Ad Valvas 1988-1989 - pagina 423

fiD\psy/ps

7 APRIL 1989

B

Samenwerken met het wetenschappelijk betere Leiden? 'Daar kan ik me niets bij voorstellen'

Tevredenheid bij theologische faculteit getemperd door harde kwaliteitsoordeel Aan de theologische faculteit van de VU werd afgelo­ pen maandag opgelucht adem gehaald. De faculteit bleek redelijk overeind te zijn gebleven in de beoorde­ ling van de verkenningscommissie godgeleerdheid. De faculteit wordt zelfs ­ als de commissie haar zin krijgt ­ de enige academische opleiding in de theologie in Amsterdam. De tevredenheid werd echter getemperd door d e h a r d e oor­ delen die d e verkenningscom­ missie ­ n a a r h a a r meest spraakmakende lid d o o r g a a n s commissie­Oberman genoemd ­ uitsprak over d e kwaliteit v a n wat er a a n d e theologische fa­ culteit gebeurt. De faculteit hoort weliswaar bij d e top­vijf in Ne­ derland, m a a r het Nederlandse theologisch onderwijs is v a n een dermate middelmatige kwaliteit dat dat weinig zegt. Prof. dr . H. Leene, d e c a a n v a n

zijn beter in het publiceren voor een breder maatschappelijk e n kerkelijk publiek. Leene vindt dat beide soorten werk tot d e taak v a n e e n theologische fa­ culteit behoren. "De commissie legt e e n eenzij­ dige nadruk op wetenschappe­ lijk werk dat gericht is op d e internationale theologische ge­ meenschap. Dat is zeker be­ langrijk, m a a r maatschappelij­ ke betrokkenheid is dat ook. De commissie heeft d a a r echter weinig a a n d a c h t voor. V a n d a a r

'Opleiding predikanten is wezenlijk voor ons' de faculteit, is d e eerste om toe te geven dat zijn faculteit inder­ d a a d n a a s t sterke ­ d e commis­ sie noemt kerkgeschiedenis, ethiek en informatica ­ ook zwakke punten kent. Met n a m e bijbelwetenschappen komt er slecht vanaf in het rapport v a n de commissie. Leene, zelf oudtestamenticus, weerspreekt d e conclusie v a n de commissie niet. "Minder ge­ lukkig" beleid in d e jaren zeven­ tig heeft volgens h e m tot d e hui­ dige stand v a n zaken geleid. "En dat d e commissie­Oberman haar bevindingen op dit punt

Prof.dr. H.A. Ober man, kenningscommissie

dat e e n faculteit als die v a n d e Universiteit v a n Amsterdam in d e ogen v a n d e coirmiissie niet hoog scoort, terwijl iedereen weet dat d a a r heel inspirerende mensen h e b b e n rondgelopen. Uiteindelijk w a s d e belangrijk­ ste v r a a g voor d e coirmiissie: schrijft iedereen wel elk j a a r minstens é é n artikel in het En­ gels?" Met d e twee commissievoorstel­ len die d e VU het meest direct raken, k a n Leene niet goed uit d e voeten. De VU zou moeten g a a n samenwerken met Leiden om het wetenschappelijk ni­

het meest spr aakmakende

zwart op wit op papier zet, is pijnlijk. Maar w e moeten onder ogen zien dat ze gelijk heeft." Volgens d e commissie heeft d e VU h a a r g o e d e theologische on­ derzoek met n a m e te d a n k e n aan enkele zeer produktieve on­ derzoekers. O p dit punt is Leene het echter uitdrukkelijk niet e e n s met O b e r m a n e n d e zijnen. Co­ ryfeeën functioneren volgens hem altijd in e e n groter geheel waarin v a n e e n zekere taakver­ deling sprake is. Sommigen zijn meer bezig met zuiver weten­ schappelijk onderzoek, a n d e r e n

lid van de ver ­ Foto Bert Houweling

v e a u v a n h a a r activiteiten te g a r a n d e r e n . "Daar k a n ik m e eerlijk gezegd niets bij voorstel­ len. Er zijn nu al heel veel con­ tacten tussen Leiden e n d e VU. Leiden is voor ons op b e p a a l d e punten altijd al d e m a a t ge­ weest. Dat moet zo blijven. Maar ik zou niet weten hoe je dat verder moet formaliseren." De ­ nogal v a g e ­ suggestie v a n d e coiimiissie­Oberman dat d e opleiding v a n gereformeerde predikanten zich meer d a n tot nu toe in Kampen (en niet a a n d e VU) zou moeten concentre­

Hanne Obbirik ren, wordt door Leene op e e n nóg duidelijker reactie ont­ h a a l d . "Dat is e e n volkomen idi­ ote gedachte. Wezenlijk voor onze faculteit is d e dubbele loy­ aliteit, ons e n g a g e m e n t met enerzijds d e w e t e n s c h a p e n a n ­ derzijds d e kerkelijke traditie. Als w e dat zouden opgeven, zou dat het einde v a n d e faculteit betekenen. Dan gebeurt hier hetzelfde als wat er in Gronin­ g e n is gebeurd: d a a r h e b b e n ze g e e n achterland, g e e n studen­ ten meer. Ze h e b b e n nota b e n e d e samenwerking met Kampen nodig om weer studenten bin­ nen te krijgen." De opmerkingen v a n d e com­ missie skYer d e tentamens (te veel) e n d e onderwijsmodulen (te klein) kuimen op Leenes in­ stemming rekenen, d e suggestie als zou d e VU d e h a n d lichten met d e opleiding in Latijn e n Grieks vindt d e d e c a a n niet h e ­ lemaal fair. De hele onderwij­ sparagraaf v a n het rapport vindt hij "zwak". O n d a n k s alles valt zijn oordeel over het r a p ­ port als geheel positief uit. "Het g o e d e e r a a n is dat alles b e a r ­ gumenteerd wordt. O b e r m a n is nogal goed in het uitdelen v a n rapportcijfers, v a n zes­minne­ tjes e n vijfjes. Nou, ik geef voor • dit rapport e e n acht­min."

Gordiaanse knoop Als minister Deetman d e voor­ stellen v a n d e verkenningscom­ missie overneemt ­ of hij dat doet, zal in september blijken ­ d a n zal het theologisch onder­ wijs in Nederland aanmerkelijk a a n overzichtelijkheid winnen. Het theologisch onderwijs vormt op dit moment nog e e n w a r e g o r d i a a n s e knoop. De b e l a n g ­ rijkste oorzaak d a a r v a n is het feit dat d e dertien instellingen die dit onderwijs o p a c a d e m i s c h niveau verzorgen alle op e e n eigen manier verweven zijn met d e verschillende stromingen in kerkelijk Nederland. A a n d e drie rijksuniversiteiten e n a a n d e (gemeentelijke) Uni­ versiteit v a n Amsterdam is d e relatie tussen d e kerk e n d e theologische opleiding al meer d a n e e n e e u w geregeld in d e z o g e n a a m d e 'duplex ordo'. Die houdt e e n scheiding in tussen 'neutrale' vakken, gedoceerd door staatshoogleraren, e n ker­ kelijke vakken, w a a r i n door kerken b e n o e m d e hoogleraren het onderwijs verzorgen. De hervormde kerk e n e e n a a n t a l kleinere kerkgenootschappen h e b b e n v a n d e mogelijkheid om kerkelijke hoogleraren te be­ noemen gebruik g e m a a k t e n betrekken hun predikanten d a n ook v a n deze faculteiten. Andere faculteiten h e b b e n hun relatie met d e kerken a n d e r s geregeld. Zo heeft d e theologi­ sche faculteit v a n d e VU e e n contract met d e gereformeerde kerken v a n Nederland w a a r i n vastgelegd is d a t afgestudeer­ den v a n d e faculteit in deze ker­ ken a a n het werk kunnen als predikant. De theologische uni­ versiteit in Kampen leidt ook op tot gereformeerd predikant, m a a r heeft e e n n a u w e r e b a n d met d e kerken; die zijn namelijk vertegenwoordigd in het be­

Faculteitsdecaan r p of. dr . H. Leene: 'Het goede aan dit r appor t is dat alles bear gumenteer d r wo dt'. Foto Bram de Hollander stuur v a n d e universiteit. O p de­ zelfde manier h e b b e n d e vrijge­ maakt gereformeerden e n d e christelijk gereformeerden h u n eigen predikantsopleiding. Ook d e vijf katholieke opleidingen zijn o p verschillende m a n i e r e n verbonden met d e katholieke kerkelijke hiërarchie. De verschillen in d e manier w a a r o p d e relatie met d e ker­ ken is vorm gegeven, h a n g e n ­ om het n o g ingewikkelder te m a k e n ­ deels s a m e n met ver­ schülen in opvatting over wat theologie eigenlijk is. A a n d e rijksuniversiteiten probeert m e n theologie te beoefenen in zeer strikt­wetenschappelijke zin; a a n d e a n d e r e theologische op­ leidingen is m e n meer geneigd te denken dat ook geloofsopvat­ tingen deel kunnen uitmaken v a n het wetenschappelijke be­ drijf.

Stortvloed Minister Deetman heeft zich al eens eerder het hoofd gebroken over het onontwarbaar kluwen. In 1984 d e e d hij het voorstel ­ in het kader v a n d e grote taakver­ delingsoperatie voor het hele universitair onderwijs ­ d e theo­ logische faculteit a a n d e Uni­ versiteit v a n Amsterdam op te heffen. Dat voorstel werd ont­ h a a l d op e e n stortvloed v a n protesten e n Deetman keerde op zijn schreden terug. Deetman liet het er echter niet •bij zitten. Hij wilde e e n verken­ ningscommissie instellen die zou moeten n a g a a n of e e n 'her­ schikking' v a n het theologisch onderwijs mogelijk w a s . In op­ dracht v a n d e R a a d v a n Advies voor het Wetenschapsbeleid (RAWB) ging er eerst e e n a n d e ­

re commissie a a n het werk. Deze commissie ontwarde het kluwen niet; hooguit werd enigszins duidelijk welke d r a ­ d e n er deel v a n uitmaakten. Terloops werd er in het rapport v a n d e coirmiissie genoteerd dat d e stand v a n zaken in het theologisch onderwijs "zozeer in historie e n wereldbeschouwing verworteld is dat e e n a n d e r e , meer efficiënte organisatie poli­ tiek bijna onmogelijk is." De verkermingscommissie die Deetman in mei 1987 instelde heeft d e knoop nu resoluut door­ gehakt. Deetman heeft in e e n eerste reactie al zijn w a a r d e ­ ring voor het werk v a n d e com­ missie uitgesproken. Volgens hem kan g e e n v a n d e betrokken partijen om het rapport v a n d e commissie heen. Zonder slag of stoot zullen d e plannen v a n d e commissie d e s ­ ondanks zeker niet uitgevoerd worden. De d e c a a n v a n d e theologische faculteit v a n d e UvA, pr of rd . K.A. Deu r loo, heeft laten weten "er alles a a n te zullen doen om opheffing te voorkomen." En zijn faculteit heeft al eerder a a n g e t o o n d op brede steun v a n theologen in den l a n d e te kunnen rekenen. Eén v a n d e alternatieven die Deurloo voor d e vuist w e g op­ perde, is e e n samenwerking tussen zijn faculteit, d e katholie­ ke opleiding in Amsterdam e n d e theologische faculteit a a n d e VU. Leene zegt zich terughou­ dend te moeten opstellen ten opzichte v a n deze suggestie. Hij maakt er echter g e e n geheim v a n dat d e opheffing v a n d e gemeentelijke theologie­facul­ teit wat hem betreft e e n verlies zou zijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen