Ad Valvas 1988-1989 - pagina 277

fiD\pi^/F£

13 JANUARI 1989 Deelman is het aureool v a n on­ toegeeflijkheid e n onverzette­ lijkheid weer kwijtgeraakt én LSVB­voorzitter Van Poelgeest kan e e n succesje tonen a a n d e wat actiemoe geworden studen­ ten. Maar ook deze medailles hebben een keerzijde. Het com­ promis g a a t namelijk tientallen miljoenen guldens kosten e n het zit er dik in dat d e universiteiten en hogescholen die rekening g a a n betalen. Het overleg v a n 5 januari bleek buitengewoon vriendelijk v a n toonzetting in vergelijking met de ontmoeting die Deetman in december h a d met d e studen­ tenbonden. Dezelfde personen zaten met dezelfde standpunten opnieuw voor het oog v a n tele­ visiecamera's die u i t d a a g d e n tot dramatische g e b a r e n . Deze keer echter g e e n wederzijdse verwijten e n ook g e e n boos weglopende studenten. In plaats v a n bitter, w a s nu d e sfeer eerder genoeglijk. Deet­ man lachte om e e n grapje v a n Van Poelgeest, Van Poelgeest lachte om e e n grapje v a n Deet­ man.

Studenten nu accoord met premie op snel studeren Bij a a n v a n g v a n het gesprek vorige week stond kennelijk al vast dat er e e n of a n d e r com­ promis uit d e bus moest komen. In technische zin h a d dat mis­ schien ook al tijdens het decem­ ber­overleg gekund, m a a r toen zaten d e emoties v a n d e actie­ weken nog teveel in d e weg. Beide partijen h a d d e n enige toenadering echter h a r d nodig, zowel voor hun eigen omgeving als voor d e publieke opinie.

Zowel Deetman als studenten bereid water bij de wijn te doen

Universiteiten draaien op voor resultaat overleg De studentenbonden h e b b e n vorige week in e e n b e ­ trekkelijk goede sfeer zaken g e d a a n met minister Deet­ man. Het bereikte compromis over d e Harmonisatiewet behoeft nog de instemming v a n a c h t e r b a n en parle­ ment, m a a r d e beide gesprekspartners h e b b e n in ieder geval hun doel bereikt. d e studie willen doen, d e zoge­ n a a m d e 'doorstromers'. Zoals bekend beperkt d e Har­ monisatiewet d e inschrijvings­ duur v a n een student in het ho­ ger onderwijs tot maximaal zes jaar. Wie meer tijd nodig heeft voor zijn studie a a n e e n univer­ siteit of hogeschool verliest het recht op e e n beurs e n moet bo­ vendien als 'auditor' e e n hoger collegegeld g a a n betalen. Op deze regel wordt in d e thans geldende wet echter é é n uitzon­ dering gemaakt. Wie in het ho­ ger beroepsonderwijs reeds e e n diploma heeft gehaald, krijgt drie j a a r extra inschrijvings­ duur als hij 'doorstroomt' om in het wetenschappelijk onderwijs e e n tweede diploma wil halen. Hetzelfde g a a t op voor e e n wo'er die e e n tweede studie in het hbo begint, m a a r het g a a t niet op voor d e g e n e die zijn tweede studie in hetzelfde sub­ systeem v a n het hoger onder­ wijs wil volgen.

zijn studie afrondt, krijgt straks e v e n e e n s vier j a a r voor d e tweede opleiding (2 j a a r rest plus 2 j a a r extra). Dat is e e n j a a r meer d a n in d e huidige si­ tuatie. De trage student raakt echter een j a a r kwijt. Een eerste studie die zes j a a r duurde levert immers g e e n resterende in­ schrijvingsduur op, doch slechts d e extra twee (in plaats v a n drie) jaren. De gemiddelde stu­ dieduur in het hbo ligt overigens op 4,3 jaar, die in het wo op 5,4. Dat d e studentenbonden hier­ m e e h e b b e n ingestemd, wekt verbazing gezien het politieke verleden v a n in ieder geval d e LSVB. In plaats v a n gelijke be­ handeling voor iedereen die e e n tweede studie begint, wordt nu een soort prestatiebeloning ingevoerd. In het verleden w a s zoiets vol­ strekt taboe. Het belonen v a n d e snelle student ligt wel geheel in lijn met Deetmans toekomstvisie op het hoger onderwijs. Het

Jos Dohmen v a n 55 miljoen gulden nodig. Deetman zal bekijken of d e fi­ nanciering v a n universiteiten en hogescholen a a n g e p a s t k a n worden om dat geld vrij te m a ­ ken, bijvoorbeeld door het be­ straffen v a n studie­uitval en het belonen v a n e e n omzwaai­ad­ vies. Binnenkort zal hij deze kwestie met d e Vereniging v a n Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) e n d e HBO­raad bespreken, zo is toe­ gezegd. O p a a n d r i n g e n v a n d e studen­ ten heeft Deetman e v e n e e n s toegezegd dat hij h a r d zal op­ treden tegen universiteiten die weigeren om korte, twee of drie­ jarige programma's te ontwik­ kelen voor afgestudeerde hbo'ers. R eeds voor d e invoe­ ring v a n d e Harmonisatiewet heeft d e bewindsman hierover afspraken g e m a a k t met d e in­ stellingen, m a a r dergelijke op­ leidingen lijken niet v a n d e grond te komen. In het komende overleg met d e VSNU zal ook dat a a n d e orde worden ge­ steld. Tenslotte zijn d e studentenbon­ den e n d e minister overeenge­

Onsje minder Deetman is p a s n a a a n h o u d e n ­ de druk ­ onder meer vanuit het parlement ­ het overleg met d e studenten i n g e g a a n . Toen het e e n m a a l zover was, kon hij n a ­ tuurlijk niet met lege h a n d e n verschijnen. A a n d e a n d e r e kant konden Van Poelgeest e n d e zijnen zich niet opnieuw ver­ oorloven om op te stappen. Na het mislukte overleg in decem­ ber is gebleken dat nauwelijks meer een student d e straat op was te krijgen voor verdere ac­ ties. Dat het met d e eisen e e n onsje minder kon, zat er dik in. In een gezamenlijke werkgroep van a m b t e n a r e n e n studenten zijn in d e afgelopen weken al d e nodige voorbereidingen getrof­ fen voor het te bereiken compro­ mis. AUerlei variaties op d e Har­ monisatiewet en het stelsel v a n studiefinanciering zijn d a a r b e ­ sproken e n op hun financiële consequenties bezien. Uiteinde­ lijk is alleen d e Harmonisatie­ wet daadwerkelijk besproken in de Studentenkamer v a n 5 janu­ ari. Het a g e n d a p u n t studiefinancie­ ring komt p a s op zijn vroegst eind deze m a a n d a a n d e orde, w a a r overigens niemand om rouwt. Als d e nog steeds heftige meningsverschillen omtrent het beurzenstelsel vorige week be­ sproken waren, w a s het ver­ hoopte compromis zeker onbe­ reikbaar gebleven.

Doorstromers De vorige week bereikte over­ eenstemming ­ die dus nog ge­ sanctioneerd moet worden door achterban e n parlement ­ be­ treft meerdere onderdelen v a n de Harmonisatiewet. Het meest uitgewerkte deel heeft betrek­ king op studenten die e e n twee­

Maarten van Poelgeest onderhandelingstafel.

in het gebou w

De studentenbonden LSVB e n ISO h a d d e n het liefst gezien dat elke tweede studie gehonoreerd zou worden met extra inschrij­ vingsduur, ook als die tweede studie in hetzelfde subsysteem wordt gevolgd. Bovendien eis­ ten zij dat eventueel resterende inschrijvingstijd v a n d e eerste studie zou worden opgeteld bij d e drie extra jaren. In d e prak­ tijk zou dat dus kunnen beteke­ nen, dat iemand die zijn eerste studie in vier j a a r doet nog vijf jaar heeft voor d e tweede oplei­ ding (2 j a a r rest plus 3 j a a r ex­ tra). Deetman is ten dele a a n deze wensen tegemoetgekomen. Hij wil een wetswijziging voorstel­ len waarbij d e resterende in­ schrijvingsduur v a n d e eerste studie wordt behouden, m a a r d a n moet d e extra inschrijvings­ tijd worden beperkt tot twee in plaats v a n drie jaar. Voor e e n tweede studie in hetzelfde sub­ systeem blijft hij echter extra in­ schrijvingsduur weigeren. ISO e n LSVB stemden hiermee in. Voordeel v a n deze 'deal' h e b ­ ben overigens alleen d e snelle afstudeerders. Wie in vier j a a r

van het ministerie

van O W op weg naar de Foto Maarten Hartman

door d e minister indertijd voor­ gestelde vouchersysteem (knip­ kaart) zet e v e n e e n s e e n premie op snel studeren. Ook uit finan­ cieel oogpunt zal d e bewinds­ m a n niet zoveel moeite h e b b e n g e h a d met het doen v a n deze toezegging. Volgens medewer­ kers v a n d e Deetman kost d e nieuwe regeling voor doorstro­ m e n d e studenten namelijk g e e n cent meer d a n d e b e s t a a n d e . Het tweede onderdeel v a n d e vorige week bereikte overeen­ stemming kost evenwel e e n bom duiten. Deetman is bereid om clementie te tonen a a n eer­ stejaars studenten die v a n stu­ die willen veranderen. Als e e n student nu tijdens of a a n het eind v a n het propedeusejaar bedenkt dat hij liever e e n a n d e ­ re studie doet, verliest hij e e n v a n zijn zes inschrijvingsjaren. Volgens d e studentenbonden m a g echter niet worden ver­ wacht dat men n a d e middelba­ re school meteen d e juiste stu­ diekeuze maakt. Om dergelijke 'omzwaaiers' e e n extra inschrijvingsjaar te geven ­ het g a a t om jaarlijks zesdui­ zend studenten ­ is een b e d r a g

H

komen dat nog e e n vervolgge­ sprek wordt gevoerd over het zogenaamde auditorenfonds. Dat is een geldpot die a a n d e universiteiten en hogescholen ter beschikking is gesteld om fi­ nanciële hulp te bieden a a n mensen die buiten hun schuld d e wettelijke inschrijvingsduur overschrijden e n dus in het dure collegegeldtarief terechtkomen. LSVB e n ISO willen d a t er strik­ te, landelijk geldende regels ko­ men voor een toewijzing uit dat fonds. Het beheer e r v a n zou ­ gecentraliseerd ­ in h a n d e n moeten komen v a n d e Informa­ tiseringsbank in Groningen (die ook studiefinanciering ver­ zorgt), omdat men vreest voor misbruik v a n het fonds door d e instellingen. Deetman d a a r e n t e g e n meent dat toewijzingen uit het fonds uitsluitend mogelijk zijn op basis v a n e e n decentrale inschatting of beoordeling v a n d e omstan­ digheden v a n d e auditor. In e e n a l g e m e n e maatregel v a n be­ stuur zal echter worden vastge­ legd welke criteria d e instel­ lingsbesturen moeten a a n l e g ­ g e n bij d e toewijzing. Over een ontwerp v a n deze AMVB mogen d e studentenbonden nog hun zegje doen. In d e traditie v a n het compromis kent d e overeenstemming tus­ sen studentenbonden e n minis­ ter g e e n verliezer. Althans niet onder d e gesprekspartners die d e vergaderzaal vorige week tamelijk tevreden verlieten. Van Poelgeest zei zelfs n a afloop v a n het overleg dat "de pijn v a n d e Harmonisatiewet op essentiële punten is weggenomen." Maar er is e e n prijskaartje met het niet onaanzienlijke b e d r a g v a n 55 miljoen gulden op d e vergadertafel blijven liggen. Op precies dezelfde tafel, letterlijk en figuurlijk, w a a r a a n binnen­ kort d e universiteiten en hoge­ scholen moeten aanschuiven. En het blijft niet bij die e n e prijs. Deetman heeft vorige week het vermoeden uitgesproken dat e e n uitspraak v a n d e Hoge R a a d over d e Harmonisatiewet niet voor medio april te ver­ wachten is. Dat is te laat om d e wet in het volgend collegejaar volledig te kunnen laten wer­ ken, zodat hij e e n weer b e s p a ­ ring misloopt. Binnen een m a a n d zal Deetman opnieuw een overgangsrege­ ling moeten treffen voor het door d e H a a g s e rechtbank bui­ ten werking gestelde deel v a n d e wet. In het lopende college­ j a a r kostte zo'n regeling d e uni­ versiteiten e e n slordige 27 mil­ joen gulden.

Ook ISO mag nu met minister praten Het Interuniversitair Stu­ denten Overleg (ISO) is door minister Deetman er­ kend als vertegenwoordi­ ger v a n a l g e m e n e studen­ tenbelangen. Vanaf 1 ja­ nuari jongstleden k a n het ISO formeel deelnemen a a n het overleg in de Stu­ dentenkamer. De Landelijke Studenten Vak­ bond (LSVB) w a s vorig j a a r al door Deetman erkend als ge­ sprekspartner. De Landelijke Kamer v a n Verenigingen ­ dat is de overkoepelende organisa­ tie v a n studentengezeUigheids­ verenigingen ­ is t h a n s niet meer vertegenwoordigd in d e Studentenkamer. De landelijke koepels v a n studentensport en ­

muziekverenigingen evenmin. Zij behartigen immers g e e n al­ g e m e n e b e l a n g e n v a n studen­ ten. Aanvankelijk n a m e n al deze or­ ganisaties deel a a n het overleg in de Studentenkamer. Zij wer­ den daarbij door d e minister be­ schouwd als één studentenver­ tegenwoordiging. Met die situa­ tie wüde d e LSVB g e e n vrede hebben. De studentenvakbond vond onderlinge profilering noodzakelijk en heeft a a n g e ­ drongen op e e n systeem v a n er­ kenning. Deetman heeft toegezegd dat de sport­, muziek­ en gezeUig­ heidsverenigingen wel gecon­ sulteerd worden over zaken die op hun specifieke deelterrein liggen.

(Jos Dohmen)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen