Ad Valvas 1988-1989 - pagina 5

fiDVjpjy/ps

19 AUGUSTUS 1988 Het afgelopen j a a r heeft Hamil­ ton al diverse bezoeken a a n Ne­ derland gebracht om zich te do­ cumenteren over Kuyper. Daar­ bij k w a m hij ondermeer terecht bij het Historisch Documentatie­ centrum voor het Nederlands Protestantisme a a n d e Vrije Universiteit, w a a r n a a s t attribu­ ten als d e steek v a n Kuyper on­ der a n d e r e ook tienduizend a a n de voormalige predikant uit Beesd gerichte brieven worden bewaard. Archivaris drs. J.F. Seylhouwer van het documentatiecentrum heeft Hamüton op die manier al enige malen ontmoet. Volgens hem ligt d e visie v a n Hamüton op Kuyper 'dicht tegen d e be­ wondering a a n ' e n hij verwacht dan ook dat d e film e e n lovend, zij het misschien niet altijd e v e n historisch verantwoord portret zal worden. Bij Seylhouwer is d e verbazing over het Amerikaanse initiatief inmiddels uitgewerkt. "We zijn het afgelopen j a a r v a n d e e n e in d e a n d e r e verrassing geval­ len als het om Kuyper gaat", zegt hij. "Nu s t a a n w e n e r g e n s meer v a n te kijken." Bij d e herdenking v a n d e 150e geboortedag v a n Kuyper, verle­ den jaar, viel d e belangstelling in zijn ogen wat tegen. De laat­ ste m a a n d e n is er echter sprake van een w a r e h a u s s e . De meest m het oog springende ontwikke­ lingen zijn e e n speciale Kuyper­ tentoonstelling in Seoel, in okto­ ber, en natuurlijk d e filmplan­ nen uit Amerika.

Vraag is of portret historisch verantwoord zal zijn

Visie maker Kuyper­film 'bijna bewondering' Na Rembrandt, Van Gogh en Anne Frank is A b r a h a m Kuyper d e vierde Nederlander wiens leven binnenkort e e n Amerikaanse verfilming zal krijgen. Volgend j a a r zal regisseur John Ha­ milton uit Chicago, e e n evangelisch geïnspi­ reerde cinematograaf, met zijn filmploeg in Ne­ derland neerstrijken om op lokatie o p n a m e s te maken voor zijn epos over leven en werk v a n d e anti­revolutionaire staatsman. was, m a a r d e levenswandel v a n A b r a h a m Kuyper bevat enige gebeurtenissen die d e NCRV liever niet op het scherm brengt. De heer Rep heeft zijn scenario vervolgens enigszins nukkig in een doos gegooid en d a a r moet het nu nog steeds liggen." Welke p a s s a g e s in het skript nu precies in o n g e n a d e vielen bij d e omroepbestuurders k a n Koster niet meer achterha­ len. Helaas is d e auteur v a n het scenario op vakantie. Van regisseur Hamüton behoeft g e e n al te kritische kijk o p Kuy­ per te worden verwacht. In het

Nederlands Dagblad v a n aprü dit j a a r liet hij weten dat hij het leven v a n A b r a h a m d e Gewel­ dige 'gedramatiseerd en gepo­ pulariseerd' wü verfümen. Dat het in ieder geval e e n bevlogen füm zal worden wordt uü dat­ zelfde artikel al duidelijk. "We willen door middel v a n deze film d e christenen in d e VS e r v a n doordringen dat er e e n totaalvi­ sie nodig is op mens e n s a m e n ­ leving", stelde Hamüton. "Dat het geloof iets te m a k e n k a n h e b b e n met het oplossen v a n spoorwegstakingen komt hier bij vrijwel niemand op."

René Z w a a p Seylhouwer kenschetst d e Ame­ rikaan als e e n 'bom again'christen met 'een te g e n u a n ­ ceerde houding om te kunnen behoren tot d e moral majority'. Niettemin werkt d e regisseur tij­ dens zijn vooronderzoek n a a r scenanomateriaal s a m e n met McKendree R. Langley, redac­ teur v a n het blad Eternity, spreekbuis v a n d e moral majo­ rüy en a a n v e r w a n t e stromingen in d e VS. Langley, v a n huis uit historicus, heeft nog twee j a a r a a n de VU onderzoek gepleegd voor e e n in 1984 verschenen boek onder d e titel The Pract ice of Polit ical Spirit ualit y, waarin veel a a n d a c h t a a n Kuypers loopbaan wordt besteed. Seylhouwer: "Ik h e b b e g r e p e n dat ze d e füm wiUen concentre­ ren op d e spoorwegstaking v a n 1903, waarbij Kuyper als pre­ mier d e beruchte worgwetten door het parlement joeg om d e staking te breken. Hamüton ziet die gebeurtenis als e e n cruciale

T­shirt Ter demonstratie haalt Seylhou­ wer een t­shirt uit d e kast, af­ komstig v a n het Amerikaanse Calvin College, w a a r o p het manmoedige profiel v a n Kuy­ per op popster­achtige wijze staat afgebeeld. Seylhouwer: "Ik denk dat Kuyper in Amerika misschien wel e e n grotere po­ pulariteit kent d a n in Neder­ land. Hier is dat e e n beetje weg­ geebt. Bij zijn begrafenis in 1920 stond het nog wel zwart v a n d e mensen, m a a r in d e loop der jaren is die roem toch afgeno­ men. In Amerika worden d e mensen minder gehinderd door de geschiedenis die met Kuyper samenhangt. Daar beschouwen ze hem eerder als e e n theo­ loog." In Nederland is het nooit v a n een Kuyper­verfilming geko­ men. Wel diende NCRV­mede­ werker Jelte Rep enige jaren ge­ leden een kant en klaar scena­ rio in voor een documentair por­ tret, m a a r dat plan werd door de omroep verworpen. Woordvoerster Kost er v a n d e NCRV, hoogst tactisch: "Het w a s een zeer secuur stuk werk, w a a r a a n niets gefantaseerd

Het vouchersysteem voorziet in het verstrekken v a n inschrij­ vmgspunten a a n d e student. Deze kan zijn vouchers bij d e universiteit of hogeschool inrui­ len tegen onderwijs. De instel­ ling kan ze vervolgens verzü­ veren bij d e overheid. Omdat d e vouchers langere tijd geldig zouden blijven, k a n d e student het restant ervan n a zijn a a n ­ vankelijke opleiding gebruiken voor na­ of bijscholing. Wie snel afstudeert zou ook nog bonus­ punten krijgen. Minister Deelman verwacht v a n de knipkaart e e n grotere flexibi­ liteit v a n d e leerwegen in het hoger onderwijs e n e e n grotere deelname a a n vervolgopleidin­ gen. Bovendien hoopt hij dat het onderwijsaanbod v a n d e uni­ versiteiten en hogescholen meer wordt afgestemd op d e wensen v a n d e student e n d e arbeidsmarkt. De student zou

ü

periode in het leven v a n Kuy­ per. Je kan je afvragen of dat zo'n gelukkige keuze is. Ma a r in ieder geval is die staking er wel een belangrijke geschiedenis, in die zin dat Kuyper n a die af­ faire niet herkozen werd als pre­ mier. M aar ik h e b werkelijk g e e n idee hoe die füm er uit g a a t zien. We h e b b e n Hamüton e n zijn staf ook niet altijd kun­ nen helpen. Ze wüden bijvoor­ beeld g r a a g weten op wat voor manier Kuyper sprak met konin­ gin Wühelmina, wier rol volgens mij trouwens ook zal worden be­ nadrukt in d e füm. "Dat soort informatie, waarvoor je wel een heel uitputtende stu­ die en een hoop inlevingsver­ mogen nodig hebt, kunnen wij natuurlijk niet geven. We heb­ ben Hamüton ook doorverwe­ zen n a a r Puchinger (de politiek­ historicus en Kuyper­biograaf die voorheen a a n het hoofd stond v a n het documentatiecen­ trum, red.), en misschien dat die hem ook weer e e n stukje verder kon helpen. M a a r het uiteinde­ lijke resultaat blijft iets w a a r wij g e e n invloed op h e b b e n . We h e b b e n hier ook een tijd een journalist v a n d e NRC in het ar­ chief toegelaten. Die kwam ver­ volgens op d e proppen met e e n verslag v a n een relletje in Brus­ sel. Dat w a s ontstaan n a d a t Kuyper door mensen op straat naakt in zijn hotelkamer w a s gezien en vervolgens w a s a a n ­ gehouden op grond v a n d e o p e n b a r e zeden. Na verschij­ ning v a n dat artikel kregen we hier met mensen te m a k e n die vroegen of wij d a a r a a n onze medewerking h a d d e n moeten geven. We voelen ons echter niet geroepen om een besloten politiek te g a a n voeren met het archief."

Abonnement Ad Valvas blijft fl. 30.­

Drs. Seylhouwer toont e e n T­shirt v a n het A m e r i k a a n s e Calvin CoUege: 'Kuyper heeft d a a r misschien wel een grotere populariteit d a n in Nederland.' FotoAVC/VU

Knipkaart hoger onderwijs verworpen door adviesraad De Adviesraad voor het Hoger Onderwijs (ARHO) is tegen d e invoering v a n e e n voucher­ systeem ­ ook wel 'knipkaart' g e n o e m d ­ a a n universiteiten en hogescholen. De r a a d meent dat het door minister Deetman ontwikkelde sys­ teem veel te ingewikkeld is en dat het vooral een negatieve invloed op het onderwijs zal hebben. zich immers veel meer als 'con­ sument' g a a n g e d r a g e n . De ARHO vreest juist e e n tegen­ gesteld effect, zo blijkt uit een deze zomer uitgebracht advies a a n d e bewindsman. De r a a d acht het niet uitgesloten d a t d e universiteiten e n hogescholen

proberen tegen d e laagst moge­ lijke kosten zoveel mogelijk vou­ chers in ontvangst te nemen. Dat zal niet tot flexibüiteit in het onderwijs leiden, m a a r veel eerder tot standaardopleidin­ gen. Ook verwacht d e ARHO aanzienlijke administratieve e n

Jos Dohmen organisatorische problemen bij d e invoering v a n een knipkaart. De r a a d adviseert om het leer­ recht v a n d e student te blijven uitdrukken in tijd e n niet in pun­ ten. In plaats v a n tot d e invoe­ ring van een vouchersysteem over te g a a n , zou Deetman er beter a a n doen om d e hoogte en d e voldoening v a n het college­ geld af te stemmen op d e studie­ inspanning v a n d e student. De bonus voor snel afstuderende studenten k a n volgens d e ARHO beter worden g e g e v e n in d e vorm v a n e e n korting o p d e studieschuld.

Voor d e lezers die Ad Valvas thuis gestuurd wiUen krijgen, blijft d e abonnementsprijs voor de komende j a a r g a n g (of een deel d a a r v a n ) ge­ h a n d h a a f d op dertig gulden. Toezending geschiedt n a ontvangst v a n e e n girobiljet of betaalkaart v a n post of bank onder vermelding v a n "Abonnement Ad Valvas 36e jrg. ('88­'89)", te zenden a a n : Vrije Universiteit, Bureau Pers en Voorlichting, Hoofd­ gebouw k.lD­02, De Boele­ l a a n 1105, 1081 HV Amster­ dam. Dit met het oog op e e n spoedige verwerking.

Overigens sluit d e ARHO niet uit dat e e n vouchersysteem k a n bijdragen a a n d e versterking v a n d e positie v a n d e student als onderwijsconsument. M aar d a n moet het stelsel minder in­ gewikkeld worden en moet ook de koppeling a a n d e financie­ ring v a n de universiteiten en ho­ gescholen vervaüen. De minister heeft het voucher­ systeem nog niet opgenomen m de ontwerp­wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, die thans voor a d ­ vies bij d e R a a d v a n State ligt. De bewindsman wilde eerst la­ ten onderzoeken of het systeem niet zou kunnen gelden voor aUe vormen v a n onderwijs n a d e leerplichtige leeftijd. De dis­ cussienota hierover die voor deze zomer in het vooruitzicht is gesteld, is nog niet uitge­ bracht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen