Ad Valvas 1988-1989 - pagina 243

9 DECEMBER 1988 Volgens het nieuwe bereke­ ningsmodel voor d e toewijzing van personeelsbudgetten (for­ matie in geld) heeft SCW tot nu toe op te ruime voet geleefd. De faculteit heeft in verhouding te­ veel universitair docenten en te weinig student­assistenten en assistent­onderzoekers a a n g e ­ steld. In augustus, toen het coUege v a n bestuur een voorlopige be­ rekening bekend maakte, kwam d e korting v a n elf procent al uit d e bus. Secretaris­beheer­ der drs. P.G. Heemskerk had toen nog hoop dat n a overleg met het coUege e e n deel v a n d e korting niet door hoefde te g a a n . De salariskosten zouden bij SCW relatief hoog zijn omdat de gemiddelde leeftijd v a n het personeel hoog is. De o n d e r h a n d e l a a r n a m e n s het college v a n bestuur bleek niet onder d e indruk. De uitgaven v a n SCW zijn boven d e norm, punt uit. Wel is afgesproken dat de korting wordt gespreid over ten minste vijf jaar. Heemskerk noemt het resultaat nu 'leef­

FD\FL\F£

Faculteit SCW wc wacht korting van zeven zever ton DP> f f m i l t f a i t sociaal­culturele s r i r i r r r r l - r - i i l t i i r o l o «i7citoTic:/-Vim-iT^on in De faculteit wetenschappen mnot moet in de komende jaren elf procent van haar budget, onge­ veer zeven ton, inleveren. Dat blijkt uit de Nota Verde­ lingsvoorstellen, die volgende week dinsdag in de uni­ versiteitsraad wordt behandeld.

baar'. Er is een compenserende factor: d e twee­jarige opleidin­ gen h e b b e n veel HBO­afgestu­ d e e r d e n aangetrokken. Daar­ door zijn d e studenteninstroom èn d e toegekende onderwij s­ vergoeding gegroeid, zelfs ruim voldoende om d e korting voor volgend j a a r op te v a n g e n .

Tandheeldkunde Voor tandheelkunde geldt e e n heel a n d e r verhaal. In augustus leek het er nog op dat deze fa­

culteit dertien procent meer geld zou krijgen, ongeveer acht ton. Het systeem v a n 'formatie in geld' g a a t uit v a n normen voor d e gemiddelde salariskosten per personeelscategorie. Vol­ gens deze norm heeft tandheel­ kunde recht op meer geld d a n ze nu a a n personeel uitbetaalt. Beheerder Hermans v a n het Academisch Centrum Tand­ heelkunde Amsterdam ver­ moedt dat het verschil tussen norm en werkelijkheid is ont­ s t a a n door d e relatief jonge staf

Gerard van Schalk e n relatief goedkope TAS­me­ de werkers. Drie m a a n d e n later blijkt d e dertien procent groei bij tand­ heelkunde veranderd in nul. Het college v a n bestuur heeft d e ge­ lenheid te b a a t genomen om te bekijken wat d e gevolgen zou­ den zijn als tandheelkunde on­ dergebracht wordt in het VU­ verdeelmodel. A a n het begin v a n d e Taakverdelingsopera­ tie, vier j a a r geleden, is tand­ heelkunde uit dit model gelicht. Het VU­verdeelmodel pakt voor d e faculteit zó streng uit dat 'toe­ vallig' d e meevaller geheel ver­ dwijnt. Hermans, sprekend over d e re­

H

kenmeesters v a n d e universiteit: "Ik geloof niet dat ze erop uit zijn om ons te kelen, e n in principe is alles strikt volgens d e regels g e ­ g a a n . M aar het is natuurlijk jammer dat deze meevaller niet doorgaat. Als in d e toekomst onze gemiddelde personeels­ last inderdaad stijgt tot a a n d e norm, en d a a r g a a n wij v a n uit, d a n betekent deze uitslag in fei­ te een forse formatiereductie. En d a a r zijn w e niet blij mee." De berekening voor tandheel­ kunde is gecompliceerd door het samenwerkingsverband v a n d e twee Amsterdamse fa­ culteiten in ACTA. De twee be­ trokken universiteiten h e b b e n onderling een budgetverhou­ ding afgesproken v a n 55 pro­ cent (UvA) en 45 procent (VU). Een grote verandering in het VU­aandeel zou deze verhou­ ding verstoren. Groei v a n d e bijdrage v a n d e VU k a n gezien d e financiële problemen bij d e Universiteit v a n Amsterdam on­ mogelijk gevolgd worden.

Bruikbaar boekje voor leraren die naar ontwikkelingsland g a a n

Koloniale erfenis belast onderwijs in Zimbabwe / Drie j a a r heeft Henk Frencken les gegeven in Zimbabwe. Een half jaartje w a s hij terug in Ne­ derland e n in die tijd schreef hij een boekje over zijn ervaringen. Toen dit boekje vorige week donderdag gepresenteerd werd, zat Frencken alweer in Botswana. In dat halve j a a r m a a k t e Frenc­ ken ook nog zijn studie biologie af. Het boekje ­ uitgegeven door het Bureau Lerarenopleiding a a n d e VU in samenwerking met d e VU­Uitgeverij ­ is in feite een wat gepopulariseerde ver­ sie v a n zijn doctoraalscriptie. Het bevat g e e n recepten w a a r ­ m e e d e vele problemen opge­ lost kunnen worden die het on­ derwijs in e e n ontwikkelings­ land kent, stelt Frencken al in zijn inleiding. De ervaringen die hij te boek heeft gesteld zullen echter wel bruikbaar zijn bij d e voorbereiding v a n a n d e r e n die in ontwikkelingslanden g a a n lesgeven. Toen Frencken in 1984 n a a r Zimbabwe vertrok, w a s het land nog m a a r vier j a a r bevrijd v a n het bewind v a n lan Smith. Het h a d e e n koloniale overheersing van negentig j a a r achter d e rug. M et d e erfenis v a n deze periode kreeg Frencken te ma­ ken. Het onderwijs w a s voor d e zwarte bewoners v a n wat toen nog Rhodesië heette d e enige

Hanne Obbink w e g n a a r e e n b e r o e p op het 'Europese' niveau dat voor hen niet w a s weggelegd. Onder­ wijs, liefst op Europese leest ge­ schoeid, werd door h e n dus v a n groot b e l a n g geacht. Tegelijker­ tijd w a s het onderwijs in d e apartheidsstaat Rhodesië voor hen nauwelijks toegankelijk. De bevrijding bracht g e e n revo­ lutionaire veranderingen in het onderwijs. In d e vluchtelingen­ k a m p e n v a n d e guerrUlabewe­ gingen w a s weliswaar veel er­ varing met nieuwe vormen v a n onderwijs o p g e d a a n , m a a r d e officiële Zimbabwaanse onder­ wijsfilosofie die in deze k a m p e n gevormd werd, bleek niet zo makkelijk in d e praktijk te bren­ gen. De leerlingenaantallen stegen enorm, m a a r d e leerstof is nog steeds ­ tot verdriet v a n Frencken ­ nogal Europees geo­ riënteerd.

Verinnerlijking Eén v a n d e belangrijkste ele­ menten v a n e e n koloniale cul­ tuur, schrijft Frencken, is dat d e onderdrukten v a a k d e ver­ m e e n d e superioriteit v a n die cultuur verinnerlijken. Frencken beschrijft hoe hij eens het be­

lang v a n e e n b e p a a l d e exa­ m e n v r a a g in twijfel trok. "Dat riep een verbijsterde reactie op v a n d e kant v a n d e leerlingen. Die v r a g e n k w a m e n toch uit En­ geland? En ik toch ook, bijna? Dat g e g e v e n en mijn twijfel w a ­ ren niet met elkaar te rijmen." Dit soort opvattingen over on­ derwijs maakt het moeüijk her­ vormingen door te voeren. Een g o e d e les is e e n les w a a r i n d e leraar v a n d e eerste tot d e laat­ ste minuut a a n het woord is, het bord volledig vol schrijft en waarin d e leerlingen a a n é é n stuk door aantekeningen ma­ ken. Dat geeft d e leerlingen het gevoel dat ze vorderingen ma­ ken, dat het diploma dichterbij komt. De v r a a g n a a r het prak­ tisch nut v a n d e leerstof is niet a a n d e orde. Frencken is b a n g dat d e vrucht v a n zulk onder­ wijs slechts "een ingelijst diplo­ m a boven een lege m a a g " is. In zijn boekje probeert Frenc­ ken vanuit zijn eigen ervarin­ gen wat aanwijzingen te g e v e n a a n navolgers. Kontakt der Kontinenten, e e n organisatie die d e voorbereiding v a n veel­ uitgezonden leraren verzorgt, liet tijdens d e presentatie v a n het boekje al weten het vooral d a a r o m erg bruikbaar te vin­ den. Frencken zelf doet inmid­ dels nieuwe ervaringen op: als medewerker v a n het Bureau

Een eeuw protestants denken over strafrecht

Rechtvaardig straffen, wat is dat? De protestants­christelijke den­ kers over strafrecht sinds 1880 hebben steeds een open oog g e h a d voor d e ethische kant er­ van. Schuld verdient in principe straf, m a a r d a n wel e e n recht­ vaardige. Blijken ze d a a r o v e r gelijk te denken, over wdt recht­ vaardig is, zijn d e meningen in de loop der decennia veran­ derd. In een serie v a n veertien min of meer representatieve portretten van protestantse strafrechtsge­ leerden, w a a r o n d e r acht VU­ hoogleraren, schetst mr. E.F. Stamhuis die ontwikkeling a a n

Jan van der Veen d e h a n d v a n d e thema's vergel­ ding en doodstraf. Vorige week promoveerde hij d a a r o p a a n d e VU. De protestantse theoretici v a n d e laatste honderd j a a r verzet­ ten zich met de bijbel als norma­ tief g e g e v e n in d e h a n d tegen een louter bijsturend strafrecht ('social engineering'). Voor h e n staat d e individuele schuld v a n de d a d e r als 'ethisch­juridische dimensie' centraal. Rechtvaardig straffen w a s voor

geleerden als Fabius (VU) en Gewin uit het begin v a n d e pe­ riode vergelding v a n wat w a s misdaan. Ze zagen vergelding als een rechtstreeks geldende goddelijke gerechtigheidsnorm, waarvoor d e overheid heeft te buigen. Dat verklaarde destijds ook d e vele pleidooien uit d e protestants­christelijke hoek voor toepassing v a n d e dood­ straf met A b r a h a m Kuyper als politieke leider v a n d e antirevo­ lutionairen op kop. Daarvoor n a m men de bijbel letterlijk: d e overheid d r a a g t het zwaard om doodslag te weren.

Auteur Henk Frencken

als leraar in

Zimbab w e.

Buitenland v a n d e VU helpt hij met het opzetten v a n e e n scho­ lingsproject voor leraren in Botswana.

Henk Frencken, Voor d e klas in Zimbab­ we. Over d e geschiedenis v a n het onder­ wijs in Zimbabwe en problemen in d e lespraktijk. Bureau Lerarenopleiding VU Uitgeverij, fl7,50.

Latere theoretici als d e VU­pro­ fessoren Rutgers en Diepen­ horst zwakten die opvatting af. Zij letten meer op d e in d e bij­ belse voorschriften verankerde beginselen. Andere rechtsge­ leerden (Domela Nieuwenhuis, Van Binsbergen, Vrij e n Schep­ per) betoogden echter dat het accent niet op d e bijbelse nor­ men voor het recht dient te lig­ gen m a a r op d e menselijke om­ g a n g met het recht. Het recht is volgens hen een produkt v a n een onvolmaakte wereld, al kan een christen bij d e toepassing ervan door zijn geloofsinzicht worden geholpen. De doodstraf blijft voor d e latere theoretici alleen nog mogelijk w a n n e e r op g e e n enkele a n d e ­ re wijze het voortbestaan v a n d e samenleving kan worden verzekerd, zoals in oorlogssitua­

ties. Voor iemand als d e heden­ d a a g s e criminoloog Bianchi (VU) ­ d e 'linksbuiten' in d e stu­ die ­ is echte gerechtigheid met ons strafrechtstelsel niet te be­ reiken. Het kan m a a r beter wor­ den afgeschaft; vindt hij. Van vergelding en doodstraf wU hij dus ook niet weten. Stamhuis wijst in zijn boek ook op d e halverwege d e honderd j a a r veranderde uitgangspun­ ten van de strafrechtstheorieën. Voor d e Tweede Wereldoorlog legden geleerden zich veelal toe op beïnvloeding v a n d e wet­ geving. Als die overeenkwam met d e christelijke beginselen, w a s het doel bereikt. D a a r n a werd d e horizon wijder en richt­ te men zich meer op d e rechts­ praktijk (op d e VU: Dooye­ weerd, v a n Eikema Hommes, Diepenhorst, M ulder).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen