Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 523

/UDWA/PS

3 JUNI 1988 Afgelopen vrijdag zei dr.ir. H. Beltman, directeur beleidsvorming voor het hoger wetenschappelijk onderwijs v a n het ministerie v a n OW, dit als schrale troost tot e e n publiek van 150 assistenten en onderzoekers in-opleiding. De aio's v a n d e universiteit v a n Amsterdam organiseerden vrijdagavond d e forumdiscussie 'Twee j a a r aio/oio-stelsel: promoveren of creperen?'. De promovendi nieuwe stijl lieten duidelijk blijken dat eerder sprake is van creperen. Beltman z a g het allemaal veel zonniger in. De kwaliteit v a n d e toekomstige proefschriften? "Die zal ongetwijfeld omhoog gaan." De situatie dat d e aio- e n oioplaatsen voor het grootste deel worden ingenomen door oudestijl-afgestudeerden, die d a a r door d e arbeidsvoorwaarden en het salaris in d e m a a g g e splitst krijgen die zijn ontworpen voor eerste fase-afgestudeer-

'Philips en Shell betalen onder de tafel het dubbele' den? "Ik k a n m e voorstellen d a t u na uw afstuderen e e n redelijk salaris wil, u heeft waarschijnlijk allen e e n traditioneel doctoraal diploma g e h a a l d . Maar in de toekomst valt alles op zijn plek. Met 22 j a a r h a a l je als het goed is je doctoraal, e n met 26 jaar de doctorsbul. U heeft n a uw promotie g o e d e perspectieven op e e n wetenschappelijke carrière, voor d e 'gewone' doctorandi zal die t o e g a n g praktisch niet meer open zijn." De aanwezige assistenten w a ren vrijdag echter niet in d e stemming om zich dit soort worsten te laten voorhouden. "Hoogwaardig wetenschappelijk werk leveren mèt e e n pittige onderwijslast, met e e n gering perspectief voor e e n verdere loopbaan, voor e e n salaris waar d e honden g e e n brood van lusten", zo oordeelde e e n van hen over zijn situatie.

Vroeger De academische armoedzaaiers van nu troffen in 'onpartijdig' forumvoorzitter Annemarie Grewel e e n groot mede-strijdster. Al kon zij het niet laten om een boekje open te doen over 'vroeger', toen ook niet aUes koek en ei w a s . In 1956 ("toen jullie allemaal nog in v a d e r s vreugdekoker zaten") w a s Grewel zelf kandidaat-assistent, hetgeen zoveel inhoudt als "al De drie onderzoekers, drs. A. Bouman, drs. G.J.F. Leene e n drs. M.A. Linneman, hebben zich niet makkelijk v a n hun t a a k afgemaakt. Vanaf n a j a a r 1985 zijn zij al met het onderzoek b e ­ zig en in deze tweeëneenhalf jaar hebben zij onder meer hon­ derden betrokkenen ­ hulpver­ leners en b e j a a r d e n ­ geïnter­ viewd. De onderzoekers inventariseer­ den allereerst minutieus w a t er in de wijk voor zelfstandig wo­ nende hoogbejaarden (vanaf 80 jaar) g e d a a n wordt. Dat blijkt niet weinig te zijn. Z owel op het vlak v a n d e praktische hulp (zoals boodschappendien­ sten) als op dat v a n sociaal­cul­ turele activiteiten (kaartavon­ den en dergelijke) gebeurt het nodige. Ook individuele hulp in de vorm v a n huisbezoeken a a n eenzame b e j a a r d e n wordt van­ uit verschUlende instanties ge­ organiseerd. De onderzoekers tekenden ver­ schillende qntwoorden op op d e vraag waarom er met al deze

Aio's krijgen 'sleutelpositie' als worst voorgehouden Doctorandus op 22-jarige leeftijd, en precies vier later uw doctorsbul. Dan, en dan alleen, houdt de moderne academicus een goed uitzicht op een carrière als onderzoeker bij universiteit of onderzoeksinstituut. Voor de gewone doctorandi is dit straks niet meer weggelegd. het werk doen, onderwijs g e ven, practica verzorgen, adviseren, en als je tijd over h a d onderzoek doen". Afgestudeerden met e e n volw a a r d i g e oudestijl opleiding worden voor 45 procent (eerste jaar) of veertig procent (tweede jaar) gekort op hun salaris in verband met het opleidingsaspect. Voor d e eerste duizend aio-plaatsen h a d d e n d e universiteiten veelal d e keuze tussen oude- e n nieuwestijl afgestudeerden. De hoogleraren hebb e n begrijpelijk op grote schaal de voorkeur g e g e v e n a a n d e oudestijlers, die e e n l a n g e r e opleiding achter d e rug hebben. Grewel organiseerde afgelopen vrijdag e e n klachtenuurtje. Een assistente (in oudestijl afgestudeerd) wierp Beltman voor d e voeten dat zij wel d e korting v a n 45 procent kreeg in v e r b a n d met h a a r opleiding, m a a r dat ze deze opleiding niet zou krijgen. Haar w a s doodleuk gezegd dat ze gezien h a a r vooropleiding geacht werd g e e n onderwijs meer nodig te hebben. Wie is hier d e boosdoener? Beltman neigde e r n a a r d e b a l door te spelen n a a r d e universiteit. Die is verantwoordelijk voor d e uitvoering v a n het opleidings- en begeleidingsplan dat alle aio's in theorie bij hun a a n stelling krijgen. "Als er sprake is v a n wanprestatie v a n d e kant v a n de universiteit, d a n k a n ik me voorstellen dat dit open staat voor e e n gerechtelijke procedure."

pen alleen in als iets echt erg slecht is. Het is net als kinderen opvoeden. Als je zelfstandigheid stimuleert, moet je niet meteen als er iets misgaat ingrijpen." Intussen vocht Gerrit Bartus Dielissen, voorzitter v a n het landelijk aio-overleg, e e n oude ruzie uit met J a a p Bartels v a n d e AbvaKabo. Het botert niet e r g tussen het aio-overleg e n d e grote vakbond. Dielissen w a s ter ore gekomen dat Bartels in het centraal overleg met d e minister (het Copwo) ervoor h a d gepleit om aio's en oio's uit te betalen volgens schaal 8. Nu geldt schaal 10 nog als uitgangspunt, de schaal voor afgestudeerde academici, m a a r d a a r wordt d e beruchte korting op toegepast. "Schaal 7 zeUs", kon Bartels h e m toeroepen, d a a r m e e Dielissen met d e minuut chagrijniger makend. "De

Gerard van Schaik AbvaKabo heeft ongeveer vier aio's als lid, d a a r m a a k je bij d e minister niet zoveel indruk mee", aldus Bartels. De lucht werd hel a a s niet opgehelderd. Bartels later: "Schaal 10 vinden wij nog steeds d e goede schaal voor aio's, en die moet volledig uitbetaald worden. Alleen, toen de minister met e e n korting vanwege opleiding kwam, h e b b e n wij gezegd: kies d a n gewoon een lagere schaal, m a a r laat d a n het verhaal over improduktiviteit v a n w e g e het opleidingsaspect achterwege. Het zou neerkomen op schaal 7, voor wetenschappelijke assistenten, met d e periodieken 3 tot e n met 6. Dat is puur strategie om v a n het syndroom v a n die onzinnig korting af te komen."

Sollicitatiestaking Overigens weet Bartels dat inmiddels twintig aio's lid v a n zijn bond zijn geworden. Hij doet zijn best om d e contributie v a n ƒ18,50 per m a a n d o m l a a g te drukken, m a a r h e l a a s ziet zijn b o n d s r a a d d e aio's als vol-

E

w a a r d i g lid, niet als werknemers in opleiding. Bartels moedigt d e aio's a a n om zich steviger te organiseren. "Als het landelijk overleg volgend j a a r e e n sollicitatiestaking k a n organiseren, denk ik dat d e prijs wel omhoog gaat." Wat de aio's te doen staat, is voor Bartels e e n gemakkelijke vraag: "U moet aio worden in Delft. Daar betalen PhUips e n SheU onder d e tafel het dubbele, als u belooft n a d e promotie bij hun te komen werken. V r a a g dit d e aio's zelf, zij aUeen zuUen dit bevestigen." Ook Beltman h a d e e n boodschap voor d e assistenten bij d e technische universiteiten. Verwacht m a a r niet teveel, leek hij te wülen zeggen. Een Twentse aio legde h e m uit hoe d e b e g e leiding a l d a a r is. "Twente heeft liberhaupt g e e n promotietraditie", riposteerde Beltman. Als er voldoende promovendi rond een hoogleraar zijn, is deze gewend om h e n te begeleiden. Bij d e technische universiteiten is dat niet zo. Erger nog: d e meeste hoogleraren zijn er niet eens gepromoveerd." De conclusie w a s voorbehouden a a n d e voorzitter v a n het forum: "We h e b b e n v a n a v o n d geleerd: w a a r je opgeleid wordt en hoe, doet er niks toe. Als je je hoogleraar zover krijgt je proefschrift goed te keuren, worden d e m a g e r e acht jaren beloond en topfuncties, en sleutelposities zullen uw deel zijn."

.„^^,Kw*?»*«^***^

Verknallen Achter d e interruptiemicrofoon n a m Jan Nap plaats, lid v a n d e dienstcommissie v a n NWO-projectmedewerkers. Hij sprak n a mens de oio's. Is het niet d e verantwoordelijkheid v a n 'Den H a a g ' om in te grijpen, nu d e universiteiten d e aio- e n oio-opleiding zo verknallen, zo vroeg hij zich af. Nee, vond Beltman. "Universiteiten h e b b e n e e n a u tonome positie. Wij kunnen hooguit prikkels geven, w e grij-

Aio in discussie met OW­ambtenaar Beltman (midden).

Eenzame bejaarden zoeken hun heil bij God of de poes Een derde van de hoogbejaarde bewoners van de Amsterdamse Admiralen­ en Postjesbuurt heeft te kampen met eenzaamheid. Hoewel er een heel scala van hulpverleners in de wijk ac­ tief is, zijn er nog steeds bejaarden die uit de boot vallen. Drie VU­sociologen hebben, in op­ dracht van de wetenschapswinkel en op ver­ zoek van buurtorganisaties, onderzocht wat daaraan gedaan kan worden. Hun rapport ver­ schijnt vandaag. activiteiten toch m a a r e e n be­ perkte groep b e j a a r d e n bereikt wordt. De hulpverleners blijken het falen v a n d e hulp vooral toe te schrijven a a n d e b e j a a r d e n zelf: ze begrijpen het hulpaan­ bod niet of ze wülen er niet a a n ;

soms willen ze niets meer, "al­ leen m a a r dood". Ook d e b e j a a r d e n geven a a n zelf weinig te zien in d e gebo­ d e n hulp. "Dat is niets voor mij", w a s e e n veel gehoorde reactie. Anderen zoeken hun heil liever

Hanne Obbink bij d e kinderen, d e televisie. God of d e poes. Intussen blijven veel b e j a a r d e n klagen, wat hulpverleners er nogal eens toe brengt h e n als "zeurders" te be­ stempelen. Het onderzoeksrapport wemelt v a n d e cijfers, grafieken en ta­ bellen. Behalve om d e v r a g e n v a n d e buurtorganisaties te b e ­ antwoorden, h a d het onderzoek ook als doel e e n bijdrage te le­ veren a a n e e n groter onder­ zoeksproject v a n de vakgroep sociologie. Dat is de toeganke­ lijkheid v a n het rapport niet ten goede gekomen. Er komt echter een z o g e n a a m d e 'publieksver­ sie' v a n het rapport.

Foto Bram de Hollander

Totdat die verschenen is kun­ nen d e buurtorganisaties het doen met d e 22 aanbevelingen w a a r m e e het onderzoeksrap­ port besluit. Daaronder zijn er een p a a r die e r g voor d e h a n d liggen (meer samenwerking tus­ sen d e verschUlende instanties, een persoonlijker b e n a d e r i n g v a n de b e j a a r d e en dergelijke). Er zijn er echter ook die d e buurtorganisaties misschien op nieuwe ideeën brengen. De onderzoekers adviseren bij­ voorbeeld e e n groter b e l a n g te hechten a a n het werk v a n vrij­ willigers. Die zien v a a k meer d e zm v a n hun werk d a n professio­ nele hulpverleners. Dat k a n zijn omdat zij nu e e n m a a l hun moti­ vatie hoog moeten houden, m a a r het is ook mogelijk dat hun werk i n d e r d a a d meer effect heeft; zij h e b b e n v a a k meer tijd en minder klanten en zij kunnen beter op voet v a n gelijkwaar­ digheid met de b e j a a r d e n om­ gaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen