Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 553

'Imago is te weinig wetenschappelijk'

VU is toe a a n een nieuw gezicht Het beeldmerk v a n d e VU is te slap. Het heeft te weinig zeggingskracht. Bovendien is het imago van de VU voor verbetering v a t b a a r . Dat deze universiteit een calvinistische traditie heeft, is voor d e buitenstaander nog wel duidelijk, m a a r de wetenschappelijke traditie komt minder goed uit de verf. Deze gedachten leven binnen de werkgroep Huisstijl die zich de afgelopen m a a n d e n gebo­ gen heeft over d e beeldvorming van d e VU. Die komt voor verbe­ tering in aanmerking. V r a a g een modale Amsterdammer naar zijn g e d a c h t e n bij d e let­ ters VU en tien tegen één zal hem het VU­ziekenhuis voor d e geest komen. Kennelijk is d e beeldvorming v a n d e Vrije Uni­ versiteit niet al te sterk. Eén v a n d e zaken die d e werk­ groep onder d e loep heeft geno­ men is het b e e l d m e r i v a n d e VU. Het huidige blokvormige VU­vignet is a a n een herziening toe. Daartoe zijn vier vormgevings­ bureaus benaderd, w a a r o n d e r Total Disign dat twee j a a r terug ook de huisstijl v a n het VU­zie­ kenhuis heeft vertimmerd. I n september zal één b u r e a u wor­ den uitgekozen. Dat b u r e a u moet e e n nieuw concept ontwik­ kelen voor het briefpapier, d e folders, d e brochures ­ kortom al het drukwerk v a n d e VU. Een heuse klankbordcommissie, on­ der leiding v a n rector Datema, begeleid het proces. Waarom zoveel kosten en moei­ te voor e e n simpel logootje?, zal de scepticus zich afvragen. Voor Jan­Derk Slothouber, hoofd v a n de dienst Pers Voorlichting van de VU en lid v a n d e werk­ groep Huisstijl, is het b e l a n g van de operatie evident. "Het gaat erom d e presentatie v a n het drukwerk te verbeteren. Een belangrijk produkt v a n een uni­ versiteit is immers drukwerk (ar­ tikelen, folders, rapporten, brie­ ven, persberichten). Het pro­ bleem is echter dat al d a t druk­ werk momenteel niet herkend wordt als produkten v a n d e VU. Dat is erg jammer. Herkenbaar­ heid, d a a r draait het om." De geschatte kosten voor het vormgevingsbureau: minimaal honderdduizend gulden. Slot­ houber verwacht dat deze uit­ gave in de loop der tijd makke­ lijk terugverdiend zal worden. De ervaring met d e invoering van een nieuwe, v a s t s t a a n d e huisstijl bij a n d e r e grote organi­ saties leert dat d e kosten gro­ tendeels wegvallen tegen be­ sparingen als gevolg v a n stan­ daardisatie, verminderen v a n ontwerpkosten (nu moeten vormgevers steeds nieuwe ont­ werpen bedenken) e n het cen­ traliseren v a n d e uitbestede

Wim Crezee

produktie v a n het drukwerk. Op dit moment heeft d e VU ei­ genlijk g e e n huisstijl. Er is enkel een uit 1979 d a t e r e n d e handlei­ ding met "enige praktische wen­ ken over gebruik v a n VU­vig­ net, lettertype, papier, illustra­ ties etc". Daarin werd een eer­ ste poging g e d a a n het amateu­ ristisch enthousiasme van faculteiten en diensten op het gebied v a n vormgeving enigs­ zins a a n b a n d e n te leggen. Het VU­vignet diende slechts in combinatie met een b e p a a l d e belettering en op b e p a a l d e standaardformaten papier ge­ bruikt te worden, m a a k t e d e handleiding duidelijk. Sindsdien is d e diversiteit a a n beeldmerken a a n d e VU alleen m a a r groter geworden. Wrijflet­ ters en desk top publishing zorg­ den voor een w a r e democrati­ sering v a n het vormgevingsge­ beuren. Vakgroepen, werkgroe­ pen, stichtingen, instituten ­ ze sierden hun publikaties en brief­ papier het liefst op met hun ei­ gen beeldmerk, want ook zij voelden zich geroepen zich te profileren. Slothouber: "De kwaliteit v a n al die beeldmerken e n vignetten is v a a k aUerbelabberst, om te hui­ len. Vaak zijn ze g e m a a k t door neefjes en nichtjes; amateur­ werk dus." Nog los v a n d e m a g e r e kwaliteit is het gebruik v a n afwijkende vignetten erg dom, vindt Slot­

houber. Met een eigen vignet is men misschien wel herkenbaar, m a a r d a n voor een beperkt pu­ bliek. Van het krachtige beeld v a n een complete faculteit of d e gehele universiteit blijft d a n g e e n spat heel, oordeelt hij streng. Binnen niet al te lange tijd zal dus het mes gezet worden in het oerwoud v a n beeldmerken. Hoever de uniformering v a n d e nieuwe huisstijl moet worden doorgevoerd is nog e e n open v r a a g . Enkele organisatie­on­ derdelen die formeel gezien slechts voor ,een gedeelte bij d e VU behoren, zoals het I nstituut voor Milieuvraagstukken (I VM), kunnen wellicht hun eigen huis­ stijl behouden. (Het logo v a n het I VM is trou­ wens een verhaal apart. Tot a n ­ derhalf j a a r terug w a s het logo nog opgebouwd uit stevige blokkendoosletters in een, ge­ heel bij d e bestudeerde thema­ tiek aansluitende, groene kleur. Lang niet iedereen bij het insti­ tuut w a s tevreden over dit beeldmerk. Het zou buiten­ staanders teveel d e indruk ge­ ven dat men hier v a n d o e n h a d met e e n instituut v a n milieufre­ aks en geitewoUensokkendra­ gers. Er werd e e n vormgever in d e arm genomen e n die ontwierp het huidige logo: n a a s t d e let­ ters I VM e e n vette vingerafdruk met daarin een richtkruisje v a n een vizier. Het ontwerp leidde tot forse schisma's binnen het IVM: d e e n e partij vond dat het ontwerp, geheel conform d e op­ dracht, wetenschappelijke pre­ cisie uitstraalde; d e a n d e r e par­ tij vroeg zich in w<ïnhoop af of

Doorstromers vanuit het HBO naar het WO ­ en andersom ­ krijgen in plaats v a n twee, drie jaar extra inschrijfduur. Volgens W D e n CDA is dat in principe tijdelijk; w a n n e e r voldoende tweejarige aanvullende oplei­ dingen voor deze doorstromers tot stand zijn gekomen, k a n d e extra studietijd worden terugge­ bracht tot twee jaar. Ook tijdelijk is d e d e e l n a m e v a n de Open Universiteit a a n d e re­ geling. W D e n CDA vinden dat

Bewegwijzering Wanneer voor het drukwerk e e n m a a l een nieuwe stijl ont­ wikkeld is, d a n zal ook gekeken worden n a a r een nieuwe disign voor d e aankleding en b e w e g ­ wijzering v a n d e gebouwen, het geüniformeerde personeel, be­ drijfswagens en dergelijk. Uiteindelijk is een vernieuwde huisstijl m a a r e e n klein onder­ deel v a n een verandering v a n het totale beeld, het imago v a n de VU. Ook d a a r a a n schort het een en ander, volgens een noti­ tie v a n d e werkgroep Huisstijl. In deze notitie wordt bekeken welke begrippen centraal s t a a n in d e ontwikkelingsplannen v a n d e VU. Het blijkt dat elementen als het bijzondere karakter, d e gerichtheid op kwaliteit en d e bestuurlijke cohesie v a n d e VU daarin redelijk uit d e verf ko­ men. Eén element komt in die ontwikkelingsplannen n a u w e ­ lijks a a n bod: kennis scholing. Flip Popma, d e opsteller v a n d e notitie, licht toe: "Vraag mensen n a a r wat ze denken bij bijvoor­ beeld d e universiteit v a n Lei­ den. Men denkt d a n al g a u w a a n een eerbiedwaardige we­ tenschappelijke traditie. I n het beeld dat mensen v a n d e VU h e b b e n ontbreekt dat vaak. Daarbij denkt men eerder a a n e e n calvinistische traditie. Zo'n gegeven lijkt me v a n b e l a n g als het g a a t om imago­verande­ ring."

J. Slothouber: vignetten v a a k om te huilen.

zijn

Foto Michel C l a u s , AVC/VU

den v a n a n d e r e universiteiten moet je aangrijpen. En als blijkt dat d e VU zich in h a a r produkt weinig onderscheid v a n a n d e r e instellingen, d a n moeten w e het in a n d e r e dingen zoeken. Bij­ voorbeeld in d e sfeer in e n a a n ­ kleding v a n d e gebouwen, d e studiebegeleiding, d e studen­ tenvoorzieningen, het sponse­ ren v a n basketballers, roeiers, VU­koor en ­orkest. Of dat helpt? Mijn vuistregel is: niets doen is verkeerd. Dat is simpel."

Vonkje

In het oerwoud v a n vignetten en beeldmerken dat a a n d e VU wordt gebruikt, wordt het mes gezet.

A a n d e marketing v a n d e VU moet dus nog het nodige gebeu­ ren. Slothouber erkent evenwel dat een universiteit wat dit be­ treft niet als een bedrijf gerund kan worden. Anders d a n in het bedrijfsleven kunnen 'produk­ tiebeslissingen' a a n universitei­ ten juist niet a a n d e top geno­ men worden. De wetenschap­ pers a a n 'de basis' zijn op hun vakgebied immers d e beste marketingdeskundigen; zij heb­ ben het beste overzicht v a n het onderwijs­ en onderzoekster­ rein; zij kennen d e sterke en ho­ pelijk ook d e zwakke kanten v a n hun vakgroep. Slothouber: "I k vind het v a n be­ l a n g dat mensen g a a n n a d e n ­ ken over het beeld dat d e VU moet uitstralen. Zeg wie je bent, in plaats ­van d e omgeving te laten zeggen wie je bent. Er moet een vonkje overspringen. En er moet een beetje een 'wij­ gevoel' ontstaan. Niet teveel n a ­ tuurlijk, want d a n krijg je weer het beeld v a n een club w a a r je als buitenstaander niet tussen komt."

1992. Verder is besloten tot e e n 'kasverschuiving'; beperkte be­ d r a g e n in de rijksbijdrage wor­ d e n a a n d e universiteiten p a s in latere jaren uitbetaald. De VSNU heeft met afgrijzen kennis genomen v a n d e nieuwe bezuinigingen die d e instellin­ gen nu krijgen opgelegd. Ze wij­ zen d e suggestie, dat d e univer­ siteiten verantwoordelijk zijn voor d e lange verblijfsduur v a n studenten en d a a r o m dus ook moeten bloeden, met kracht v a n d e hand. Volgens VSNU­voorzit­ ter Van der Schans ligt e e n be­ langrijk deel v a n d e schuld bij het ministerie zelf: "De wetgever heeft indertijd op b e p a a l d e gronden mogelijkheden gebo­ den voor d e studenten om lan­

ger te studeren e n veel studen­ ten volgen meer onderwijsele­ menten om hun positie op d e arbeidsmarkt te verbeteren." Bovendien, aldus Van der Schans, is d e gemiddelde stu­ dieduur in d e afgelopen jaren al g e d a a l d v a n ruim zeven n a a r vijfeneenhalf jaar. Binneiikort zal moeten blijken of d e VSNU­ voorzitter gelijk heeft. Minister Deetman zegde d e Tweede Kamer woensdagmid­ d a g toe, dat hij d e I nspectie Ho­ ger Onderwijs opdracht zal ge­ ven om e e n onderzoek in te stel­ len n a a r d e efficiëntie en d e duur v a n d e onderwijsprogram­ ma's. Met n a m e d e fracties v a n VVD en D66 h a d d e n d a a r o p aangedrongen.

VRIJE UNIVERSITEIT

i : Mr. H

Concrete aanbevelingen wil Popma hier echter niet a a n ver­

EMANCIPATIECOMMISSIE

ECONOMISCH EN SOCIAAL INSTITUUT VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM

Hoogenkamp

MEDMTHEEKVU VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM

HUISVESTING

bureau

lOOI MC * I l w N>l h«rl t

SSHVU

LERARENOPLEIDINGj

Uilenstede 108 1183 A M Amstel veen

VSNU­voorzitter:'Schuld bij ministerie' Vervolg van pag. 1

het hier soms e e n ontwerp voor een detectivebureau betrof. De introductie v a n een nieuw beeldmerk is dus iets meer d a n zomaar ergens een nieuw stic­ kertje opplakken.)

binden; d e werkgroep Huisstijl bedient zich op dit punt vooral v a n de methode v a n het brain­ stormen. Duidelijk is wel, zegt Slothouber, dat een universiteit "op gezette tijden h a a r e t a l a g e moet op­ poetsen. Zeker nu d e universi­ teiten in de slag moeten om d e student en om de opdrachtgeve­ r/afnemer van wetenschappe­ lijk onderzoek. Onze omgeving, onze doelgroepen doen er meer toe d a n p a k w e g tien j a a r gele­ den." "Alle middelen w a a r m e e je je als universiteit kunt onderschei­

het principe v a n d e OU ­ open inschrijving voor iedereen ­ ge­ h a n d h a a f d moet blijven. Ook lang­ of veelstudeerders zouden dus a a n d e OU e e n l a g e prijs voor d e cursussen blijven beta­ len. Maar omdat d e rekening moet kloppen willen d e rege­ ringsfracties d e OU toch laten meedoen. De gewone prijs per cursus v a n 100 uur wordt nu 220 gulden, d e h o g e prijs 275 gul­ den. I n d e toekomst moet dat worden ingeruild voor e e n diffe­ rentiatie v a n d e cursusprijs al n a a r gelang d e kosten v a n d e verschillende cursussen.

Met d e a a n p a s s i n g e n s l a a n d e regeringsfracties e e n financieel gat v a n ruim 40 miljoen. Omdat zij zich h e b b e n vastgelegd op een bezuiniging v a n 165 miljoen s t a a n d a a r compensaties te­ genover. Naast d e verhoging v a n het collegegeld tot 1750 gul­ den (opbrengst oplopend v a n 11 miljoen in 1988 tot 45 miljoen vanaf 1991) e n e e n verlaging v a n het ondersteuningsfonds voor langstudeerders, staat e e n tijdelijke bezuiniging op d e uni­ versiteiten v a n 30 miljoen in 1988, 36 min in 1989, 11 min in 1990, 7 min in 1991 en 4 min in

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen