Ad Valvas 1987 - 1988 - pagina 359

fD\FJ^^

26 FEBRUARI 1988 Al jaren proberen wetenschap­ pers, ondermeer a a n d e VU, op­ heldenng te krijgen over d e tot nog toe onverklaarde wiege­ dood oftewel over zuigelingen die zonder aanwijsbare oor­ zaak in hun s l a a p overlijden. Het vermoeden dat slapen op de buik e e n oorzaak is v a n wie­ gedood ontstond bij De Jonge toen bleek dat m e e n groep v a n zes kinderen die a a n wiege­ dood w a r e n overleden er vijf op hun buik te slapen w a r e n g e ­ legd. Om antwoord te krijgen op de v r a a g of hier sprake w a s v a n toeval of niet, besloot De Jonge m de voorzomer v a n 1987 nog eens n a v r a a g te doen bij d e ou­ ders v a n honderdvijftig 'wiege­ doodkinderen'. De Jonge en z'n medewerkers vroegen ondermeer in welke slaaphouding die zuigelingen waren gestorven en hoe ze door de ouders in d e wieg w a r e n ge­ legd. Het bleek dat 85 procent van d e 150 overleden b a b y ' s d e avond tevoren op d e buik in d e wieg w a s gelegd e n dot 89 pro­ cent in die houding ook w a s aangetroffen. "Dit onderzoek é n d e literatuur gaven ons zoveel aanwijzingen dal buikligging e e n risicofactor kan zijn voor wiegedood dat w e het slapen op d e buik h e b b e n afgeraden tot er meer zekerheid is", aldus De Jonge.

Reacties

Dr. de Jonge, na de publiciteit over zijn wiegedood­onderzoek:

Buikligging is in driekwart van de wereld abnormaal Kinderarts dr. G.A. de Jonge, verbonden a a n de medische faculteit van de VU, stond eind ok­ tober in het middelpunt van de publieke be­ langstelling. Hij raadde het af zuigelingen op hun buik te laten slapen, omdat dat volgens hem een oorzaak van wiegedood kon zijn. Een golf van verdeelde reacties volgde. Enkele we­ ken stonden de ingezonden­brievenrubrieken van kranten er bol van. Nu de rust is weerge­ keerd, ging Ad Valvas op bezoek bij De Jonge om te peilen hoe hij er thans over denkt. natuurlijk theoretisch blijven speculeren, m a a r d a a r schiet je niet veel m e e op. En er zijn soms momenten in e e n onderzoek d a t er zoveel aanwijzingen, d a t je het advies wilt g e v e n 'houd er­ m e e op', 't G a a t mij om het wel­ zijn v a n kinderen e n wat d e pu­ blieke opinie v a n m'n onderzoek vindt, is voor mij niet zo belang­ rijk." Vrijwel iedereen vond d e con­ clusies e n aanbevelingen v a n De Jonge a a n d e voorbarige

Er volgde e e n golf v a n reacties over het advies v a n De Jonge: "Ik w a s e e n voorstander v a n buikligging, m a a r ik durf het woord niet meer in mijn mond te nemen", vertelt een wijkver­ pleegkundige in d e Volkskrant. Kinderarts dr. A.J. S w a a k schreef e e n uitgebreide brief n a a r de Telegraaf om v r a a g t e ­ kens bij het onderzoek te zetten. "Men moet zeer voorzichtig e n terughoudend zijn met het leg­ gen v a n oorzakelijke verban­ den tussen buikligging e n wie­ gedood. Het is absoluut niet we­ tenschappelijk b e w e z e n d a t buikligging d e oorzaak is v a n wiegedood," schrijft hij. Verlos­ kundige B. Smulders heeft altijd verkondigd dat buikligging geen k w a a d kan. "Dat is nu af­ gelopen. Ik neem het zekere voor het onzekere. De cijfers van De Jonge lijken mij vrij overtuigend", vertelt ze in de Volkskrant. De Jonge moet l a n g n a d e n k e n over d e v r a a g of hij zich veel van d e publiciteit heeft a a n g e ­ trokken. "Tja, wat moet ik d a a r nu van zeggen. Contact met d e pers zoeken, is e e n manier om naar buiten te treden. Je k a n

Advertentie

DE UNDERCOVERS MUIDEN­GHEMIE De Nederlandse recherche zet 'pseudokopers' in tegen de drugshandel In VN het eerste rapport over de 'undercovers'. De smalle marge tussen misdaad en recht, en de slachtoffers van de stress. Muiden­Chemie steeds meer sluiproutes voor Nederlands kruit naar Iran Ook Nederland doet mee aan de doorvoer Een deftig Nederlands bankiershuis financiert de handel via Hongkong. Rinus Israel en Mano Been spreken eindelijk eens een keer met elkaar — en wel in VN PIET GRUS: het dankwoord voor de PC Hooftprijs. Prof W A Wagenaar, geheugendeskundige, over het geheugen van de schnjver De Indie­offlcieren De asbest­Iobby Boekenbijlage Joan Baez, Bob Dylan Wim Sonneveld.

DE LAATSTE DAGEN In de kleurenbijlage* pioniers van de Conradstraat, de laatste dagen van een kraakpand Beeldhouwer Auke de Vnes Andersmans leven Frederik Hendrik en Amalia van Solms.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

kant. "Hachelijke e n tricky con­ clusies", "Premature bevindin­ gen, te vroeg om conclusies a a n te verbinden", "Ik vind het te ver g a a n om nu a l tegen d e ouders te zeggen dat het kind m a a r op d e rug of op d e zij moet slapen. Ik v r a a g m e af of De Jonge die v e r r e g a a n d e conclusies wel k a n trekken", zo viel te beluiste­ ren. De Jonge geeft in weloverwo­ g e n woorden zijn reactie hierop: "Het is altijd e e n moeilijk punt

Diana Doornenbal op welk moment je iets n a a r bui­ ten moet brengen. Ik denk dat je je als christen niet achter je ver­ antwoordelijkheid kunt verstop­ pen. Dingen die jij nuttig acht voor d e gezondheid v a n zoveel kinderen, moet je ook n a a r bui­ ten brengen. Het is e e n slechte zaak om onderzoeksresultaten onder tafel te houden. Harde bewijzen die m e n zo g r a a g wenst, zullen w e nooit krijgen. Dat g a a t ethisch gezien moei­ lijk. Dan zou je d e helft v a n e e n groep v a n tienduizend zuigelin­ gen e e n half j a a r op d e buik moeten laten slapen e n d e a n ­ dere helft op d e zij of rug." "Zo bijzonder is ons advies trou­ wens ook weer niet", g a a t De Jonge verder. "In Australië, Frankrijk e n gedeeltes v a n Duitsland is het op d e buik sla­ pen al eerder afgeraden. Wij h e b b e n e e n slaaphouding a a n ­ bevolen, wisselend op d e zij e n

% . .

Dr. G.A. d e Jonge: 'Buikligging is uit Amerika o v e r g e w a a i d e mode'.

Foto Peter Wolters. AVCATU

d e rug, die in driekwart v a n d e wereld d e normale slaaphou­ ding is. Wij komen niet met iets nieuws m a a r met iets ouds. Grootouders r e a g e e r d e n over het algemeen met 'Dat h e b ik altijd al gezegd, wij legden d e kinderen vroeger nooit op hun buik.' Zij volgden zo hun ge­ voel." Zuigelingen op d e buik laten slapen is e e n modeverschijnsel dat in 1973 uit Amerika over­ w a a i d e n a a r Nederland. Het zou beter zijn voor d e neus, d e oren en d e motoriek v a n het kind. Volgens De Jonge is het a a n t a l geregistreerde wiege­ doodkinderen sinds die tijd ech­ ter meer d a n verdubbeld. In e e n land als Hongkong w a a r nooit a a n deze mode is m e e g e d a a n , zijn d e wiegedoodcijfers vol­ gens hem aanmerkelijk lager d a n in l a n d e n w a a r deze g e ­ woonte wel ingang heeft gevon­ den. "Er is ten onrechte vijftien j a a r geleden zonder discussies v a n niveau, zonder te kijken n a a r d e veiligheid ervan, overgestapt o p het verbreiden v a n d e m o d e om baby's op d e buik te loten slapen", meent d e kinderarts.

Onrust Al met al is er door dit onder­ zoek vooral bij ouders v a n zui­ gelingen veel onrust ontstaan. Dat w a s ook d e bedoeling v a n De Jonge: "Een reden om het bekend te maken, w a s dat ou­ ders het zich zouden aantrek­ ken. In Nederland sterven jaar­ lijks ruim tweehonderd zuigelin­ g e n a a n wiegedood. D a a r m e e is het d e meest voorkomende doodsoorzaak v a n baby's van­ af één week tot ruim e e n jaar." "Ik denk dat het é é n v a n d e allerergste dingen is die zich in e e n gezin kurmen voordoen. Ouders zijn natuurlijk vrij om hun kinderen te verzorgen zoals zij dat het beste vinden. Maar er liggen nu waarschijnlijk minder kinderen op hun buik d a n e e n j a a r geleden. De feiten zullen wel uitwijzen of dat helpt", ver­ telt De Jonge die dit j a a r e e n vervolgonderzoek zal doen. Hij hoopt dat d e d e e l n a m e voor dat onderzoek zo groot is dat er enkele honderden baby's on­ derzocht kunnen worden. "Wij zijn natuurlijk ook erg benieuwd n a a r d e epidemielogie v a n d e wiegedood n a oktober 1987, want als er zowel e e n vermin­ dering is v a n het a a n t a l baby's dat op d e buik slaapt als v a n het a a n t a l wiegedoodkinderen d a n is dat belangrijk nieuws".

Prof­titel bij twee pakjes boter Een rel in Purmerend. Direc­ teur De Groot v a n basis­ school Het Klavier te Purmer­ end twijfelt zeer a a n d e kwa­ liteit v a n d e universitaire stu­ die Pedagogiek. Hij heeft n a ­ mehjk kortgeleden een slechte ervaring g e h a d met zijn dorpsgenoot, d e VU­stu­ dent John Hellingman. Deze John kwam in het k a d e r v a n zijn doctoraalscriptie onder a n d e r e o p zijn school onder­ zoek doen n a a r hoe leer­ krachten met computers om­ g a a n en of ze al in staat zijn d a a r m e e goed les te geven. Conclusie v a n John: d e b a ­ sisscholen in Purmerend zijn nog niet rijp voor dergelijke apparatuur. In een brief a a n het Purme­ rendse nieuwsblad De Pu r­ mer fulmineert d e directeur tegen het kritiekloze overne­ m e n v a n d e conclusies v a n

het onderzoek v a n John. Het is allemaal kwatsch, volgens De Groot. Hij vergelijkt het onderzoek v a n d e kersverse p e d a g o o g met e e n door hemzelf verzonnen onder­ zoek. Stel, zegt De Groot, e e n di­ recteur v a n e e n basisschool in Purmerend doet e e n on­ derzoek n a a r het leesvermo­ g e n in d e stad Kwakeldam. Gebleken is dat d e kinderen niet overweg kunnen met d e boeken v a n Harry Mulisch, hoewel ze kunnen lezen. Ze h e b b e n namelijk e e n lees­ cursus genoten. Die cursus bestaat eruit dat verteld wordt dat je bij het lezen e e n boek nodig hebt. In zo'n boek s t a a n letters en als je op d e juiste manier met je ogen deze letters volgt (sommige mensen gebruiken d a a r ook

e e n vinger bij), d a n weet je wat er in dat boek staat. Na afloop v a n d e cursus w e ­ ten deze leerlingen echter niet wat er in d e De Aanslag staat. Conclusie v a n d e di­ recteur: d e kinderen v a n Kwakeldam zijn nog niet rijp voor het leesonderwijs. Wetenschappelijke nonsens dus, m a a r volgens De Groot vergelijkbaar met Johns on­ derzoek. Waaruit bestond het onderzoek? Het kwam er op neer dat John e e n cursus gaf in d e vorm v a n e e n le­ zing over het binnenste v a n een computer, w a a r n a vra­ gen werden gesteld. Wat d e leerkrachten in d e praktijk met d e computers op school doen is nauwelijks ter sprake gekomen, aldus De Groot. Hij sluit d e brief n a a r d e krant af: "Ik wü er verder niet

over uitweiden, m a a r er zijn mensen die ik er v a n ver­ denk dat ze vroeger hun rij­ bewijs bij d e margarine ca­ deau hebben gekregen. Maar als nu je strippenkaart vol is, knjg je volgens mij drs. voor je naam." Zelf noemt hij zich sinds dit voorval prof­ .dr.ir.R.de Groot, e e n titel die hij volgens eigen zeggen kreeg bij twee pakjes room­ boter. Commentaar v a n John: "De Groot heeft mijn scriptie nog helemaal niet gelezen. Dat hij o p deze manier zijn g r a m wil halen s n a p ik niet. Er wa­ ren wel wat spanningen tij­ dens het onderzoek en De Groot w a s denk ik teleurge­ steld dat hij als computerfa­ n a a t slechts in mijn controle­ groep zat."

(Ally Smid)

ü

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen