Ad Valvas 1988-1989 - pagina 144

13

PD\PL\P£

Kinderpsychiater dr. Max Les­ nik Oberstein zegt altijd tegen de ouders v a n zijn zeer jonge patiënten om hem voor te stellen als d e 'praat en speel­kinder­ dokter'. Die benaming maakt hij tijdens de sessies volop w a a r . "Wijze uitspraken met een pijp in de mond hebben g e e n zin. Ik zit v a a k op d e vloer met e e n kind, of ik scherm met een kind. Daar in d e hoek s t a a n speel­ goed­zwaarden. We kunnen ook cowboy a n d Indian spelen. Als je dat niet k a n doen zonder jezelf gek te vinden, moet je al­ leen met volw^assenen werken." Max Lesnik (56) is getrouwd met een Nederlandse vrouw, heeft vier Nederlandse kinderen, een praktijk a a n huis w a a r n e g e n van de tien patiënten Neder­ lands zijn en hij heeft sinds twin­ tig j a a r d e Nederlandse natio­ naliteit. Een buitenlandse do­ cent kun je dokter Lesnik niet noemen, m a a r zijn curriculum vitae bevat zoveel internationa­ le ervaringen dat het zonde zou zijn hem voor deze interviewse­ rie te passeren. Lesnik is geboren in Cuba, als zoon v a n een Russisch­joodse moeder en een Pools­joodse va­ der. Op zijn zeventiende begon hij zijn eerste studie a a n d e uni­ versiteit v a n Chicago. Een men­ gelmoesje, zoals hij, zelf zegt, v a n literatuur en wijsbegeerte, sociale wetenschappen e n bio­ logie. A a n d e Universiteit v a n Amsterdam studeerde hij medi­ cijnen, w^aarna hij definitief koos voor het specialisme v a n de psychiatrie. De opleiding daarvoor volgde hij a a n de uni­ versiteit v a n ronto, C a n a d a . Vervolgens combineerde hij d a a r wetenschappelijk onder­ zoek, een eigen praktijk en e e n docentschap. Kinderpsychiater werd Lesnik in het Maudsley Hospital, ver­ bonden a a n d e universiteit v a n Londen, Engeland. In 1978 w a s d e Vrije Universiteit d e eerste die hem d e mogelijkheid bood het voeren v a n een privé­prak­ tijk te combineren met weten­ schappelijk onderzoek n a a r kin­ dermishandeling en e e n partti­ me b a a n als wetenschappelijk hoofdmedewerker bij d e vak­ groep psychiatrie. Lesnik is e e n v a n d e edito rs v a n het weten­ schappelijke tijdschrift 'Child abuse a n d neglect ­ the interna­ tional journal'. Hij geeft gastcol­

Stroomde d e Dam en het Mu­ seumplein afgelopen zaterdag vol met FNV­demonstranten, d e VU werd die d a g verblijd met bijna tweeduizend middelbare scholieren. Het w a s immers voorlichtingsdag. Per faculteit hielden medewerkers een praatje over d e ruim veertig stu­ dierichtingen die hier te volgen zijn. Opdat d e scholieren weten wat hun te wachten staat als ze voor de VU kiezen. Wat onwennig lopen d e bezoe­ kers rond. Maar g e e n nood, a a n alles is gedacht. Achter d e an­ ders lege congresbalies zaten

Advertentie

DIKS Autoverhuur b.v. Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdann(Z). Telefoon: 6623366. Filiaal: W. de Zwijgerlaan 101. Telefoon; 183767. 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD-OPEL-RENAULTMERCEDES. NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS tot 42m3 en 9 ton. (groot en klein rijbewijs)

tegen.lnlevering van deze advertentie 10% korting

14 OKTOBER 1988

Buitenlandse docenten (2 (2)

'Relativeren: eeei e n heel Nederlands be begrip' Gerard v a n Schalk pere kwellingen al kunnen we­ ten? "Oh, dat zou ik niet zeggen", zegt Lesnik met e e n tot voorzich­ tigheid m a n e n d e stemverho­ ging. "J e kunt Freud met alles erop en e r a a n gelezen h e b b e n en toch niet veel v a n jezelf we­ ten. J e kunt het ook gebruiken om d e w a a r h e i d te verdoezelen. Het mes snijdt v a n alle kanten." Kindermishandeling, hét onder­ werp v a n Lesnik, is volgens hem e e n zaak v a n alle culturen, alle klassen en alle historische tijdperken. De vorm verschilt. "In Nederland is kindermishan­ deling voornamelijk e e n intra­ familiaire aangelegenheid. In Brazilië, dit is althans e e n schat­ ting v a n Braziliaanse collega's, slapen vier müjoen kinderen buiten in kartonnen doosjes. Pure kinderverwaarlozing. Dat is een probleem wat je niet k a n oplossen met d e hulpverlening die we voor kindermishande­ ling in Nederland h e b b e n ont­ wikkeld."

Dr. Max Lesnik: 'Ik speel vaak op de vloer met een kind' Foto Bram d e Hollander

leges in Brazilië, Uruguay e n d e Dominicaanse Republiek. Hij is net terug v a n het Wereldcon­ gres kindermishandeling in Rio d e J aneiro. Nederlandse wetenschappers doen te weinig a a n internatio­ nalisering? Misschien wel, m a a r deze als opbouwend bedoelde kritiek v a n minister Deetman is a a n dokter Lesnik niet besteed. Tenminste, als we hem als Ne­ derlander beschouwen. Het La­ tijnsamerikaanse bloed stroomt Lesnik nog w a r m door d e a d e ­ ren. "Kent u d e abrazo T, vraagt hij. "Als bijvoorbeeld m a n n e n in Brazilië elkaar ontmoeten, om­

armen ze elkaar. Dat is d e a b r a ­ zo. A a n het einde v a n het con­ gres in Rio n a m ik afscheid v a n een coDega, we w a r e n bezig el­ k a a r te omhelzen op d e Latijns­ amerikaanse manier, d a a r voel ik mij helemaal in thuis. Een Ne­ derlandse collega w a s ver­ b a a s d , zoiets zou hij nooit dur­ ven doen." In zijn praktijk m a g Lesnik ook coUega­psychiaters tot zijn p a ­ tiënten rekenen. G e w o n e p a ­ tiënten, met g e w o n e problemen, zo zegt Lesnik. "Psychiaters zijn g e e n bijzondere mensen." ­Ook niet o mdat ze do o r hun opleiding een deel van hun die­

Relativeren is e e n kunst w a a r Lesnik in Nederland volop v a n kan genieten. "Goed kunnen re­ lativeren wordt niet overal zo g e w a a r d e e r d als hier. Voor mijn gevoel is het e e n heel Ne­ derlands begrip. Het g a a t sa­ m e n met vrijheid v a n menings­ uiting e n democratie. Dictaturen houden niet v a n relativeren, is mijn ervaring. Ik zou niet kun­ nen leven in het Chili v a n Pino­ chet, of in Stroessners P a r a g u a y of in het Uruguay v a n vier j a a r geleden." De bewondering voor het d e Nederlandse relativeerkunst is voor Lesnik niet alleen e e n p a ­ pieren zaak. Hij praktizeert het bij d e beantwoording v a n bijna elke v r a a g : "Of ik v a n één be­ p a a l d e school ben? 'School' spreekt mij niet zo a a n . Ik denk

'Studeren? Boswachter lijkt me ook wel wat' deze zaterdag ondermeer stu­ dentenpsycholgen e n ­ d e c a n e n voor wijze r a a d . Ook folders over emancipatie, gezondheid en bijvoorbeeld 'To eko mst, de VU is er bij!', w a r e n v a n d e par­ tij. En om d e vreemdelingen op het rechte p a d te houden, w a s d e hal voor é é n d a g verfraaid met houten wegwijzers, elk om­ ringd door e e n groepje keien. Mare (20) vindt het prima geor­ ganiseerd zo. "Op d e meeste universiteiten is het e e n rotzooit­ je. Hier is alles heel overzichte­ lijk. Als je binnenkomt, loop je als het w a r e tegen d e portier a a n . J e hoeft niet vanaUes te vragen en he* is hier leuk ' a a n ­ gekleed'", vin( 't hij, zittend in d e hal. Wendy (17) denkt er a n d e r s over. "'t Is ongezellig, net e e n fabriek". Ze vindt ook d e zater­ d a g niet zo'n geschikte d a g voor voorlichting. "Door d e week krijg je e e n veel beter beeld v a n

Diana Doornenbal d e sfeer." En hoe 'gezellig' het op e e n universiteit is, telt zeker m e e bij h a a r keuze w a a r ze straks g a a t studeren. Ze twijfelt tussen e e n studie Nederlands en een joumalistenopleiding. Wendy is dol op literatuur, m a a r pakt ook g r a a g d e pen. De keu­ ze is moeilijk. "Een journalisten­ opleiding is veel beroepsgerich­ ter, m a a r 'drs.' voor je n a a m is natuurlijk ook grappig," zegt ze lachend. Dat er wordt 'verdergestu­ deerd', vinden d e meeste a a n ­ wezigen logisch, m a a r wdt is veel ingewikkelder. Politicolo­ gie, scheikunde, HEAO, g e ­ neeskunde ­ bij d e meesten is het één groot vraagteken. En d e tijd dringt, want voor het eind v a n dit j a a r sluit d e a a n m e l d i n g bij d e meeste universiteiten. Het enige wat Caroliene (18)

weet, is dat ze nog veel wil le­ ren. Maar wat?! "Als ik er hele­ m a a l niet uitkom, g a ik wel eco­ nomie studeren. Dat ligt bij ons op school voor d e h a n d . Het is e e n b r e d e opleiding e n er is ge­ noeg v r a a g n a a r economen." De moeder v a n J immy (17) vindt d e zekerheid dat h a a r zoon straks e e n b a a n krijgt e e n erg belangrijke afweging bij z'n keuze. V a n d a a r dat hij bij d e voorlichting v a n bewegingswe­ tenschappen k w a m kijken. J im­ my doet a a n waterpolo, voetbal e n h a n d b a l . Hij zou het liefste n a a r d e sportacademie g a a n om leraar te worden. Maar ja, er zijn al zoveel werkloze sport­ leraren. Z'n moeder vond dat hij m a a r eens op d e VU moest g a a n kijken. "Hier k a n ik met­ een zien of het bij me past, zo'n universiteit. Het allerliefste zou ik v a n hardrock­gitarist m'n be­ roep maken. D a a r b e n ik h e l a a s

heel psychoanalytisch, m a a r n^et uitsluitend. De psychoana­ lyse verklaart veel, m a a r niet alles. Of v a n Braziliaanse kin­ deren meer gehoorzaamheid wordt verwacht d a n v a n Neder­ landse kinderen? Brazilië is e e n groot land. Wie iets zegt over Brazilië als geheel, must be a very brave man, o r a of o lish man, o r bo th." Lesnik kan ook uitstekend d e rol v a n d e psychiater als hulpverle­ ner relativeren. In zijn ogen g e e n dokter die n a vijf minuten moet adviseren wat voor mens d e patiënt moet worden. Met een w a r m e toon in zijn stem ver­ telt hij over de Engelse psychia­ ter Winnicott. "Hem noem ik e e n dichter op zjn vakgebied. Hij stond altijd open voor the mys­ tery o f the perso n, iedereen is veel complexer d a n welke theo­ rie die we ook bedenken. Volle­ dig begrijpen k a n je e e n a n d e r mens nooit. Als je dat denkt b e n je verloren." "Therapeut zijn zou ik willen vergelijken met d e vroedvrouw of de vrouwenarts: het is d e p a ­ tiënt zelf die het kind baart, je bent er alleen om te helpen. Hoe dichter je bij d e vroedvrouw bent, hoe beter je therapie." Het Erasmus­programma v a n d e Europese G e m e e n s c h a p , be­ doeld om d e uitwisseling v a n studenten in EG­verband te fi­ nancieren, juicht Lesnik toe. "Ik ben er helemaal voor! Het is heel goed als elke student min­ stens een j a a r v a n zijn studie zou doen a a n e e n a n d e r e uni­ versiteit in een a n d e r land. Als je in meerdere l a n d e n hebt ge­ woond, niet als toerist, word je je bewust v a n je vanzelfspre­ kende vooroordelen. J e eigen gezichtspunten worden minder vanzelfsprekend. In Cuba staat een m a n in d e bus per definitie op voor een vrouw, al is d e m a n 85 e n het meisje zestien. Zo is d e regel. Tot mijn verbazing merk­ te ik in Nederland dat e e n meis­ je opstaat voor e e n oudere man. Het cultuurpatroon is hier an­ ders. Ik sta hier niet op voor e e n meisje v a n zestien. Hier b e n ik in Nederland." ­ Dus u gedraagt zich naar de cultuur waar u in verkeert? "Niet helemaal. Als je jezelf ver­ loochent moet je dat niet doen. Ik zou mezelf verloochenen als ik minder lichamelijk zou wor­ den met mijn vrienden."

te laat achter gekomen. Bos­ wachter lijkt me ook wel wat, m a a r niks met computers." Annemarie (18), e e n klasgenote v a n J immy, wü in ieder geval een brede opleiding w a a r veel verschillende types mensen op zitten. Ze denkt a a n iets crea­ tiefs zoals in d e reclame. Of kunstgeschiedenis. Op d e voor­ lichtingsdag ging ze n a a r p e d a ­ gogie. Kees (18) twijfelt tussen politico­ logie, bedrijfskunde of econo­ mie, "'t Klinkt misschien raar, m a a r ik wil burgemeester wor­ den. Organiseren en leiding ge­ ven, ligt me wel. Natuurlijk be­ gin ik bij e e n dorp," zegt hij dro­ mend. Mare (20) heeft d e knoop al doorgehakt. Het wordt econo­ mie. "Het abstracte en tegelij­ kertijd het menselijke spreekt me a a n . Economie is ook d e b a ­ sis v a n alles, 't Is d e economie die beslist of e e n ontwikkelings­ project doorgaat of niet." Voor velen leek het toch onwen­ nig, voor het eerst n a a r d e uni­ versiteit. Kees: "Het is het m a s ­ sale w a a r veel scholieren b a n g voor zijn. Toen je v a n d e lagere n a a r d e middelbare school ging, w a s het ook even schrik­ ken, m a a r aUes went."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen