijn tot stand gekomen in s a ­ menwerking met e e n a a n t a l universitaire voorlichtingsin­ stanties. A a n h e n is g e v r a a g d om nu e n in d e toekomst ideeën a a n te d r a g e n voor d e program­ ma's. Die zuilen als gUes door­ g a a t voorlopig alleen o p d e k a ­ belnetten v a n diverse universi­ teitssteden te zien zijn. De kos­ ten d a a r v a n b e d r a g e n 5000 cfulden per keer e n worden door de instellingen o p tafel gelegd. Daarnaast wordt gedacht a a n vormen v a n sponsoring door het bedrijfsleven. Uiteraard hoopt m e n binnen d e VSNU d a t d e 'normale' zendgemachtig­ den in d e nabije toekomst b e ­ langstelling zuUen tonen, m a a r de contacten d a a r o v e r staan, aldus VSN U­ beleidsmedewer­ ker drs. J.A. Acherman, n o g o p een l a a g pitje: "We willen eerst laten zien dat w e iets kurLnen."B (Ruud Keulers/UP)

stellen v a n e e n tweede hoogle­ raar. We denken daarbij ook a a n eigen kweek. Er zijn wel enkele geschikte mensen; ze moeten alleen nog w a t rijpen." De benoemingsprocedure voor d e eerste hoogleraar huisarts­ geneeskunde zal voor d e zo­ mervakantie worden voltooid. Hij zal zich op het onderzoek g a a n richten. Momenteel ont­ breekt het in de huisartsgenees­ kunde a a n goed gecoördineer­ d e wetenschappelijke vorming en onderzoek. Dit komt volgens Arts vooral doordat het extra­ murale veld moeilijk s a m e n te brengen is. Er is minder team­ work d a n in e e n ziekenhuis. Dit achtergebleven onderzoek moet ingehaald worden, vindt Arts. "Onderzoek geeft meer élan a a n het beroep huisarts. Wil d e huisarts zijn positie versterken d a n moet hij in d e eerste plaats somatisch (lichamelijk) dokter zijn. Vroeger h e b b e n w e d e in­ druk gewekt dat d e huisarts meer maatschappelijk werker w a s . We sloegen door n a a r d e a n d e r e kant. N u moeten w e weer w a t v a n het technische terrein veroveren, profiterend v a n d e ervaringen die w e heb­ ben o p g e d a a n . N amelijk d a t veel ziekten verklaard kunnen worden door d e manier w a a r o p d e patiënt leeft." Dr. J.P. Roos, hoofd v a n d e h a r ­ tafdeling v a n het AZVU ver­ woord het allemaal n o g sterker: "De huisarts w a s d e afgelopen jaren e e n te softe figuur die met e e n coltrui achter z'n b u r e a u zat. Hij moet z'n witte j a s weer a a n ­ trekken. Een monteur d r a a g t toch ook e e n overall e n g e e n driedelig p a k tijdens z'n werk? De huisarts moet weer e e n auto­ riteit worden. N iet s a m e n met d e patiënt twijfelen e n s a m e n het vuiltje uit het oog praten. Daar­ door heeft hij e e n kloof gescha­ pen tussen zichzelf e n d e spe­ cialisten."

Diana Doornenbal De bodem v a n d e 'medische schatkist' raakt leeg. Daarom worden er steeds hogere eisen gesteld a a n het beroep huisarts. Hij zal meer onderzoeken zelf moeten uitvoeren e n minder doorverwijzen. Dat is efficiënter en goedkoper. Om dat te kun­ nen realiseren, moet eerst het contact tussen huisartsen e n specialisten verbeteren, want dat is momenteel niet zoals het zou moeten zijn. Een kloof, e e n muur, eilandjes, ivoren torens, het wil allemaal hetzelfde zeg­ gen: de specialistenwereld e n d e huisartsenwereld zijn twee aparte werelden. Ook Arts komt d a a r rond voor uit. "We moeten nu eindelijk eens leren goed met elkaar om te g a a n e n g e e n concurrenten te zijn. Wat dat betreft b e n ik blij met de opdracht v a n Deetman. We worden nu als het w a r e op elkaar gedrukt. Het is natuurlijk veel mooier als w e zelf om ons h e e n konden kijken hoe w e zui­ niger met d e gezondheidszorg om moeten g a a n , m a a r d a t is een kwestie v a n opvoeding. Ik durf het h a a s t niet te zeggen, m a a r ik denk dat d e kloof alleen m a a r toegenomen w a s w a n ­ neer we die opdracht v a n Deet­ m a n niet h a d d e n gekregen." Arts ziet ondermeer het stimule­ ren v a n onderzoek op huisarts­ geneeskundig gebied als e e n manier om d e kloof tussen d e huisartsen e n specialisten te verkleinen. "Als w e ,: kunnen a a n t o n e n dat in het extramura­ le veld ook goed wetenschappe­

'Onderzoek geeft meer élan a a n het beroep huisarts' lijk onderzoek wordt g e d a a n , worden w e meer eikaars gelij­ ken. En als je gelijk bent, kun je samenwerken. Specialisten moeten echter wel bereid zijn om zich a a n te sluiten, want het is niet d e bedoeling dat w e straks twee verschülende soor­ ten onderzoek krijgen."

Blikken juffrouw Op sommige afdelingen v a n het VU­ziekenhuis zijn inmiddels al samenwerkingsverbanden v a n d e grond gekomen. Bijvoor­ beeld bij d e afdeling heelkunde. Mensen die eerst w e r d e n opge­ nomen voor bijvoorbeeld e e n liesbreuk, worden nu polikli­ nisch behandeld. De huisarts zorgt thuis voor d e na­controle.

Deze 'dagchirurgie' is vorig j a a r v a n start g e g a a n . Een a n d e r voorbeeld is de 'eerste hart­ hulp'. Een patiënt met hart­ klachten wordt niet bij voorbaat opgenomen. O p d e hartafdeling wordt hij of zij gecontroleerd w a a r n a g a a t hij eventueel weer n a a r huis g a a t en door d e huis­ arts in d e gaten wordt gehou­ den. Ook zijn er initiatieven o p indivi­ dueel niveau. Zo heeft p rof. J. Schoemaker, gynaecoloog, re­ gelmatig contact met dr. H.O. Sigling, huisarts in Amstelveen. Eens in d e twee, drie m a a n d e n bespreken ze onder a n d e r e hoe het a a n t a l verwijzingen beperkt kan worden. Schoemaker: "Ik miste iets. Ik h a d geen idee wat er zich alle­ m a a l afspeelt in e e n huisartsen­ praktijk. Bijvoorbeeld hoeveel vrouwen met cyclusstoornissen op het spreekuur verschijnen. We hebben ons als specialisten altijd e e n beetje geïsoleerd op­ gesteld in onze ivoren toren. Na­ tuurlijk is er ook weinig contact doordat w e beiden moeilijk b e ­ reikbaar zijn. Er wordt veel met antwoordapparaten gewerkt. Het is heel frustrerend als je drie keer achter elkaar e e n blikken juffrouw a a n de telefoon krijgt. Daar hou je op e e n g e g e v e n moment m e e op." "Door d e samenwerking h e b ik veel meer begrip gekregen voor huisartsen. Vooral door d e om­ standigheden waarin ze af e n toe moeten werken. In het zie­ kenhuis h e b je alle a p p a r a t u u r bij d e hand. Ik geef nu ook colle­ g e op e e n a n d e r e manier. Ei­ genlijk zouden studenten door goede huisartsen opgeleid moe­ ten worden. Wij willen tijdens hoorcolleges nog weleens uit­ scjiieten n a a r de meest zeldza­ me ziektes w a a r v a n je zes g e ­ vallen per j a a r in de kliniek krijgt." Sigling is ook erg tevreden over d e bijeenkomsten. "Je voorkomt zo voor e e n a a n t a l patiënten dat ze door d e hele onderzoeks­ molen moeten. Eigenlijk zou je als huisarts met é é n vast staflid v a n elke afdeling in het zieken­ huis contact moeten houden. Ook b e n ik er voorstander v a n dat d e huisarts wordt ingelicht als er ingrijpende behandelin­ g e n met patiënten g e b e u r e n in het ziekenhuis." "Een huisarts k a n e e n heleboel nuttige informatie over d e p a ­ tiënt hebben. Bovendien word je als huisarts geconfronteerd met d e levensgeschiedenis v a n je patiënten. Die k a n e e n rol spelen bij d e behandeling of het onderzoek dat je toepast. Door d e vertechnisering wordt d e kloof tussen huisartsen e n spe­ cialisten alleen m a a r groter. Studenten die voor specialist in opleiding zijn, worden voortdu­ rend geconfronteerd met inge­ wikkelde a p p a r a t e n e n onder­ zoeken. Het is moeilijk om te voorkomen dat je n a e e n p a a r jaar alleen nog m a a r in getallen e n maten k a n denken. Studen­ ten zouden tijdens d e opleiding veel vaker in d e huisartsen­ praktijk moeten kijken." "Huisartsen kunnen d a t g e n e wat ze doen echter ook verbete­ ren. Het probleem is alleen dat ze zichzelf daarvoor moeten in­ zetten. Er is g e e n instantie die ze er op aanspreekt." Volgens dr. Jonquiere is het sa­ menwerken met specialisten meer afhankelijk v a n personen d a n dat het e e n structurele m a ­ nier v a n werken is. "Eigenlijk zou je elke specialist om r a a d moeten kunnen vragen. Ik b e n zo'n dertien j a a r huisarts g e ­ weest in Hengelo. Toen h e b ik gemerkt dat je d e e e n heel g e ­ makkelijk belt m a a r de a n d e r niet. Dat heeft te m a k e n met ver­ trouwen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen