Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 434

f£>\FS]^FS

Verbeten verbroedering Aan de architectuur v a n het gebouw zal het be­ slist niet liggen als de Hogeschool Holland in Diemen in de loop der jaren volloopt met stu­ denten. Zelfs een mooie, zonovergoten aprildag slaagt er niet in om het gebouw in d e g r a u w e kantoorwijk enige fleur te geven. Deze stem­ ming is kennelijk o v e r g e g a a n op dr. J. Hogen­ hout, directeur v a n de Hogeschool Holland, wanneer hij d e positie v a n zijn school probeert duidelijk te maken. Zijn directiekamer straalt in overeenstemming met d e omgeving soberheid uit, op het wandmeubel na, w a a r e e n aanzien­ lijk a a n t a l flessen wijn d e bezoeker e e n w a r m welkom heet. Hogenhout houdt in eerste in­ stantie e e n rijkelijk algemeen verhaal. "Door het reorganisa­ tieproces in het HBO kunnen HBO­instellingen nu een vol­ waardige plaats naast d e uni­ versiteiten veroveren. HBO's hebben nu een eigen profiel. Daar hoort een imago bij, als er tenminste een mhoud achter zit. HBO en universiteit moeten zich nu voor dezelfde doelgroep pro­ fileren, want iemand moet n a het voortgezet onderwijs e e n keuze maken tussen een hogere beroepsopleiding of weten­ schappelijk onderwijs." "Je kiest nu voor een instelling, niet meer voor e e n opleiding. Vroeger w a s de overweging dat als je voor dit of d a t beroep ging leren, je het beste uit w a s met een universitaire opleiding. 'Dan verzeker ik m e v a n kwali­ teit' w a s d e redenering. De ho­ gere beroepsopleidingen zijn nu gelijkwaardig geworden a a n d e universiteit." Na d e sanering v a n het hoger onderwijs moeten d e hogescho­ len (HBO) en universiteiten zelf­ standiger opereren. Meer vrij­ heid in het samenstellen v a n on­ derwijspakketten e n studierich­ tingen, meer armslag in perso­ neelsbeleid en meer mogelijkheden wat betreft con­ tacten met het bedrijfsleven. Maar ook minder geld v a n d e staat en meer zelfvoorziening. De boekhouders v a n hogescho­ len en universiteiten moeten minder rekening houden met d e school en meer met d e markt. De universiteit hakt al wat lan­ ger met dit bijltje, m a a r voor het HBO breken er nieuwe tijden a a n . De Hogeschool Holland

heeft zich dicht tegen d e V U aangeschurkt, wellicht op a a n ­ dringen v a n het ministerie v a n onderwijs en wetenschappen, zoals het weekblad Vrij Neder­ land in maart suggereerde.

Al haar arbeid... In een tweede gesprek is direc­ teur Hogenhout minder terug­ houdend. De kast v a n het wandmeubel is ditmaal dicht e n de flessen wijn lonken niet lan­ ger. De grondslag v a n d e splin­ ternieuwe HBO­instelling (...haar arbeid in dienst v a n God en Zijn wereld...) is bijna tot in detail gelijk a a n die v a n d e Vrije Universiteit [...al h a a r ar­ beid in dienst...). Ons kent ons, wat is logischer d a n s a m e n te werken met e e n geestverwant. Bijvoorbeeld op het gebied v a n 'identiteitsvormend onderwijs', zoals Hogenhout ter illustratie aanvoert. Er wordt ook samen­ gewerkt op het gebied v a n d e buitenlandse betrekkingen, d e studentenhuisvesting e n last but not least in d e Stichting Amster­ d a m s e Academie. Samenwerking tussen d e Hoge­ school Holland en d e V U is in beider voordeel, zo betoogt Ho­ genhout. "Je moet niet apart middelen besteden a a n dingen die je s a m e n goedkoper kunt doen," zegt hij. "De VU heeft bij­ voorbeeld voorzieningen o p het gebied v a n d e c a n e n . Als wij daarin m e e d o e n is het goedko­ per d a n w a n n e e r wij die voor­ zieningen zelf op moeten zetten. Voor d e V U is het ook voordelig, want in e e n tijd v a n krapte k a n zij h a a r voorzieningen h a n d h a ­ ven. Een a n d e r voorbeeld: wij

w a r e n als HBO gewend dat Den H a a g ons personeelsbeleid regelde. Nu verlangt d e over­ heid dat we dat zelf doen. De universiteit deed dat al lang. Met die kennis kunnen wij ons voordeel doen." Wel moet de Hogeschool Hol­ land alert zijn dat ze niet als e e n a a n h a n g w a g e n achter d e V U aanhobbelt, zo meent Hogen­ hout. "Als HBO moet je niet pro­ beren om universiteitje te spe­ len. Dat e e n HBO gelijkwaardig is a a n een universiteit wil niet zeggen dat ze er gelijk a a n is. Bij een HBO moet het beroep­ sperspectief centraal staan. Als e e n student d e wetenschap in wü moet je d a a r als HBO niet op inspelen." Maar hoe gemakkelijk onttrekt een instelling zich a a n deze no­ bele voornemens? De meeste universiteiten neigen ertoe om gehoor te geven a a n d e roep uit het bedrijfsleven om kortere cursussen a a n te bieden. Die le­ veren een sneller opgeleide e n beter op d e arbeidsmarkt afge­ stemde student op. Universitei­ ten, ook de V U, zitten nu al te hengelen in het viswater v a n het HBO. Nu zijn er nog studen­ ten genoeg en jaarlijks kiezen steeds meer jongeren voor e e n studie in het hoger onderwijs. Maar w a n n e e r die h a u s s e voor­ bij is, wordt het vechten om d e student. Hogenhout: "We kunnen wel zeggen: 'Houdt ze uit d e Boele­ l a a n ' als je merkt d a t je met e e n geringere instroom v a n studen­ ten te maken krijgt. Maar het zou veel beter zijn tot afstem­ ming v a n het beleid te komen. De V U e n d e Hogeschool Hol­ land zouden tot marktafspraken moeten kunnen komen."

Onderwij smanage­ ment De gedachte dat d e V U met h a a r vriendin, d e Hogeschool Holland, moet concurreren leeft ook a a n d e Boelelaan. "Er is concurrentie tussen d e VU e n d e Hogeschool Holland," stelt drs. S.J. Noorda, lid v a n het coDege van bestuur v a n d e V U. "Maar dat is niet specifiek iets v a n d e Hogeschool Holland. Het geldt ook voor tientallen a n d e r e HBO's. Tussen d e Hogeschool Holland e n d e V U is meer sa­

Gekonkel van christenen De Hogeschool Holland is ontstaan door gekonkel v a n christenen onderling. Dat is althans d e strekking v a n een artikel dat vorige m a a n d in het weekblad V rij Nederland verscheen. De stelling is moeUijk h a r d te maken, zeg­ gen de meeste betrokkenen, en dat doet V rij Nederland d a n ook niet: alle bronnen zijn (anonieme) "ingewij­ den", "informanten" e n der­ gelijke. Niet a a n d e orde in het artikel kwam d e rol v a n de V U bij het ontstaan v a n de Hogeschool Holland. Het heeft er een tijdje op ge­ leken dat alle HBO­opleidin­ gen in Amsterdam in één groot, niet­confessioneel ge­ heel zouden o p g a a n . Deze fusie zou h a a r beslag krijgen in het kader v a n het zoge­ n a a m d e STC­proces, dat het aanzien van het hele hoger beroepsonderwijs a a n het veranderen is. STC staat voor schaalvergroting, taak­

d

verdeling e n concentratie. De eerste fase, d e schaalver­ groting, heeft tot gevolg g e ­ h a d dat ongeveer 400 HBO­ insteUingen o p g e g a a n zijn in zo'n 80 veel grotere instellin­ gen. Dat er in Amsterdam niet één grote HBO­instelling is on­ staan, maar meerdere, w a a r v a n er één christelijk is, is volgens V rij Nederland te danken a a n e e n rechtstreeks ingrijpen v a n minister Deet­ man; die wilde een exclusief christelijke HBO in d e regio Amsterdam behouden. Dr. J. Hogenhout, directeur v a n d e Hogeschool Holland, wil wel kwijt dat d e verant­ woordelijke bestuurders des­ tijds alle voors e n tegens v a n d e verschillende fusiemoge­ lijkheden h e b b e n afgewo­ gen, m a a r heeft g e e n be­ hoefte dieper op het artikel in Vrij Nederland in te g a a n . Hogenhout maakt wel duide­ lijk dat ook d e V U, vanouds

verwant a a n d e V LV U, e e n rol heeft gespeeld in het fu­ sieproces v a n d e Amster­ d a m s e HBO's: mogelijke sa­ menwerking met d e V U w a s één v a n d e 'voors' v a n e e n fusie v a n confessionele in­ stellingen. Als d e VU zich niet op een beslissend moment in de besprekingen bereid h a d getoond met e e n op te rich­ ten confessionele HBO sa­ m e n te werken, zou zo'n con­ fessioneel cluster er mis­ schien niet eens gekomen zijn. Drs. R.J. Wurm s, toenmalig directeur v a n d e Gijsbreght­ a c a d e m i e en nu secretaris­ beheerder v a n d e Amster­ d a m s e Academie, conclu­ deert dat het artikel in V rij Nederland "veel w a a r s " be­ vat. "V oor het idee v a n een confessioneel HBO­cluster dat samenwerkte met d e V U werd gehoor gevonden bij de minister. Tóen w a s er e e n voldoende brede basis voor die fusie."

'Houdt de de B [ Door de sanering van het hoger onderwij wordt het voor universiteiten en hogere h roepsopleidingen vechten wie de studei over de drempel kan trekken. De protes] tants­christelijke Hogeschool Holland Diemen (4.300 studenten; zie foto) en menwerking d a n concurrentie." Vervolgens laat hij e e n staaltje zien v a n d e manier w a a r o p het onderwijsmanagement a a n d e VU d e concurrentie het hoofd wü bieden: "Wij doen d e student e e n be­ p a a l d a a n b o d . We onderzoe­ ken w a a r behoefte a a n is e n w e kijken of dat al ergens a n d e r s gebeurt. We doen p a s e e n be­ p a a l d a a n b o d n a d a t we heb­ ben vastgesteld wat v r a a g e n a a n b o d zijn. V roeger h a d d e n we te m a k e n met het a c a d e ­ misch statuut; we boden d a n een opleiding a a n die we ver­ volgens jaren zo lieten. Maar dat is al jaren niet meer zo. De universiteit is nu minstens zo flexibel als het HBO." Dr. A. W. de Jager, eveneens lid v a n het college v a n bestuur v a n d e V U, is tevens lid v a n het be­ stuur v a n d e Hogeschool Hol­ land. Niet om d e boel in d e g a ­ ten te houden, m a a r puur op persoonlijke titel. Ook hij voor­ ziet concurrentie tussen univer­ siteit e n HBO, m a a r meent d a t het binnen d e perken zal blij­ ven. "Er loopt e e n duidelijke grens tussen beroepsgericht e n wetenschappelijk onderwijs, waardoor die twee nooit te dicht op elkaar komen. Als VU blijven we e e n universiteit. Dat maakt samenwerking met e e n HBO makkelijker. Zo kun je concurre­ ren e n tegelijk ook samenwer­ ken."

H a n n e Obbink Henk V laming "Als er door d e laatste ontwikke­ lingen in het hoger onderwijs concurrentie ontstaat is dat niet zozeer tussen d e universiteit en het HBO, m a a r veel meer tussen de verschillende HBO­instellin­ gen onderling," meent Hogen­ hout. "Je hoort mij niet pleiten voor onderling overleg tussen de verschillende HBO­instellin­ gen, want concurrentie kan heel gezond zijn. Tussen het HBO en de universiteit zullen wel belan­ gentegenstellingen ontstaan, m a a r die instellingen verschil­ len duidelijk v a n elkaar." "Ik heb eens e e n verhaal over e e n slager gehoord. Hij opent een gloednieuwe winkel. Na drie m a a n d e n komt n a a s t zijn zaak een supermarkt met een vleesafdeling. De slager denkt een fout te h e b b e n gemaakt met zijn vestiging, m a a r d a n blijkt dat d e zaken juist beter g a a n lopen. De supermarkt trekt na­ melijk veel nieuwe kopers naar d e locatie. Het voorbeeld gaat natuurlijk mank, m a a r het is wel zo dat er g e e n vast a a n t a l stu­ denten is. Als het HBO meer stu­ denten trekt, g a a t dat niet auto­ matisch ten koste v a n d e univer­ siteiten. Het is belangrijk dat je weet wat voor onderwijspakket je moet ontwikkelen." H

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen