Ad Valvas 1988-1989 - pagina 457

f£>\F5J^ps antwoordelijkheid v a n d e rege­ ring v a n die l a n d e n valt, e n w e zeggen dat we ons niet mogen bemoeien met hun interne a a n ­ gelegenheden, m a a r ondertus­ sen profiteren w e er wel v a n e n helpen we m e e a a n d e roof­ bouw op het milieu in die lan­ den." "Een a n d e r probleem vormen d e schulden die veel l a n d e n h e b b e n bij commerciële b a n ­ ken. Als Brazüië d e wereld­ markt opstapt met tropisch hardhout, d a n s t a a n d a a r wel twintig a n d e r e l a n d e n met bal­ ken op hun nek. Kortom, d e con­ currentie is gigantisch en dat heeft e e n geweldige prijsdruk­ kende werking. Als l a n d e n v a n e e n of twee producten afhanke­ lijk zijn, d a n moeten ze steeds meer hout k a p p e n om d e vreemde valuta binnen te krij­ g e n die ze nodig h e b b e n om hun schulden af te lossen." "Dat wordt e e n strop om hun nek, want ze zijn g e d w o n g e n om e e n grote uitverkoop v a n grondstoffen te houden. D a a r wordt d a n gelukkig tegenwoor­ dig wat meer over gepraat, want het k a n zo niet al te l a n g meer doorgaan. Ministeries voor ontwikkelingssamenwer­ king kopen nu af e n toe schul­ d e n op, ze kopen bossen op of ze m a k e n afspraken met d e exploi­ tanten. Die m o g e n d a n wel hout kappen, m a a r niet zo rigoreus dat hele bossen plat g a a n e n er ook g e e n herbebossing plaats­ vindt."

Foto Bram d e Hollander

om een beleidsverandering v a n de overheid, dus dat n e e m ik met een korrel zout. Nederland kan wat mij betreft met a n d e r e n samen het voortouw nemen." Een toenemend dee l van de mi­ lieuproblematiek manifesteert zich internationaal : zwe regen, het broeikaseffect, de Noord­ zeevervuiling. Die prob l emen moet je toch minimacd op Euro­ pees niveau l op ossen? "Daarvoor moet je i n d e r d a a d in Brussel actief zijn. O p dit mo­ ment wordt er v a n allerlei kan­

v a n milieu. Z o krijg je e e n ver­ plaatsing v a n d e mondiale pro­ ductie v a n Noord n a a r Z uid." "De economische e n politieke macht is bovendien ongelijk verdeeld tussen Noord e n Z uid. De koopkracht zit in het Noor­ d e n e n het Z uiden moet zich rot­ concurreren om producten a a n te bieden. Je moet dus niet ver­ b a a s d zijn als het Noorden al­ leen m a a r profiteert e n het Z ui­ den het loodje legt." U sprak zojuist over de gouden Het schoolvoorbeeld is d e ham­ handelsbetrekkingen die de rij­ burger­connection tussen Brazi­ ke l anden onderhouden met de lië en d e Verenigde Staten. Hele Derde Werel d. Kunt u wat meer stukken tropisch regenwoud worden gekapt ten b e h o e v e v a n vlees dat in Amerika op ie­ dere straathoek wordt verkocht tegen veel te l a g e prijzen. Het verlies v a n die oerwouden wordt echt niet doorberekend in d e prijs." zeggen over de betekenis voor "Nederland g a a t ook niet vrijuit, het mil ieu van deze 'Noord­ want wij h e b b e n e e n tapioca­ cormection met Thaüand. Onze Zuid­problematiek'? "Een land dat zijn mUieu te varkensindustrie is e e n lonende exportbron. Die varkens eten ta­ z w a a r belast door industriële activiteit of door zijn grondstof­ pioca uit T h a ü a n d e n d e tapio­ fen h e e n raakt, haalt die grond­ cateelt g a a t d a a r g e p a a r d met stoffen ergens a n d e r s e n ver­ bodemvruchtbaarheidsverlies, plaatst zijn industriële activitei­ erosie e n ontbossing. We d o e n ten n a a r streken w a a r ze niet zo alsof d e ontbossingen in Thai­ scrupuleus zijn op het g e b i e d ' land e n Brazilië onder d e ver­ nister uit Londen of uit Lissabon, om m a a r twee rollanden te noe­ m e n o p milieugebied, kon 'nee' zeggen. In het nieuwe verenig­ d e Europa k a n bij meerderheid v a n stenmien besloten worden over milieubeleid. Het grote heil verwacht ik niet v a n d e EEG, m a a r ik verwacht toch wel e e n fikse vooruitgang op milieuge­ bied."

We moeten kijken n a a r andere productie en levensstijlen' ten druk uitgeoefend op d e EEG om milieuvriendelijker te wor­ den, m a a r tot voor kort stelde d e EEG m a a r mondjesmaat geld beschikbaar voor het milieu: een p a a r a m b t e n a r e n e n e e n gebouwtje." "Erger w a s dat tot voor kort elk besluit d a t d e EEG wilde opleg­ gen a a n d e lidstaten onder het vetorecht viel. ledere milieimii­

Denkt u dat de tankerramp in Alaska weer al s een incident in het vergeetboek za l raken? "Amerikanen d e n k e n v a a k dat er minder ellende in d e wereld zou zijn als iedereen op hun m a ­ nier met het milieu zou o m g a a n . Dat is waar, m a a r in Alaska zien we nu dat ook hun a a n p a k van de milieuproblematiek g e e n tankerramp kan voorko­ men en dat mooie technieken alleen niet voldoende zijn. Je moet ook oog h e b b e n voor d e menselijke factor." "De reeks v a n milieurampen is te lang en te systematisch om Alaska af te doen als e e n inci­ dent. We h e b b e n r a m p e n en bij­ n a ­ r a m p e n g e h a d in Soweso, Harrisburg, Tsjernobyl, Bhopal, Mexico City e n bij Sandoz." "Deze r a m p e n zijn onvermijde­ lijk bij e e n chemische industrie die met grootschalige a p p a r a ­ ten e n supertankers werkt. Ook bij kernenergie roep je riskante processen op die met e e n be­ p a a l d e regelmaat tot r a m p e n zuUen leiden. Ik b e n in zekere zin wel blij met deze r a m p onder d e neus v a n d e Alaskanen. Over d e r a m p in Antarctica hoor ik niemand meer spreken. In Alaska zijn aangrijpende re­ portages g e m a a k t over sterven­ d e otters en zeehonden. Dat maakt tenminste indruk. Hoe dichterbij die r a m p e n gebeuren, hoe beter. Tsjernobyl werd soms a f g e d a a n met d e opmer­ king: 'Ja, m a a r die stomme Rus­ sen weten niet hoe ze met kern­ energie om moeten g a a n . Hier k a n d a n niet gebeuren.'" "Ik word doodziek als ik beelden zie zoals uit Alaska. Ik b e n altijd e e n beetje een cynicus geweest, als econoom word je dat gauw, e n als je j a r e n l a n g geconfron­ teerd wordt met milieurampen krijg je ook e e n dikkere eelt­ l a a g . M a a r ik b e n voldoende ethisch bevlogen om te zeggen: dit is g e e n manier v a n o m g a a n met onze medeschepselen. Het is walgelijk, absurd en belache­ lijk en ik h e b er m a a r e e n woord voor: moord. Als wetenschap­ per v r a a g ik me echter ook af w a a r o m w e het erger vinden als er een zeehond sterft, d a n w a n ­ neer er e e n complete soort in­ secten uitsterft."

a

"Dat heeft te m a k e n met wat biologen d e aaibaarheidsfactor h e b b e n genoemd. De Chinese jeugd is bijvoorbeeld gek op p a n d a b e r e n , het is e e n soort nationaal symbool. Dat is e e n goed aanknopingspunt om met Chinezen over milieubehoud te spreken e n d e bescherming v a n deze soort, m a a r je bent mooi d e klos als je g e e n p a n d a b e e r of zeehond bent, want niemand trekt zich je lot d a n a a n . De a a n ­ grijpende e n ontroerende plaat­ jes moeten worden gebruikt om a n d e r dierenleed zichtbaar te maken, zoals v a n d e muggen­ larf wiens k a a k helemaal ont­ wricht raakt door d e verontrei­ nigingen in ons rivierwater." In uw boek 'Na ons geen zond­ vloed' schrijft u dat el ke dier­ soort van bel ang kan zijn voor de evol utie, en dat de mens daarom geen enkel e soort mag uitroeien. Gel dt dat ook voor in­ secten en virussen? "Ik vind in principe dat we elke diersoort moeten beschouwen als e e n ethisch relevante cate­ gorie, m a a r ik h e b er n o g g e e n helder standpunt over hoe ver w e d a a r i n moeten g a a n . Als w e

Prof Opschoon "Ik ben la tijd een beetje een cynicus ge­ weest. " Foto Kees Keuch, AVC/VU d e natuur puur zien als een bron v a n economische grondstoffen, d a n is het duidelijk wat w e moe­ ten doen met het pokkenvirus e n d e tseetseevlieg, d e overbren­ ger v a n d e slaapziekte. Dan schieten w e ook zonder proble­ men rotganzen e n g r a u w e g a n ­ zen neer, want a n d e r s h e b b e n onze koeien niet g e n o e g g r a s te eten." "Laat ik het volgende zeggen als aftrap voor d e discussie: het pokkenvirus e n d e tseetseevlieg h e b b e n e e n belangrijke regule­ rende functie in eco­systemen. De tseetseevlieg vrijwaart grote gebieden in Afrika v a n mense­ lijke overbelasting, omdat boe­ ren, uit angst voor ziekte, d e gronden niet leefbaar m a k e n voor hun vee. Daardoor ont­ staan er toevluchtsoorden, waarin wüde beesten e n plan­ ten kunnen voortbestaan. Die vlieg is dus zeer nuttig voor het milieu." "Het pokkenvirus is ook zo'n re­ gulerend mechanisme dat d e o m v a n g v a n populaties in d e h a n d houdt. Als we systema­ tisch alle ziektekiemen w e g h a ­ len, creëren w e misschien e e n explosieve situatie, omdat w e niet weten welke rol zo'n orga­ nisme speelt in het ecologisch systeem." "Het is natuurlijk onzin om zo ver te g a a n d a t w e condooms ver­ bieden om het AIDS­virus zP/5n evolutionaire w e g m a a r te laten afleggen. Ik wil er alleen o p wij­ zen dat we altijd moeten n a d e n ­ ken over d e consequenties op langere termijn v a n het uitroei­ en v a n welke diersoort d a n ook."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen