Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 403

CULTUUR Wie wint de Wim? In een overbekende sketch v a n Wim Sonneveld vraagt een gla­ zenwasser: "Waar is d e himior gebleven v a n d a a g d e dag, dat v r a a g ik u af, meneer Sonne­ berg?" De humor ligt in ieder geval niet meer op straat, dat is zeker. Mis­ schien dat er nog wat te vinden is in theatercafé Iboya, w a a r tot en met 2 april het K leinkunstfes­ tival 1988 wordt gehouden. Ne­ gen in d e voorrondes uit 85 kan­ didaten geselecteerde arties­ ten, strijden in e e n drie d a g e n durende halve finale om e e n plaats in d e eindronde voor d e Wim Sonneveld Prijs, een bron­ zen beeldje vervaardigd door Jannes Limperg. Een nieuwe Wim Sonneveld of Freek d e Jon­ ge is waarschijnlijk teveel ge­ vraagd, m a a r wie een overzicht wil van d e nieuwe lichting klein­ kunstenaars k a n v a n a v o n d in de Stadsschouwburg d e finale g a a n zien. De overige voorstellingen v a n het festival zijn in Iboya. Dit the­ atercafé IS één grote l a g e ruimte met zowel podium, zaal en b a r en tafeltjes met d e kaarsjes erop. Elk zichzelf respecterend theatercafé lijkt er toe verplicht een drankje tijdens d e voorstel­ Img te bieden, alsof d e kleinkun­ stenaar thuis op d e c a n a p é d e conference komt verzorgen ­ dichter bij het publiek heet dat. Nu was het publiek op d e avond van de elfde maart b e p a a l d niet

Francis Lesman alledaags. Naast d e vakjury, d e mediajury, d e publieksjury e n d e in grote getale meegebrach­ te kennissen e n familieleden w a s er weinig ruimte over voor nieuwsgierige 'belangelozen'. Iedereen h a d wel iets met thea­ ter te maken of tenminste iets v a n d e kleinkunstkaas gegeten: publiek voor een thuiswedstrijd. Dat het bespelen v a n zo'n zaal op allerlei manieren kan, b e w e ­ zen d e drie kandidaten op die vrijdag d e elfde. Mars Teunisz h a n t e e r d e d e luis­ ter­en­lach­meüiode, waarbij d e toeschouwer in hoog tempo bestookt wordt met e e n verhaal vol spitsvondigheden e n nèt lang genoeg a a n g e h o u d e n stil­ tes om d e wat tragere bezoeker alsnog d e k a n s te geven te la­ chen. Kabaretduo Tussen Haakjes volgde d e kijk­wij­spelen­een­ stukje­ïiin. Twee k n a p e n zetten samen een theatercafé op en dus kan er tussen d e tweespalt door ook nog flink wat gezon­ gen en geacteerd worden. Het sympatieke K amelot, e e n duo dat hoofdzakelijk voor pu­ bliek tussen vier en n e g e n j a a r speelt, komt uit West Vlaande­ ren. Hun a a n p a k verschilt d a n ook behoorlijk met die v a n d e anderen: d e doede m ee­ziede­ d a ­ a a n p a k . De toeschouwer

Geliefde personen De amateurfotograaf ge­ bruikt d e c a m e r a voor het vastleggen v a n belangrijke gebeurtenissen uit het per­ soonlijk leven. Vrienden, ou­ ders, buren, echtgenoten e n niet te vergeten opgroeiende kinderen, dienen vereeu­ wigd te worden. Een herin­ nering voor later, diep w e g ­ gestopt in het album. Een beroepsfotograaf maakt foto's voor het grote publiek, wereldschokkende gebeur­ tenissen of esthetisch ver­ antwoorde beelden. Sommi­ ge fotograferen niet als ze thuis zijn of op vakantie heb­ ben. Dan zijn ze immers 'vrij'. Toch bezitten ook vak­ fotografen het verlangen hun persoonlijk leven te do­ cumenteren. Hebben derge­ lijke foto's nu meer w a a r d e , doordat ze weerslag zijn v a n het 'fotografisch oog'? Een goede vraag, gesteld door d e Beroepsvereniging van fotografen GK F. Het antwoord is deze m a a n d te' zien in het Stedelijk Museum w a a r onder d e titel Geliefde Personen een kijkje in het privé­album v a n d e be­ roepsfotograaf wordt ge­ gund. Hebben wij een boodschap a a n zwangere vrouwen en ondeugende kinderen? A a n het meisje­met­poes en a a n het pasgeboren­kind­op­ buik? A a n het vakantiege­ luk, gesymboliseerd door d e geliefde­voor­toeristische­at­ tractie? Veelal niet, want d e afgebeelde personen zijn ons onbekend. Foto's krijgen pas een m e e r w a a r d e als ze ons verrassen door hun vorm. Dat de twee zoontjes

v a n Bert Nienhuis elk j a a r in centimeters groeien k a n mij niet zo boeien. Dat Ton Broekhuis met zijn vriendin in de Schotse hooglanden heeft gekampeerd, interes­ seert me evenmin. De expositie toont a a n dat een groot deel v a n wat d e vakfotograaf maakt, rustig teruggestopt k a n worden in het album, omdat ook hier geldt dat e e n foto­expositie moet boeien. Beelden w a a r d e fotografi­ sche blik overheerst, zijn er gelukkig ook. Zo leverde Di­ a n a Blok een prachtig geën­ sceneerd portret v a n h a a r twee excentrieke ouders, p a verstrengeld in ma's h a a r . Haar a n d e r e foto, 'Self­port­ rait with my Sisters' is e e n zorgvuldig gecomponeerde naaktstudie. Peter Martens foto's raakten me eveneens. Hij portretteerde zijn moeder in het ziekenhuis, schuin in het kader gezet, e e n kruis­ vormige schaduw op d e kwetsbare borst. Verder fo­ tografeerde hij ook zijn va­ der, dood onder a a n d e trap Martens maakte deze foto's in d e eerste plaats om het schokkende beeld, ondanks het feit dat het zijn ouders betreft. Een beeld dat ook in mijn g e h e u g e n is gegrift, is het zelfportret v a n Pieter Boersma met zijn zoontje. Hij fotografeerde hun schaduw. Vader e n zoon worden in­ wisselbaar, dat maakt dat dit beeld universele w a a r d e krijgt.

(Iris Dik) 'Geliefde Personen', t / m 4 april in het Stedelijk Museum. Catalogus fl. 17,­.

wordt b e n a d e r d als e e n nieuw schoolvriendje a a n wie onmid­ dellijk al d e geheimen v a n d e hoofdrolspeler worden toever­ trouwd. Zo ontstaat er e e n een­ voudig en direct contact tussen speler en publiek, w a a r v a n het succes net zo afhankelijk is v a n de bereidwillendheid v a n d e toeschouwer als v a n het kunnen van de artiest. Mars Teunisz' kunnen is behoor­ lijk. Zijn alsmaar voortratelen­ de, zelfgeschreven conference zit goed in elkaar en wordt soe­ pel gebracht. Toch is het ver­ h a a l over e e n wat schlemielige jongen die nog bij zijn moeder thuis woont en zijn eerste schuchtere pogingen op vrijers­ voeten ziet stranden, niets nieuws. Het geheel drijft, afgezien v a n enkele echt g e s l a a g d e g r a p ­ pen, louter op woordspelingen. Bovendien gebruikt hij in zijn dialogen voortdurend "zei ik" en "zei hij", hetgeen d e vaart eruit haalt en doet vermoeden dat het publiek niet slim g e n o e g is. Opvallend w a s d a n ook dat zijn beste g r a p juist w a s g e b a s e e r d op dergelijke toevoegingen. Op zoek n a a r sigaretten voor zijn vriendinnetje wordt het enigzins laffe ventje uit het verhaal door een breedgeschouderde café­ bezoeker h a r d h a n d i g gedwon­ gen verschillende whisky's m e e te drinken. Plots barst het ventje uit in een geweldige scheld­ en vloekpartij tegenover d e spier­ bundel. Na die tirade volgt: "Dacht ik." Teunisz beheerst zijn teksten perfect, m a a r hij is g e e n geboren verteller. Hij heeft d e plastic cabaretstem, die vreemd genoeg door veel kleinkunste­ n a a r s wordt gehanteerd en een eigen persoonlijkheid juist in d e w e g staat. Desondanks ging het zingen hem redelijk af. Zingen moeten d e Belgen niet doen. Ten eerste kunnen ze het niet, ten tweede stond het totaal los v a n het charmante begin. Wie eerst in sappig Vlaams het publiek weet wijs te m a k e n dat zijn toch zichtbaar bleke vriend­ je vroeger een neger was, k a n

Mars Teunisz schemert er op los echt niet vervolgens zonder a c ­ cent een serieuze blues g a a n zingen. Het duo verstaat d e kunst om mensen zonder verba­ le g r a p p e n of woordspelingen a a n het lachen te krijgen. Zin­ gen kunnen ze beter laten. Van hoog gehalte d a a r e n t e g e n w a r e n d e liedjes v a n Tussen Haakjes. Muzikaal goed ver­ zorgd, afwisselend unisono e n met een tweede stem. Boven­ dien w a r e n d e teksten uitste­ kend, vooral het liedje over d e voyeur, die blind wordt e n dus g a a t snuiven. Acteren is d a a r ­ entegen niet het sterkste punt v a n beide heren. Nèt iets te kunstmatig en schools. Zij zou­

Foto Bram d e Hollander

den er beter a a n doen alleen liedjes te maken. Dit j a a r doen d e leerlingen v a n de kleinkunstacademie niet mee. Zij zagen er v a n af omdat ze d e n a a m van sponsor niet vermeld wilden zien op d e pu­ bliciteit. A a n deze wens is niet tegemoet gekomen, toch is er nog een keur a a n artiesten. 18 maart Stadsschouwburg, finale; 19. optreden Het jordaan cabaret, 20: Michel Martin, 22: Bram Vermeulen, 23. Joke Bruis, 24,25,26­ presentatie w m n e n d e groepen, 27. La Pat,29: Magnoha, 30: Drs. P en 31 m a a r t tot e n met 2 a p n l presenta­ tie winnende groepen. Inlichtmgen Heinlamst Festival 1988: Theater Iboya, K orte Leidsedwarsstraat 29, 188665 of Stichüng A.K .F, 129565

Ontsnapt a a n de werkelijkheid Straatrumoer, d a a r a a n ont­ breekt het d e Nederlandse film. Nee, ik bedoel niet het hysterische gekrijs v a n Am ­ sterdamned. Eerder ­ om een positief voorbeeld te noemen ­ d e scènes in Van geluk ge­ sproken, waaruit blijkt dat e e n trapportaal in Amsterdam­ oost te smal is voor e e n bran­ card en d e straat te vol voor een ziekenwagen. Hoezo, s a a i e a l l e d a a g s e wer­ kelijkheid? Neem het realisme v a n d e na­oorlogse Italiaanse film. Voeg d a a r a a n toe d e lichtvoetigheid v a n d e Franse Nouvelle Vague en het ­ hoe zal ik het zeggen ­ het inzicht in d e menselijke tekortkomin­ gen v a n de Duitse fUm uit d e jaren zeventig en je hebt d e elementen v a n d e 'New British Cinema'. Wat heet straatrumoer, in d e laatste film v a n Stephen Fre­ ars is het oorlog. Toch geeft d e liefde tussen d e hoofdper­ sonen v a n Sam m ie and Rosie get laid nog hoop op e e n be­

ter Engeland, zonder racisme. In My beautiful laundrette blij­ ven d e wasmachines d r a a i e n en a a n het eind v a n Wish you were here is d a a r d e baby. De Engelse films bieden, in te­ genstelling tot hun srwartgalli­ ge Duitse voorgangers, altijd een lichtpuntje, een wanhopi­ ge mogelijkheid te ontsnap­ pen a a n d e deprimerende werkelijkheid v a n het That­ cher­tijdperk. Desnoods n a a r Rusland, zoals Elaine a a n het eind v a n Letter to Brezhnev. Regisseur Chris Bernard ver­ telt het verhaal v a n twee mei­ den uit een voorstad v a n Li­ verpool, die eens per week stappen om d e sleur v a n hun troosteloze b e s t a a n te ont­ vluchten. Op een avond versieren ze twee Russische matrozen. Tracy e n Sergei vrijen d e hele nacht en h e b b e n veel plezier. Elaine en Peter praten en worden verliefd. Vanaf dat moment ontstijgt d e film d e werkelijkheid. Als Peter weer

terug is n a a r d e Sovj et­Unie, schrijft Elaine een brief a a n d e president Brezjnev. Denkt ze, m a a r de acteur heeft het kale, dikke hoofd v a n Chroetsjov. Dat doet er niet toe, want ze krijgt toestem­ ming in d e Sovjet­Unie te ko­ men wonen. Na in het kUle Engeland d e nodige formali­ teiten afgehandeld te hebben, vertrekt ze n a a r het land v a n h a a r droom. Letter to Brezhnev is een prachtige film: realistisch, vro­ lijk e n romantisch. Uiteindelijk wint d e fantasie het v a n d e werkelijkheid en d a a r m e e is Letter to Brezhnev een typisch voorbeeld v a n het nieuwe En­ gelse filmen.

(Dick Roodenburg)

Letter to Brezhnev draait vnjdag 25 maart om 21 00 uur in Filmhuis Uilen­ stede. Dezelfde avond om 23.00 uur Caravaggio v a n Derek Jarman. Zon­ dagrmddag 14 30 uur. Wetherbyvan David Hare Filmhuis Uilenstede, tele­ foon: 548 8076

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen