Ad Valvas 1988-1989 - pagina 43

fiD\piJ^P£

2 SEPTEMBER 1988 In d e bibliotheek v a n d e VU zijn meer d a n 550 titels v a n Bunyan verzameld. Van The Pilgrim's Progress, in het Nederlands ver­ taald als De Christenreis naar de eeuwigheid, b e s t a a n m a a r liefst 125 verschillende uitgaven en tien vertalingen. AUeen op grond v a n dit a a n t a l m a g dus al gerust gesproken worden v a n een onvervalste klassieker. En het boek werd nog gelezen ook. Er zijn mensen die b e w e r e n dat er n a d e Bijbel g e e n tweede boek op d e wereld b e s t a a t dat zo algemeen verbreid is. Ook v a n d a a g d e d a g nog zijn er mensen in N ederland zonder grondige academische scholing die het boek uit eigen vrije wil lezen. "Het is redelijk uitzonder­ lijk dat e e n zeventiende e e u w s e tekst nu nog door g e w o n e men­ sen in N ederland wordt gele­ zen", zegt drs. J.B.H. Alblas, e e n van d e organisatoren v a n het Bunyan­symposium. "Schrijvers als Hooft, Vondel e n Huygens worden vrijwel uitsluitend gele­ zen door studenten N ederlands en door academische specialis­ ten." De h e d e n d a a g s e Bunyan­toe­ gewijden zijn vrij precies te si­ tueren: zij bevinden zich op d e uiterste rechtervleugel v a n d e gereformeerde gezindte. De laatste d a g v a n het symposium, zaterdag 27 augustus w a s spe­ ciaal voor h e n bestemd. Voor diverse v a n deze traditionele gereformeerden is Bunyan nog altijd e e n levende werkelijkheid en maakt het lezen v a n zijn gro­ te 'bestseller' onderdeel uit v a n de traditie v a n het 'rijke gerefor­ meerde leven' zoals Alblas het parafraserend uitdrukt.

Hypocriet W a a r g a a t dit legendarische boek eigenlijk over? Het is d e zoektocht v a n e e n persoon, ge­ Eerst w a s h e t v e c h t e n o m d e cursus o p poten te k u n n e n zetten. N u is h e t v e c h t e n o m d e student te interesseren, w a n t d i e krijgt h e t s t e e d s d r u k k e r . Met h e t t h e m a ' T e c h n o l o g i e , m a c h t e n ont­ wikkeling' als s m a a k m a k e r heeft d e o r g a n i s a t i e e r e c h ­ ter h e t volste v e r t r o u w e n in dat d e cursus ontwikkelings­ p r o b l e m a t i e k o o k dit j a a r succesvol zal verlopen. Al bijna vijftien j a a r h e b b e n stu­ denten d e kans om zich via d e cursus te werpen op d e proble­ men v a n d e a r m e landen. De cursus, die 15 september v a n start gaat, kun je volgen als doctoraal bijvak of als keuzevak en bestaat uit e e n a a n t a l hoor­ en werkcolleges. Tevens wordt er ieder j a a r e e n thema geko­ zen. Zuid­Azië, religie e n we­ reldbevolkingsgroei zijn wat voorbeelden v a n thema's die d e afgelopen jaren a a n d e orde zijn geweest. Het ontstaan v a n d e cursus is eigenlijk e e n gevolg v a n het stu­ dentenprotest eind j a r e n zestig begin jaren zeventig. 'Studen­ ten richtten zich toen tegen do­ minante wetenschapsopvattin­ gen in d e economie, sociale ge­ ografie e n sociaal­culturele w e ­ tenschappen. 'Empire' e n 'syste­ matiek' stonden centraal in d e toen h e e r s e n d e wetenschap­ sopvattingen. Goed weten­ schappelijk onderzoek werd v a n middel tot bijna dogma. Wetenschap als smeerolie voor d e samenleving,' zo staat het in de brochure v a n d e cursus. Wat gemist werd, aldus d e brochure, w a s het betrokken zijn bij é n het durven s l a a n v a n bruggen in d e wetenschappelijke optiek n a a r a n d e r e verwante disciplines. Een v a n d e terreinen w a a r d e betrokkenheid het meest n a a r

"H

Bunyans speurtocht speurtoc naar de hemelpoort he herdacht o^ X 1 noo i__j. j _ : _ i i 3^ Op 31 augxistus 1988 was het driehonderd jaar geleden dat de Engelse predikant en schrijver John Bunyan overleed. Hij schreef meer dan zestig boeken, maar één boek van hem, The Pil­ grim's Pro gress, is werkelijk wereldberoemd geworden. Vooral in protestants­christelijke kringen heeft het boek een grote invloed gehad. Niet vreemd dus, dat juist op de VU een sympo­ sium over Bunyan gehouden werd. r\-.

John Bimyan, 300 j a a r terug overleden, w a s d e auteur v a n het wereldberoemd geworden boek De Christenreis naar de eeuwig­ heid. n a a m d Christen, die zijn woon­ plaats, d e stad Verderf, verlaat e n op zoek g a a t n a a r d e berg Sion w a a r zich het poortje n a a r

d e hemel bevindt. O n d e r w e g moet Christen talrijke beproe­ vingen doorstaan w a a r hij evenwel als e e n wijzer m a n

Koos N euvei weer uit v a n d a a n komt. Zo stuurt d e heer Wereldwijze, die d e zaak der a a r d s e , vleselijke lusten is toegedaan, hem het verkeerde p a d op. Ternauwer­ nood slaagt d e hoofdpersoon erin om d e foute verleidingen te weerstaan. Christen ontmoet personen met d e veelzeggende n a m e n als Formalist, Hypocriet e n Bijbe­ doeling. Een brutaal persoon als Atheïst durft zelfs te zeggen dat het hemelpoortje h e l e m a a l niet bestaat en ook op zijn ge­ loofsgenoten k a n Christen niet volledig a a n . Zo belijdt Mond­christen welis­ w a a r diverse mooie idealen m a a r deinst hij er niet voor te­ rug zijn m e d e m e n s te bestelen en te bedriegen. Christen laat zich hierdoor echter niet v a n zijn stuk b r e n g e n e n n a l a n g e om­ zwervingen bereikt hij eindelijk het vurig b e g e e r d e doel: het poortje w a a r a c h t e r d e hemel­ stad schuilgaat. Voor d e modern geschoolde le­ zer kan Bunyans boek e e n nog­ al streng­moraliserende indruk maken, en zo is het boek in N e­ derland ook e e u w e n l a n g gele­ zen. De Christenreis w e r d g e ­ acht op d e lezer e e n stichtende invloed te hebben; het w a s voedsel voor d e ziel. Als e e n literair meesterwerk werd het boek door slechts weinigen ge­ lezen. In Engeland d a a r e n t e ­ gen wordt het boek veel sterker tot d e literatuur gerekend en zijn diverse motieven uit Bunyans

Technologie centraal iin cursus ontwikkelingsproblemc ontwikkelingsproblematiek Diana Doornenbal

Dankzij ezels rijdt deze kapotte Toyota in Botswana weer. voren kwam, w a s het ontwikke­ lingsvraagstuk, oog h e b b e n voor d e allerarmsten. Enthou­ siaste wetenschappers pikten dat op e n zetten e e n interdisci­ plinair bijvak op. Momenteel bestaat het dagelijks bestuur uit dr. L.J. v a n der Veen, dr. G.D. Thijs, drs. J.J.F. Heins e n drs. T. Kuhlman.

Bewust maken Vooral d e hoorcolleges waarbij sprekers worden uitgenodigd h a l e n v a a k e e n volle bak. De werkcolleges moeten het g e ­ middeld met d e helft minder doen, volgens Van der Veen. Oorzaak? De student heeft het drukker e n d e mogelijkheden om tijdens je studie iets te d o e n op het terrein v a n d e ontwikke­

lingssamenwerking zijn toege­ nomen. En dat betekent: moeilij­ ker tijden voor d e cursus ontwik­ kelingsproblematiek. Van der Veen: "Veel vakgroe­ p e n zijn interdisciplinair bezig. D a a r n a a s t h e b je bijvoorbeeld CASA­studies. Een goed insti­ tuut, m a a r natuurlijk wel mik­ kend op dezelfde doelgroep. De uitdaging is voor ons extra groot." Angst dat d e cursus ooit overbodig wordt, heeft Van der Veen niet. "Iedereen die e e n universitaire opleiding volgt, zou iets moeten weten over d e verhouding arm­rijk e n onder­ ontwikkeling." Hij wijst er op d a t er in d e cursus ontwikkelingsproblematiek g e ­ geven wordt e n g e e n ontwikke­ lingssociologie of ­economie. Het is algemener, breder e n

misschien iets gemakkelijker. "Dat is het specifieke v a n onze cursus. Het ontwikkelingspro­ bleem b e n a d e r e n w e op e e n overzichtelijke manier vanuit verschillende gezichtspunten. Hoe is het zo gekomen e n wat moeten we er wel of juist niet a a n d o e n om d e ontwikkelingen wel of niet te beïnvloeden? W a a r het ons om gaat, is om d e problematiek 'N oord­Zuid' dich­ terbij te brengen. We h e b b e n g r a a g sprekers met e e n eigen visie. Zo wülen w e d e deelne­ mers bewust m a k e n v a n d e om­ v a n g e n d e complexiteit v a n het probleem. Ook wijzen w e d e cursisten er op dat ze problemen moeten zien é n overzien. Je moet niet het idee hebben, dat je het weet e n n a het volgen v a n deze cursus met e e n vooropge­ stelde mening door het leven gaan", aldus Van der Veen.

Biotechnologie Dit j a a r verwacht Van der Veen v a n w e g e het thema 'Technolo­ gie' vooral veel wis­ e n natuur­ kundestudenten. De overdracht v a n technologie is e e n b e l a n g ­ rijk aspect v a n d e ontwikke­ lingsproblematiek. In hoeverre kan m e n in ontwikkelingslan­ d e n kiezen uit verschillende technologieën? In hoeverre is d e technologie die in d e rijke l a n d e n wordt ontwikkeld ge­ schikt voor a r m e landen? Een voorbeeld is d e weten­ schappelijke bemoeienis met voedselproduktie. Al e e u w e n ­

boek door latere literatoren op­ gepikt en verwerkt.

Universeel Hoewel het in N ederland bijna uitsluitend d e theologen zijn ge­ weest die zich met het boek heb­ b e n beziggehouden, heeft dat literaire aspect v a n De Chris­ tenreis volgens J. Alblas toch een doorslaggevende rol g e ­ speeld in het overweldigende succes v a n het boek: "Het blijft e e n goed verteld verhaal. Buny­ a n is e e n g o e d e schrijver die een eenvoudige, zeer krachtige, elementaire taal hanteert die met n a m e het g e w o n e volk kon aanspreken. Bovendien bezat hij een geweldige pastorale e n psychologische g a v e . Hij wist haarfijn wat d e geestelijke pro­ blemen w a r e n die onder d e mensen leefden. D a a r heeft hij in verhaalvorm, in schitterende taal, uiting a a n gegeven." De Christenreis is binnen d e protestant­christelijke geloofs­ cultuur dus ongekend populair geweest e n is dat voor e e n deel nog altijd. Maar het boek is ook in diverse l a n d e n vertaald, w a a r absoluut g e e n sterke pro­ testant­christelijke traditie be­ staat e n w a a r het boek toch en­ thousiast gelezen is. Alblas verwondert zich d a a r niet over: "Uiteindelijk wordt op een heel diep niveau e e n uni­ verseel thema a a n g e s n e d e n . Het is in wezen het v e r h a a l v a n een m a n die met e e n p a k op zijn rug en e e n boek in zijn h a n d begint a a n e e n zoektocht, e e n queeste. Het is het v e r h a a l v a n e e n mens, de mens die op zoek g a a t n a a r d e zin v a n zijn leven. Die universele implicatie zorgt ervoor dat er ook mensen buiten d e protestants­christelijke tradi­ tie zijn die de Christenreis als e e n verre v a n ouderwets boek beschouwen."

lang proberen boeren nieuwe methoden en r a s s e n uit. Dat werk wordt nu steeds meer overgenomen door onderzoe­ kers met v a a k weinig praktische kennis v a n het boerenbedrijf volgens L. Fresco v a n d e Land­ bouwuniversiteit in Wagenin­ gen. Veredeling v a n voedselge­ w a s s e n is e e n belangrijk onder­ deel v a n het onderzoek. Het­ doel is verhoging v a n d e pro­ diiktie per hectare, bescherming tegen ziektes en verkorting v a n d e groeiduur. De uitgangspun­ ten v a n d e meeste boeren zijn 'echter a n d e r s d a n die v a n on­ derzoekers. Het zeker stellen v a n d e eigen voedselproduktie, het spreiden v a n risico's over verschillende g e w a s s e n het het beperken v a n geldinvesterin­ gen zijn belangrijker d a n het maximaliseren v a n d e produk­ tie. Ook automatisering heeft z'n n a d e l e n voor d e r d e wereldlan­ den. Steeds meer s t a p p e n in het produktieproces worden g e a u ­ tomatiseerd. Het a a n d e e l v a n d e factor arbeid bij d e kosten v a n het produkt wordt d a a r d o o r kleiner. Met het gevolg d a t d e neiging om d e produktie in lage­lonen­landen te laten plaatsvinden, kleiner zal wor­ den. De kans is groot dat hun rol wordt teruggebracht tot die v a n traditionele exporteur van grondstoffen. D a a r komt n o g bij dat bijvoor­ beeld d e biotechnologie d e v r a a g n a a r grondstoffen zal doen afnemen, aldus G. June v a n d e vakgroep internationale betrekkingen v a n d e UvA. Dit heeft weer tot gevolg dat ont­ wikkelingslanden moeilijker hun schulden af kunnen lossen. AUemaal zaken die in d e cursus a a n bod komen.

Voor meer informatie: mevr. E. Manen­ schijn, kamer N 050 tel: 020 ­ 5484129

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen