Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 242

11 DECEMBER 1987

fJD\pI}^ Dat blijkt uit rapporten v a n d e accountantsdienst, die deze week a a n d e onderwijs woord­ voerders in d e Tweede Kamer ter inzage zijn gegeven. Dat d e signalen v a n d e accoun­ tantsdienst, evenals andere ambtelijke waarschuwingen omtrent d e g e v a r e n v a n snelle invoering, niet bij minister Deet­ m a n a a n k w a m e n , werd vorige week al bevestigd door drs. C. de Hart, voorzitter v a n d e a d ­ viescommissie studiefinancie­ ring, die d e voorgeschiedenis v a n d e problemen heeft bestu­ deerd. Hij d e e d dit in e e n hoor­ zitting v a n d e kamercommissie voor onderwijs. De a a n d e parlementariërs geo­ p e n b a a r d e drie rapporten d a t e ­ reti v a n 25 juni 1986 (twee d a ­ gen n a Deetmans beslissing om het stelsel op 1 oktober 1986 in te voeren), 21 november 1986 en 16 juni 1987. Ook reeds in het voorjaar v a n 1986 ­ dus voordat d e beslissing viel ­ blijkt door d e accountants e e n nota te zijn ge­ maakt, waarin aUe risico's op e e n rij staan. Die nota werd aanvankelijk door Deetman achtergehouden, m a a r is in d e loop v a n deze week alsnog a a n d e kamerleden ter beschikking gesteld.

Scherper In d e rapporten veroordelen d e accountants het gevoerde be­ leid aanzienlijk s c h e r p e r d a n d e commissie­de Hart onlangs pu­ bliekelijk deed. O p 21 november 1986 (zeven weken n a d e om­ streden invoering) schreven zij: "Bij d e politieke besluitvorming

was Probleem beurzen beurze accountants bekend bij accou De accountantsdienst van het ministerie van onderwijs blijkt al in een zeer vroeg stadium te hebben gewaarschuwd tegen een te snelle in­ voering van de wet studiefinanciering. Reeds in het voorjaar van 1986 wees de dienst op de on­ toereikende organisatie rond het nieuwe stelsel. over d e uitvoering v a n d e opge­ legde uitgangspunten e n a a n ­ passingen zijn d e financiële a s ­ pecten v a n e e n doelmatige ont­ wikkeling e n e e n doelmatig be­ heer v a n het project studiefi­ nanciering onvoldoende onderkend, onderbouwd en overwogen". Er bestond bij d e politiek dus veel te weinig a a n d a c h t voor e e n doelmatige organisatie v a n d e werkzaamheden, e n wat meer is, die conclusie w a s vroegtijdig bekend, terwijl d e geconstateerde situatie tot op dit moment voortduurt. Elders in het rapport staat: "De ontwikke­ lingskosten (van d e computer­ systemen, red.) zijn voor d e pro­ jectmanagementgroep (de CDS, het Rijkscomputercentrum e n d e firma Volmac, red.) vrij­ wel niet meer beheersbaar". Verder wordt uit d e rapporten duidelijk dat onderdelen v a n d e programmatuur, die n a elkaar tot stand h a d d e n moeten ko­ men, ten onrechte n a a s t elkaar

zijn geschakeld, w a a r d o o r e e n heilloze e n onverantwoorde versnelling v a n het proces plaatsvond. Wellicht d e meest krachtige ver­ oordeling v a n Deetmans beleid is echter te vinden in het taalge­ bruik. In d e rapporten wordt bij voortduring gesproken over d e "opgelegde" maatregel om d e studiefinanciering in oktober 1986 in te voeren. D a a r m e e wordt uitgedrukt dat d e start v a n het stelsel tegen d e wil v a n d e CDS werd doorgevoerd. Daaruit k a n worden afgeleid dat minister Deetman grote druk op het ambtelijk a p p a r a a t heeft gelegd om tot e e n snelle invoe­ ring te komen, h e t g e e n door hem tot dusver steeds is ont­ kend. Onduidelijk blijft wel w a a r o m minstens twee rapporten Deet­ m a n nooit h e b b e n bereikt. Zij zijn in d e top v a n het departe­ ment, bij d e plaatsvervangend secretaris­generaal, blijven

Bert Bakker/UP h a n g e n . De bewindsman zou op é é n moment wel e e n rapport in h a n d e n h e b b e n gekregen, ver­ moedelijk dat v a n juni v a n dit jaar. Volgens ingewijden heeft deze zijn verbazing over d e be­

Drs. C. de Hart Foto Bram de Hollander

Meer mogelijkheden voor langstudeerders

Vervolg op pag. 1

Minister past plannen voor collegegeld a a n

geld, zegt CvB­secretaris m r. H. Hoogenkamp voor het eerst iets te horen over het gastdocent­ s c h a p v a n Holdstock. Andere bronnen melden echter dat a a n het CvB om beleidsrichüijnen is gevraagd, omdat faculteits­ r a a d s l e d e n toch vraagtekens h e b b e n gezet bij deze benoe­ ming. "Wij h e b b e n met gastdo­ centschappen g e e n bemoeie­ nis," zegt CvB­secretaris Hoog­ enkamp. "Onze opvatting is dat d e verantwoording daarvoor berust bij d e faculteit. En we h e b b e n g e e n speciale richtlij­ nen als het g a a t om e e n gastdo­ cent uit Zuidafrika." De blanke Zuidafrikaan, werk­ z a a m bij d e Witwatersrand Uni­ versiteit, is gespecialiseerd in d e Rogers­psychotherapierich­ ting en heeft als bijzonder vak­ gebied d e transculturele psy­ chotherapie, een onderzoeksge­ bied dat d e verschillen e n over­ eenkomsten bestudeerd tussen d e cultuur e n d e psyche v a n d e mens. Holdstock heeft speciaal onderzoek g e d a a n n a a r primi­ tieve zwart­Afrikaanse rituelen en de toepassing d a a r v a n in psychotherapie. Het is de be­ doeling dat hij over dit laatste onderwerp ook coUeges voor een breder publiek d a n alleen PPW­studenten g a a t geven, al­ dus Takens.

Minister Deetman zal zijn plannen met het col­ legegeld en de inschrijf duur wijzigen overeen­ komstig de voorstellen van de gezamenlijke werkgroep van VSNU, HBO­raad en ambtena­ ren van het ministerie. Belangrijkste verande­ ring is dat de universiteiten en hogescholen meer mogelijkheden krijgen om studenten, die langer dan zes jaar studeren, tegemoet te ko­ men. In d e oorspronkelijke plannen kregen zij daarvoor 15 miljoen, wat nu is verhoogd tot 38 mil­ joen. Dit b e d r a g k a n nog wor­ den aangevuld uit het fonds v a n 220 miljoen, dat beschikbaar is nu d e centrale inning v a n colle­ gegeld niet doorgaat. Dat geld w a s bestemd om e e n centrale maandelijkse verrekening v a n het collegegeld met d e 'studie­ beurs mogelijk te maken. De universiteiten, die zelf het colle­ gegeld blijven innen, mogen met dat b e d r a g nu zelf e e n ge­ spreide inning regelen, e n voor­ zover zij dat niet doen, is het geld beschikbaar voor tege­ moetkomingen a a n langstu­ deerders. Een a n d e r e verzachting in d e plannen betreft d e hoogte v a n het collegegeld. Dat zal nu oplo­ pen tot maximaal 5000 gulden in het achtste studiejaar, w a a r ­ n a het gelijk blijft. De studiefi­

nanciering vervalt wel n a het zesde jaar. Doorstromers v a n HBO n a a r WO (en andersom) krijgen echter twee j a a r extra studiefinanciering e n betalen gedurende die tijd ook het 'lage' collegegeld, dat voor het WO op 1600 gulden blijft. Het college­ geld in het HBO wordt d a a r m e e in drie stappen gelijkgetrokken. Afgestudeerde HBÓ'ers, die al b e g o n n e n zijn met e e n studie in het WO, krijgen als overgangs­ regel maximaal vier j a a r extra. Verder zal het mogelijk blijven om als extraneus ingeschreven te staan. Dat kost 1000 gulden per jaar. Ook d e kosten voor e e n deeltijdopleiding in het HBO worden minder verhoogd d a n eerst d e bedoeling was, tot 1200, in plaats v a n 1600 gulden. Honderd uur studeren a a n d e Open Universiteit zal 200 gul­ den g a a n kosten, wat zelfs e e n

Advertenties opgeven bij:

Bureau Van Vliet B.V. Telefoon: 02507-14745

W^W

Bert Bakker/UP vermindering inhoudt ten op­ zichte v a n d e huidige prijs v a n 230 gulden.

Terugwerkend De minister g a a t niet in op d e twee aanvullende eisen die d e VSNU nog a a n d e regeling h a d gesteld. Deetman handhaaft het voorstel om alleen die ver­ lengingen v a n inschrijf duur, welke voor 15 september v a n dit j a a r w a r e n toegekend of a a n ­ gevraagd, te honoreren. Ook a a n d e wens om voor HBO­ doorstromers in d e technische, pedagogische e n agrarische opleidingen wettelijk e e n langer recht op studiefinanciering te geven, komt Deetman niet tege­ moet. Ondanks d e vrij kostbare a a n ­ passingen blijven d e voorstel­ len volgend j a a r al d e beoogde 165 miljoen opbrengen. Doordat er meer studenten blijken te zijn komt 30 miljoen extra college­ geld binnen. Ook wordt er ge­ kort op d e uit d e TVC e n SKG­ operaties gevormde vernieu­ wingspot voor d e universiteiten (5 mUjoen in 1988, 20 miljoen vanaf 1989). Verder wordt voor 17,4 miljoen minder geïnves­ teerd, vooral door d e bouw v a n nieuwe faciliteiten te vertragen. De voorgenomen bezuiniging op d e overige lasten v a n 38,5 miljoen g a a t niet door. Daarte­ genover staat wel e e n verschui­ ving in het 'kasritme' (het mo­ ment w a a r o p uitgaven die op d e begroting s t a a n d a a d w e r k e ­ lijk worden g e d a a n ) v a n 37 mil­ joen.

De benoeming v a n Holdstock bij PPW is, zoals gebruikelijk, vertrouwelijk in d e faculteits­ r a a d behandeld. Tien j a a r geleden liepen de ge­ moederen hoog op toen bekend werd dat bij sociaal­culturele wetenschap een Zuidafrikaan­ se hoogleraar politieke filosofie v a n d e universiteit v a n Stellen­ bosch, een gastdocentschap w a s a a n g e b o d e n . En e e n j a a r later protesteerden d e universitaire gelederen op­ nieuw verhit toen bij d e juridi­ sche faculteit een Zuidafrikaan­ se rechtsfilosoof e e n gastdo­ centschap zou krijgen. Volgens d e geruchten zou Hold­ stock de vacature verviallen van de hoogleraar prol. dr. A.P.

vindingen v a n d e accountants­ dienst uitgedrukt door op dat rapport te schrijven: "Moet ik hier nu alles zelf doen?".

Structureel Tijdens d e hoorzitting vorige week zei De Hart dat er nog altijd niets is g e d a a n a a n de organisatiegebreken. Pas dit n a j a a r is "een begin v a n aan­ pak" te bespeuren v a n d e door hem, m a a r dus al veel eerder door d e Accountantsdienst op­ gemerkte tekortkomingen. Ook Deetman heeft tot vorige week, toen hij beloofde d e suggesties v a n De Hart c.s. te zullen opvol­ gen, ontkend d a t er structurele problemen zijn. P a s vorige week erkende hij dat e e n aantal studenten e n hun ouders in gro­ te moeilijkheden zijn gebracht. Uit het gesprek tussen d e ka­ merleden e n De Hart bleek dat ook d e coördinatie door het mi­ nisterie in Zoetermeer te wen­ sen overliet. Formeel w a s er een departementale coördinatie­ groep, die in d e g a t e n moest houden wat d e "technici" deden. Maar die club k w a m volgens De Hart niet bijeen, waardoor on­ der meer d e kosten niet in de h a n d konden worden gehou­ den. De Hart bekritiseerde het met Volmac gesloten "open ein­ de­contract" voor d e ontwikke­ ling v a n d e programma's. "Zo­ iets kom je n e r g e n s a n d e r s te­ gen", zei hij. De progframmatuur­ heeft Deetman al ruim 70 mil­ joen grulden gekost e n d e ver­ wachting is dat d a a r n o g 20 mil­ joen bij komt.

Cassee die begin oktober 1986 afscheid nam. Het gastdocent­ s c h a p zou d a n n a vier maanden omgezet kunnen worden in een vaste aanstelling. Decaan Koops ontkent dat Holdstock de vacature zou g a a n opvullen v a n C a s s e e . "Ons facultaire budget voorziet in een gastdo­ centschap v a n vier m a a n d e n en er is g e e n sprake v a n e e n vaca­ ture­opvulling." De huidige situatie op d e Zuida­ frikaanse universiteiten is er e e n v a n veel onlusten en con­ frontaties met het apartheids­ regiem. In Ad Valvas v a n 20 maart 1987 wordt v a n d e Witwa­ tersrand uiiiversiteit, waar Holdstock hoogleraar is, gezegd dat medewerkers, die toegang zoeken tot het kritische buiten­ land, een instant­verklaring meekrijgen v a n hun universiteit, waarin zij zich tegen de apart­ heid keren. De Engelstalige Witwatersrand universiteit heeft vorig j a a r na confrontaties tussen gematigde en extreme anti­apartheidsacti­ visten, veel negatieve publiciteit g e h a d . De Zuidafrikaanse aca­ demici w e r d e n ondermeer op­ geroepen zich openlijker e n dui­ delijker uit te spreken tegen de apartheidspolitiek. De Witwatersrand universiteit is met 16.500 studenten d e op een n a grootste v a n het land. M eer d a n tachtig procent v a n d e stu­ denten is er blank, m a a r er be­ staat wel al geruime tijd grondig verzet tegen d e apartheid. En­ gelstalige universiteiten zouden meer d a n d e Afrikaanstalige op het buitenland georiënteerd zijn e n vanuit dat oogpunt zijn de academici openlijker in hun op­ stelling tegen apartheid.

COLOFON Bedactie-adres: De Boelelaan 1105 of postbus 7161, 1007 M C Amsterdam, tel 020 ­ 5484330; b.g.g. 5486930, 5484325. 5484397. Redactiekamers: OD­OI en 0D­09, Hoofdgebouw VU.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen