Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 387

/U)\^\?^

11 MAART 1988 Een bankoverval door twee mannen die zich zeer geweld­ dadig gedragen, e e n w r a a k a c ­ tie door e e n jaloerse echtge­ noot, een serie verkrachtingen door een dolgedraaide kerel. Verbijstering, w o e d e en veront­ waardiging laait op bij het lezen van dergelijke kranteberichten. Een misdadiger die n a a s t e e n gevaar voor d e omgeving ook verminderend toerekeningsvat­ baar is, hangt over het alge­ meen tbr boven het hoofd: ge­ dwongen verpleging in e e n aangepaste psychiatrische kli­ niek. Ieder j a a r krijgen er zo'n zeventig mensen tbr opgelegd. Op dit moment is het nog zo dat de tbr­maatregel voor twee j a a r wordt toegekend e n in beginsel elk jaar door d e rechter kan worden verlengd. De Smit: "Op zo'n manier kun je voor regel­ matige zwendelarij of diefstal levenslange tbr krijgen. Het is de oneindigheid waardoor veel tbr­patiënten hun situatie liever inruilen voor gevangenisstraf." Met de nieuwe wet moet e e n tbr­ behandeUng binnen vier j a a r voltooid zijn. Uitgezonderd d e hele zware delicten. Voor het eerst is het nu ook mogelijk om tegen een verlenging in hoger beroep te g a a n . D a a r n a a s t k a n een tbr­patiënt een onafhanke­ lijke arts v r a g e n om z'n mening te geven en moet het rapport over de patiënt met d e nieuwe wet naast die v a n d e psychiater ook onder ogen v a n e e n psy­ choloog komen. De Smit vindt d e nieuwe wet op de terbeschikkingstelling e e n vooruitgang. "De rechtspositie van de tbr­patiënt wordt ver­ sterkt. Het zijn nu n o g voorna­ melijk zware gevallen die tbr knjgen opgelegd. Door d e reik­ wijdte van d e nieuwe wet, door de beperking tot vier j a a r kun­ nen er meer mensen b e h a n d e l d worden. Daarom verwacht ik dat dwangverpleging voor ern­ stig verslaafden steeds meer een feit zal worden. Doordat ze voor zichzelf é n voor a n d e r e n zo'n groot risico vormen, ik denk hierbij a a n tuberculose, aids e n criminaliteit, wordt d e politieke druk om drugsverslaafden op te nemen groter."

Congres over vrijheid en onvrijheid tbr­patiënten

'Dwangverpleging voor ernstig drugsverslaafden wordt feit' "Al heb je nog zo'n lange gevangenisstraf, je hebt altijd een datum in je hoofd wanneer je weer buiten staat. Bij TBR is er geen klok die meetikt. Je bent overgeleverd a a n het moment dat de arts de rechter vertelt dat je ongevaarlijk bent," aldus prof.dr. N.W. de Smit, buitenge­ woon hoogleraar in de forensische psychiatrie. Hij is vandaag één van de sprekers op het con­ gres 'vrijheid, onvrijheid: op het grensvlak van strafrechtspleging en psychiatrie' a a n de VU. Het congres is georganiseerd vanwege de nieuwe wet op de Terbeschikkingstelling (TBS) die waarschijnlijk deze maand nog in werking treedt.

Tekening Monica de Wit

AI met al pleegt e e n d e r d e v a n d e ex­tbr­patiënten opnieuw e e n misdrijf. Om die reden kim je je afvragen of d e hele tbr­ maatregel zin heeft. De Smit

Studeren in Europa Vervolg van pag.

3

dat onze oriëntatie op het bui­ tenland veel sterker kan, ook hier op d e VU. Het politieke stre­ ven van d e Europese Gemeen­ schap is dat tien procenten v a n de studenten in EG­lidstaten voor kortere of langere tijd bui­ ten hun eigen land in e e n a n d e ­ re lidstaat gestudeerd hebben. Het Erasmus­programma is e e n aardige aanzet, m a a r d a a r kom je overigens nog g e e n half pro­ centje verder mee." Wellicht is d e honkvastheid v a n Nederlandse academici deels te verklaren uit d e angst om d e carrièrekansen in Nederland te verspelen als men al te diep in het Europese duikt. Kun je je zomaar verroeren zonder je plekje kwijt te raken? Hoe groot is het risico dat je, e e n m a a l in het Europese circuit beland, een toekomst als 'academische zi­ geuner' tegemoet g a a t ? Waar­ schijnlijk nul, zolang het g a a t om het Erasmus­programma. Dat behelst immers slechts e e n tijdelijke plaatswisseling met een student uit e e n a n d e r EG­ land. Maar hoe zit dat met sta­ ges, of met tijdelijke onderzoek­ saanstelling n a d e studietijd? Van de Akker: "Als je n a het doctoraal informatica a a n d e VU een j a a r bij IBM Londen werkt, d a n zul je bij terugkomst

in Nederland zó e e n b a a n heb­ ben. Met theologie e n e e n jaar­ tje kunstgeschiedenis in Floren­ ce erbij wordt dat moeilijker. Het hangt volledig af v a n het belang v a n d e ervaringen die je hebt o p g e d a a n . Is die relevant voor werkgevers in Nederland? Het is niet in z'n algemeenheid te zeggen dat d e internationali­ sering riskant is, of juist niet. Een algemene uitspraak kun je hooguit doen over werkervaring in ontwrikkeUngslanden. De te­ rugkeer zal, zeker als je twee j a a r of langer in d e ontwikke­ lingslanden hebt gewerkt, over 't algemeen moeilijk zijn. Die er­ varing sluit heel v a a k niet a a n bij wat werkgevers hier vragen. Met n a m e in d e natuurweten­ schappen veroudert kermis in zo'n periode snel." Begin deze week bood minister Deetman d e definitieve versie van zijn nota 'Internationalise­ ring v a n onderwijs e n onder­ zoek' a a n d e Tweede Kamer a a n . In grote lijnen is d e con­ ceptnota, die d e minister vorig jaar op Prinsjesdag presenteer­ de, overgenomen. Zo wU het ka­ binet de Vreemdelingenwet 'be­ perkt verruimen' om het verblijf v a n buitenlandse studenten, do­ centen e n onderzoekers in Ne­ derland gemakkelijker te m a ­ ken. Ook heeft het zich voorge­ nomen om iets a a n d e proble­

vraagt zich d a a r e n t e g e n af wat er zou moeten gebeuren als er g e e n tbr bestond: "Dan moet je mensen levenslang uit d e m a a t ­ schappij verwijderen. Zo'n le­ men rond d e tijdelijke huisves­ ting v a n deze mensen te doen. Behalve d e poging om ons land in althans d e academische sfeer wat buitenlander­vriendelijker te maken, lanceert het kabinet nu d e gedachte om in d e oplei­ ding v a n diplomaten meer a a n ­ dacht te besteden a a n weten­ schap en technologie. Ook wil het het a a n t a l wetenschappelijk attaches op d e Nederlandse a m b a s s a d e s in het buitenland vergroten. Het NUFFIC (Netherlands Uni­ versities Foundation for Interna­ tional Cooperation) wordt, als het a a n het kabinet ligt, d e 'in­ termediaire organisatie' bij d e stimulering v a n d e internationa­ le mobiliteit v a n Nederlandse studenten en docenten. En d e NWO (Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onder­ Zoek) en d e KNAW (Koninklijke Nederlandse Academie v a n Wetenschappen) zouden die rol moeten vervullen w a a r h^^^^de, ^ onderzoekers betreft. ' '~' '; In d e september­notitie beperk­ te minister Deetman zich tot zijn eigen departement. Om d e tota­ le inspanning v a n d e overheid ter 'versterking v a n d e interna­ tionale oriëntatie' v a n onderwijs en onderzoek te illustreren zijn nu ook d e activiteiten v a n e e n aantal andere ministeries (Landbouw en Visserij, Ontwik­ kelingssamenwerking, Econo­ mische Zaken e n Defensie) toe­ gevoegd. In totaal besteedt Ne­ derland dit j a a r ruim 80 miljoen

Diana Doornenbal vende doodstraf is voor mij ethisch moeilijk te verteren. En als die mensen d a n n a twintig j a a r weer terug komen in d e maatschappij zijn ze alleen m a a r verbitterd. Doordat ze g e e n behandeling h e b b e n ge­ had, is er niks verbeterd e n be­ g a a n ze vrijwel zeker opnieuw e e n misdrijf. D a a r komt ook nog bij dat tbr goedkoper is d a n ge­ vangenisstraf. Het is dus econo­ mischer." "Dat derde deel wat weer e e n misdrijf begaat, moet je natuur­ lijk alsnog gevangenisstraf ge­ ven. Maar tweederde wordt be­ ter!" "Gelukkig zijn het ook g e e n gro­ te groepen mensen die tbr krij­ gen opgelegd. Eigenlijk komt tbr uitzonderlijk weinig voor, m a a r het krijgt uitzonderlijk veel aandacht. Het trieste is dat d e gepleegde delicten ontiegelijk veel onrust kweken e n d e kran­ ten halen. In e e n samenleving w a a r mensen zich onveilig voe­ len, wekt d e criminele psycho­ p a a t dubbele angst." "Tbr­verpleging is niet meer het­ zelfde als in d e jaren zeventig. De ziekte is niet veranderd m a a r d e maatschappelijke con­ text wel. In d e zeventiger jaren w a s iedereen ervan overtuigd dat d e rechtspositie v a n d e p a ­ tiënt verbeterd moest worden. De nieuwe wet is d a n ook niet uit d e lucht komen vallen. De ideologie v a n d e jaren zeventig klinkt erin door. Tegenwoordig g a a t d e a a n d a c h t meer n a a r d e beveiliging v a n d e burgers. Er gebeurt meer, mensen zijn b a n ­ ger. Ook s t a a n d e slachtoffers v a n criminaliteit veel meer in d e schijnwerpers", meent De Smit. V a n d a a g zal er vanuit verschil­ lende disciplines vooral nog

gulden a a n internationalise­ ring. Zoals hij in september al duidelijk maakte, neemt Deet­ m a n v a n dit b e d r a g 15,5 miljoen gulden (dit jaar) voor zijn reke­ ning, oplopend tot 36 müjoen gulden (in 1992). Een relativerende Van d e Ak­ ker: "Verkijk je niet op zo'n be­ d r a g v a n 36 miljoen gulden. Ik weet dat d a a r v a n hooguit tien müjoen voor hoger onderwijsin­ stellingen is gereserveerd. De helft d a a r v a n g a a t n a a r het HBO. Van d e vijf miljoen die overblijft, krijgen organisaties als NWO en KNAW d e helft, e n d e universiteiten d e rest. Als men vraagt wat d e VU te zien krijgt v a n die 36 miljoen, d a n is d a t dus 2,5 miljoen gulden ge­ deeld door dertien." Gekeken n a a r het Erasmus­pro­ granmia hoeft internationalise­ ring niet veel te kosten. Een uit­ wisselingsprogramma in dit ka­ der ontvangt gemiddeld tien­ duizend gulden. Nederlandse "studenten zullen d a t vrijwel ge­ heel besteden a a n reiskosten. Zij worden geacht hun studie­ beurs gewoon m e e te n e m e n om d e verblijfkosten te dekken. Voor studenten uit a n d e r e EG­ landen is dat d o o r g a a n s proble­ matischer. Dr. D.G. Yntema van het Archeologisch Instituut a a n de VU heeft lange ervaring met een wetenschappelijke uitwis­ seling met studenten e n weten­ schappers v a n d e universiteit in het Zuiditaliaanse Lecce. "Tot nu toe l i e b b e n we g e e n proble­

eens n a g e d a c h t worden over d e grondslagen v a n d e terbe­ schikkingstelling, 's Morgens zullen door prof. mr. A. Soete­ man, prof. mr. T.M. Schalken e n De Smit d e wetenschappelijke uitgangspunten a a n d e orde worden gesteld, terwijl 's mid­ d a g s d e visie vanuit d e praktijk wordt belicht. De sprekers zijn d a n d e hoofdofficier v a n justitie uit Rotterdam, mr. A.Herstel e n d e voorzitter v a n d e sectie psy­ chopatenzorg v a n d e Centrale R a a d v a n Advies, mr.dr. J .H. Hubben. Staatssecretaris Korte Van He­ mel zal d e d a g hoogstwaar­ schijnlijk openen met e e n toe­ spraak over het politieke pro­ bleem v a n het toenemende a a n t a l psychisch gestoorde mis­ dadigers. Op 24 maart is d a a r in d e vaste kamercommissie een mondeling overleg over. De Smit g a a t v a n d a a g onder­ meer in op d e relaties zieke, d e ziekte en d e rol v a n d e patiënt. "Ik v r a a g me af hoe vrij e e n ziek mens is. Iemand die z'n enkel verstuikt heeft, is onvrij. Hij is gekluisterd a a n het gips. De arts moet d e patiënt weer vrij m a ­ ken. Bij tbr­patiënten is het net zo. Er zijn mensen die in him leven zoveel kneuzingen heb­ b e n m e e g e m a a k t dat ze emotio­ neel beschadigd zijn. Hij con­ strueert z'n leven d a a r o m zo dat hij niet d e vrijheid heeft om bij­ voorbeeld een relatie te laten voortduren. En d a a r w a a r on­ vrijheid heerst, moet vrijheid ko­ men. Dat kan door s a m e n met een psychiater inzicht te krijgen in je binneste en er e e n interne correctie in a a n te brengen waardoor je 'nee' k a n zeggen tegen impulsen om e e n mis­ d a a d te b e g a a n . Inzicht in plaats v a n dressuur. Dat is d e koninklijke weg."

men gekend met betrekking tot beurzen. Maar dat komt omdat er überhaupt nog g e e n Italiaan­ se beursstudenten hier geweest zijn. Dat w a r e n studenten w a a r ­ v a n d e ouders d e studie betaal­ den", vertelt Yntema. Hij vermoedt dat d e EG d e pro­ blemen rond internationalise­ ring v a n het onderwijs soms groter inschat d a n ze in werke­ lijk zijn. "Men buigt zich met d e regelmaat v a n d e klok over taalproblemen. Maar in d e praktijk blijkt dat erg m e e te val­ len, het leert allemaal vrij snel. Zo v r a g e n vrij v a n d e Italianen die hier komen niet om Neder­ lands te leren, m a a r n a enige tijd h e b b e n ze wel weer flink wat Engels opgestoken. Ik denk dat men zich wat minder zorgen om d e taal hoeft te maken, e n wat méér a a n d a c h t moet krij­ gen voor d e sociale verschillen." Het is d e bedoeling dat studen­ ten bij e e n uitwisseling zovee mogelijk eikaars plaats inne­ men. Dat k a n echter niet in alle opzichten. Zo wonen d e studen­ ten v a n Lecce d o o r g a a n s nog bij hun ouders thuis. "Die stap­ pen 's morgens om zes uur uit bed e n vervolgens in d e trein om om n e g e n uur hun eerste college te kunnen volgen. Ze ko­ men v a a k v a n zestig tot tachtig kilometer v a n d e universiteit. Dat kun je d e Nederlandse stu­ dent die al drie j a a r op kamers woont toch niet meer a a n ­ doen..."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen