Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 453

22 APRIL 1988 Slechts een kleine groep v a n d e vrouwen met een HBO­ of WO­ diploma g a a t later echt carrière maken. Het valt als vrouw nog steeds niet mee om door te drin­ gen n a a r topfuncties e n om je daar te h a n d h a v e n . Mary Fischer, docente a a n d e m a n a g e ­ mentschool in Rotterdam, heeft er ervaring m e e . "Wees een vrouw, m a a r ge­ d r a a g je als m a n is d e p a r a ­ doxale opdracht die je als vrouw in een topfunctie in het bedrijfsleven krijgt. Weten jullie hoe dat moet?." Gelach in d e zaal e n v e r b a a s d e gezichten. Nee, dat weet niemand. Fischer heeft d a a r o m h a a r eigen tips voor vrouwen die het willen g a a n m a k e n in d e h a r d e sector. "Wat we nodig h e b b e n is lef, vertrouwen op eigen krachten en e e n dosis ongehoorzaam­ heid a a n 'oude boodschappen'." Met die boodschappen bedoelt ze de w a a r d e n e n normen die je van huis uit hebt meegekregen en die of je wil of niet in het hoofd v a n elke vrouw rond­ dwarrelen. Volgens Mary Fischer h e b je het als carrièrevrouw juist door die 'boodschappen' zo moeilijk: "Er wordt v a n alle kanten druk op je uitgeoefend w a a r je je niets v a n aan moet trekken. Toen n a de geboorte v a n m'n eerste kind wilde blijven werken, vonden m'n ouders dat nergens voor no­

Mary Fischer: "Als carrière­ vrouw wordt er van alle kanten druk op je uitgeoefend.* Foto Brom de Hollander

dig. M'n man bracht toch het geld birmen?." Ook manlief oe­ fent volgens haar nogal eens druk uit. Vooral als de vrouw meer geld verdient en meer verantwoordelijkheden heeft. Zelfs het bedrijf waar je werkt, k a n je carrière in de w e g staan. Ze zijn niet gewend a a n vrouwen op hogere functies. De buurt w a a r je woont is vol­ gens Fischer ook van e e n niet te onderschatten b e l a n g voor het slagen van je carrière. "Als je verhuist, let er d a n op dat je in een buurt komt met meer wer­ kende vrouwen. Dat maakt het leven een stuk gemakkelijker. En wees kritisch op je vrienden­ kring. In N ederland zijn wer­ kende vrouwen nog slecht ge­ accepteerd. Veel v a n h e n mer­ ken op e e n g e g e v e n moment dat zij van d e groep studievrien­ den als enige zowel voor e e n kind als voor werk gekozen heeft. En al snel komt het com­ mentaar: 'wat e e n slechte moe­ der ben jij!'." Dat het hierbij niet alleen om 'huishoudschoolmeiden' gaat, bevestigt d e hoofdredactrice van het m a a n d b l a d Opzij, Cisca Dresselhuys, nog eens: "Me­ vrouw, als ik een kind krijg d a n is het toch logisch dat ik met m'n carrière stop?, vertelde e e n ju­ riste tegen me zonder over d e plicht van h a a r m a n n a te den­ ken." Tot slot wil Fischer nog iets over erotiek op het werk kwijt. "Ont­

i^\?UA^ Congres a a n d e VU over d e vrouw in het j a a r 2001

'Veertig jaar trouw wordt vier maal tien jaar trouw' Carrière, sex, vrienden, we hebben er als vrouw allemaal mee te maken. Hoe moet je daarmee omgaan? Hoe ziet het leven van een vrouw er in het jaar 2001 uit? En is er dan nog een vrouwenbeweging nodig? Met deze vragen in de schijnwerper vierde de Vereniging van Vrouwen met een Academische Opleiding (WAO) vorige week haar 70­jarig bestaan a a n de VU. kenning v a n erotiek is amputa­ tie v a n d e menselijke natuur. Het leidt tot verkiUing. Als ge­ wenste intimiteiten toenemen, nemen d e ongewenste intimitei­ ten af."

'Solo­sex 'in', partnerruil uit' In dezelfde straat als erotiek ligt sexualiteit. Op dat gebied draait het nog steeds om d e m a n . Man­ nen denken v a a k dat d e vrouw er is om zijn lusten te bevredi­ gen. De w e n s e n v a n d e vrouw komen dan niet a a n bod. De bestaande rolpatronen, de schroom van vrouwen om haar verlangens te uiten en haar ge­ brek a a n eigenwaarde zijn daar de oorzaak van volgens Jeanne van Velse, bestuurslid van de NVSH (Ned.Ver. voor Sexuele Hervorming). Ook moeten meisjes het nog steeds levende' idee uit him hoofd zetten dat mcmnen het ini­ tiatief moeten nemen en dat zij rustig moeten afwachten tot ze gevraagd worden. 'Gelukkig zijn er heel langzaam wel wat dingen a a n het veran­ deren. Steeds meer jongens e n meisjes zijn het er over eens wanneer je met z'n tweeën vrijt je daaraan allebei plezier moet beleven. Ook loten de vrouwen met afwijkende sexuele verlan­ gens meer van zich horen. Langzaam begint door te drin­ g e n dot er ook vrouwen zijn met pedofiele, exhibitionistische, voyeuristische of fetisjistische gevoelens. Vrouwen worden zelfbewuster op alle gebieden dus ook op dat van de sexuali­ teit. Jonge vrouwen zullen in 2001 zich meer dan ooit realise­ ren dat ze sexuele wezens zijn. Ze zuUen meer onbekommerd plezier beleven a a n sexualiteit dan wij ooit hebben gedaan." Om de meiden v a n nu in be­ scherming te n e m e n heft Van Velse h a a r vinger tegen d e moeders v a n zonen onder d e aanwezigen. "Ook jongens e n m a n n e n zijn een produkt v a n hun opvoeding, d a a r mogen jul­ lie wel eens over nadenken. Als wij wülen dat onze dochters over veertien j a a r a n d e r s met sexualiteit o m g a a n d a n wij ge­ leerd hebben, d a n moeten wij ook onze zonen daarin opvoe­ den." Met wie d e vrouwen v a n nü e n die v a n 2001 'het' doen, d a a r i n zal e e n wereld v a n verschil blij­ ken. Vroeger w a s d e kans dat je trouwde negentig procent. Een levensverzekering die g e p a a r d ging met veertig j a a r trouw. "Voor d e vrouwen v a n straks wordt die route v a n veertig j a a r vervangen door vier routes v a n tien jaar. Solo­sex, seriemono­ gamie wordt 'in'. Sexuele rela­ ties met meer partners, m a a r nd elkaar. Partnerruil is 'uit'", heeft

Anneke v an Doome, hoofddo­ cent theoretische sociologie en methodenleer a a n d e RU­ Utrecht, gehoord. "Doordat wij steeds ouder wor­ den, vrouwen in 2001 gemid­ deld tachtig jaar, is d e d a a r d o o r ontstane huwelijksduur mis­ schien wel te lang." Beïnvloed door de geest v a n hun tijd zullen vrouwen in 2001 meer en a n d e r e eisen a a n hun partner stellen d a n nu. Ruim veertig procent v a n d e jongeren verkiest e e n modern huwelijk. Dat wil zeggen e e n huwelijk waarin je veel dingen s a m e n met je partner doet m a a r ook e e n eigen leven hebt. Deze on­ afhankelijke levenshouding zal ook doorwerken in d e sexuali­ teit. Om niet te vereenzamen zou e e n vrouw er in d e toekomst meer vriendirmen op n a moeten houden dan nu het geval is. En die vriendschappen moeten van kwaliteit zijn. Je moet je vreugde e n verdriet er in kwijt kunnen. Dat is het advies v a n Jenny de Jong, directeur v a n het Nederland Interuniversitair De­ mografisch Instituut en hoogle­ raar methoden en technieken a a n de VU. Dit is volgens haar nodig omdat het aantal kinde­ ren, broers, zusters, kleindoch­ ters e n kleinzoons sterk zal afne­ men. De jonge vrouwen van nu hebben in 2035 naar schatting anderhalf kind en één kleinzoon of ­dochter, zo blijkt uit onder­ zoek" Vriendinnen hebben voor vrou­ wen meer betekenis dan vrien­ den voor mannen. Vrouwen be­ spreken alles met elkaar, zij praten ook over hun kwetsbare kanten zoals angst­ e n s c h a a m ­ tegevoelens. Marmen leggen meer de nadruk o p k a m e r a a d ­ schap, gezamenlijke activiteiten en wederzijdse praktische hulp. Intieme onderwerpen worden gemeden. Een 26­jarige m a n

Diana Doornenbal vertelt: "Ja, d a n moet je je bloot­ geven. Dan word je geconfron­ teerd met je eigen angsten e n dat is doodeng, dat zijn d e laat­ ste onderwerpen die je a a n ­ snijdt. Ja, je p r a a t er wel over, diep in d e nacht in d e kroeg, vol met alcohol." Maar het zijn vooral d e vrou­ wen die hun vriendschappen snel laten verminderen. Zodra ze g a a t s a m e n w o n e n of trouwt zijn het hddr vriendinnen die als eerste wegvallen. De relatie­ en

i"^'**" ' Blaf''.

fiamnmmimm msmtmhm

Jenny d e Jong­Gierveld: "Vrien­ dinnen worden 'ingewisseld' voor echtpaar­echtpaar­be­ zoekjes" Foto Bram de Hollander

w­»:".v­

STÜDERÊH.

De r e c l a m e c a m p a g n e 'Studeren, Niet alleen voor heren' is e e n intiatief v a n d e W A O . privacywensen v a n d e partner, d e druk v a n verschillende nieu­ we taken worden hiervoor als oorzaak genoemd. De Jong: "In werkelijkheid wor­ den d e vriendinnen veelal 'in­ gewisseld' voor contacten met familie e n schoonfamilie e n voor 'echtpaar­echtpaar­be­ zoekjes'. En w a a r praten we d a n over? Over 'kerk, staat en maatschappij'. Iets over d e poli­ tiek, d e sport, d e vakantie. Din­ g e n die je echt bezighouden worden verzwegen. Terwijl die gesprekken juist zo belangrijk zijn." Een gevarieerd netwerk v a n re­ laties is volgens De Jong e e n 'must': "Die p a a r hartsvriendin­ n e n die je hebt die g a a n ook in moeilijke tijden met je m e e en niet d e oppervlakkige vrien­ den." Hoe je met zo'n hartsvrien­ din om moet g a a n om h a a r te behouden is ook al onderzocht. Over jezelf kunnen e n wülen praten, n a a r d e vriendin willen luisteren e n als ze niet getrouwd is vooral veel over h a a r werk vragen, is het advies.

"Meiden slaan nagels uit"

f ^MÊ

den", zegt d e hoofdredactrice van Opzij. "Zoals wij als theele­ peltjes in elkaar lagen, zo heeft de vrouw v a n nu e e n LAT­rela­ tie met 'de beweging'", zegt Aleid Sonke, een VVAO­vrouw. "De oude feministen w a r e n zo serieus en h a d d e n zo weinig oog h a d d e n voor d e frivole" kan­ ten van het leven", vertellen twee jonge meiden. "Mam, in jouw tijd w a s dat een probleem m a a r tegenwoordig is dat toch anders?", krijgt een a n d e r e vrouw te horen als ze met h a a r dochters over vrouwenemanci­ patie praat. Gabi Kluck, net afgestudeerd als bedrijfskundige probeert d e 'oudjes' gerust te stellen. "De vrouwenbeweging is voor mij niet iets tastbaars, m a a r dat wü niet zeggen dat d e ontwikkeling v a n vrouwen voor mij niet leeft. Ik heb alleen zoals jullie nooit gezeten met d e v r a a g of er iets a a n mij schortte of a a n d e sa­ menleving, omdat ik altijd h e b kunnen doen wat ik wUde. Jullie

Allemaal tips om je leven als vrouw wat a a n g e n a m e r te ma­ ken. Of d e vrouwen v a n nu e n v a n 2001 d a a r d e steun v a n d e vrouwenbeweging bij nodig heeft of zal hebben, hielden vooral d e gemoederen v a n d e deftige d a m e s v a n d e W A O be­ zig. Verschillende kreten op d e W A O ­ d a g d o e n je i n d e r d a a d geloven dat d e vrouwenbewe­ ging g e e n of weinig kindjes meer zal baren. "Als ik grasduin in ons a b o n n e e ­ bestand, mis ik d e jonge mei­

hebben voor ons al e e n hoop problemen opgelost. Als ik zie wat voor palen jullie h e b b e n neergezet, zeg ik: m a a k je niet ongerust, wij regelen het verder allemaal wel." Catharina Halkes, emeritus hoogleraar feministische theolo­ gie, kan het, als e e n echte oma, niet laten om Gabi een wijze r a a d m e e te geven: "Jullie moe­ ten het allemaal niet te normaal g a a n vinden. Sextoerisme, por­ no, overal w a a r vrouwen e e n 'ding' zijn, ligt nog een t a a k voor d e vrouwenbeweging. En ver­ geet d e zwakkeren onder ons, zoals buitenlandse vrouwen met een lage opleiding en d e bij­ standsvrouwen niet." Cisco Dresselhuys ziet het, blij toe voor d e W A O ­ d a m e s , ook allemaal niet zo somber. "Ais onze jonge meiden problemen krijgen met hun eigen 'vrouw­ zijn', als d e prins op het witte p a a r d e e n gewone m a n blijkt te zijn met een eksteroog die er af en toe als een h a a s j e met een ander vandoor g a a t d a n is het lidmaatschap v a n LibeUe e n d e tennisclub niet genoeg. Dan h e b b e n ze d e vrouwenbewe­ ging nodig. Dan s l a a n ze hun nagels, gelakt als d e mijne, heus wel uit. Zij laten hun ver­ worvenheden heus niet zomaar afpakken." "Maar ook wij, actievoersters v a n weleer, kunnen nog niet met pensioen. Laat s t a a n met d e VUT. Het werk is nog niet g e d a a n . Wij feministische vrou­ wen zuUen nog lange tijd onze ideeèn en idealen moeten uit­ dragen. Als we straks in het be­ jaardentehuis zitten, komen onze kleinkinderen ons intervie­ wen voor een scriptie e n wij ge­ ven een nieuw tijdschrift uit en geven vanuit het tehuis d e lei­ ding a a n d e bejaardenfractie in de Tweede Kamer."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen