Ad Valvas 1988-1989 - pagina 128

Proi. Bastiaan van Elderen is Nieuw­testamentisch theoloog. Kwam in februari 1984 voor een gastdocentschap n a a r d e VU e n is afkomstig v a n het fundamen­ talistische Calvin College in Grand Rapids (Verenigde Sta­ ten), dat al jarenlang contacten onderhoudt met h a a r liberalere VU­zuster in Nederland. Een private school die d e stichter v a n d e VU nog hoog in het v a a n d e l draagt. Van Elderen k w a m hier in e e n periode dat d e relatie tussen het College en d e VU weer enigs­ zins w a s bijgesteld. Bij tijd e n wijle w a s dat wel anders. Van Elderen spreekt over e e n love­ hate relationship . Ondanks d e eigentijdse invulling v a n h a a r identiteit staat d e VU nu weer in aanzien bij d e Calvijnse broe­ ders en zusters. Ook Kuitert is weer gerehabiliteerd, vertelt Van Elderen, sinds het verschij­ nen v a n zijn boek "Alles is poli­ tiek, m a a r politiek is niet alles". Daarin verkondigt hij dat d e kerk weer terug moet n a a r h a a r oorspronkelijke functie: die v a n prediker en trooster. In d e jaren '70 w a s het fenomeen Kuitert echter een scheldwoord op het CoUege. Toen zorgde d e VU­ theoloog voor opspraak in d e hele gereformeerde wereld door d e historiciteit v a n d e zon­ deval in twijfel te trekken. Cal­ vinstudenten hielden het toen wel uit hun hoofd a a n d e VU te komen studeren. Een uitgesproken mening is Van Elderen moeilijk te ontlokken. Hij is voorzichtig, b a n g om te kwetsen, wil liever niet teveel opvallen. Een m a n v a n "je moet alles in zijn context zien" e n "dat aspect heeft plussen e n min­ nen". Liefst p r a a t hij uitgebreid over d e , g e s c h i e d e n i s v a n d e Christian Reformed Church of het verschU in onderwij ssyste­

gen d e füm 'De last temptation of Christ'. Hoe hij zelf over deze film denkt? Er volgen wat voor­ zichtige formialeringen als "geen kwaliteitsfilm", m a a r hij blijkt zelf niet principieel tegen e e n verfüming v a n J ezus' leven te zijn. Veel mensen zijn b a n g om Jezus als echte 'man te zien, denkt d e professor. D a a r heeft hij zelf g e e n moeite m e e . Toevallig kent hij d e schrijver v a n het filmscript, d e Ameri­ Ally Smid k a a n Paul Schrader. Van Elde­ rens zoon zat bij hem in d e klas. tische kerkgenootschappen. Schrader wordt in Ca7vjn­krin­ Gedurende d e 30 j a a r die Van gen wel d e Wolkers van Ameri­ Elderen lesgaf op Calvin is hem ka genoemd. Diens degelijke meermalen door kerkleden ver­ Caivj'n­opleiding heeft hem weten te liberaal te zijn. "Nu zijn g e e n windeieren gelegd, hij er d a a r bijvoorbeeld drie do­ schreef ook het script v a n kas­ centen die e e n standpunt inne­ . successen als Taxi driver en men ten aanzien v a n schepping Hard Core. e n evolutie dat voor sommigen te vooruitstrevend is. Een v a n Het wordt hem nooit recht in zijn hen schreef e e n boek over Ge­ gezicht gezegd, m a a r hij heeft nesis w a a r i n hij e e n uiüeg geeft het gevoel dat sommige studen­ waarbij wetenschappelijke re­ ten hier h e m e e n beetje conser­ sults op evolutiegebied zijn in­ vatief vinden. W a a r h e m dat gepast. Als ik dat hoor, moet ik precies in zit? Het zou volgens denken a a n d e problemen die hem te m a k e n h e b b e n met som­ professor Lever hier zo'n 20 j a a r mige v a n zijn politieke stand­ geleden ondervond." punten e n zijn exegese v a n de Bijbel. Verder is er volgens hem De Verenigde Staten kunnen op g e e n verschil tussen studenten vele terreinen voor lopen op Eu­ a a n d e VU e n op Calvin. Van ropa, anders ligt het met d e se­ Elderen: "Ik doceerde hier ook cularisatie in den lande. W a a r in de critical p eriod van d e jaren '69 e n '70. In vergelijking met nu in Nederland 15 tot 20 j a a r gele­ den hier en d a a r al kerken be­ zie je dat studenten serieuzer gonnen leeg te lopen, is dat in zijn, ze moeten sneUer afstude­ Amerika nog niet zo'n opzienba­ ren, zijn meer baangericht, rend verschijnsel. Een instituut m a a r dat geldt het precies het­ als Calvin­College is nog vrij­ zelfde voor Amerikaanse stu­ wel even conservatief en bijbel­ denten." vast als vroeger. Het begint nu Van Elderen vertrekt eind '89 l a n g z a m e r h a n d te veranderen, weer n a a r zijn geboorteland, constateert Van Elderen. om zich bij zijn familie te voe­ Hij is zelf e e n voorstander v a n gen. Hij g a a t d a n met emeri­ e e n meer wetenschappelijke taat. Ledigheid k a n h e m niet vorm v a n theologiseren. Van verweten worden. De studie­ TV­evangelisten moet hij niets richting theologie a a n d e VU is hebben. Ook niet v a n z w a a r door zijn inspanning binnenkort christelijke groeperingen die een semestervak Archeologie handtekeningen verzamelen te­ rijker.

Buitenlandse docenten (1): prof. Bastiaan v a n Elderen

'Kuitert' geen scheldwoord meer op Calvin College

Foto Kees Keuch, AVC/VU

men tussen d e VS e n Neder­ land. En dat maakt als het er op a a n komt niet zoveel uit, want "six of one or a half dozen doesn't have the other". M a a r het bevalt hem wel, dat liberale klimaat hier. Hij is zelf ook niet een v a n d e meest conservatie­ ven v a n Calvin en ergert zich wel eens a a n die mensen die

Het is misschien een beetje pijnlijk dat ik het zelf moet opperen. Maar zou het l a n g z a m e r h a n d niet eens tijd zijn dat doctor Degen hoogleraar wordt? Soms word ik gekweld door d e g e d a c h t e dat ik vermoedelijk d e laat­ ste universitaire hoofddocent in Nederland b e n a a n wie nog niet een eenvoudig deeltijds leeropdrachtje is toevertrouwd. N a g e n o e g iedere gepromoveerde a c a ­ demicus heeft tegenwoordig wel ergens e e n klein leer­ stoeltje staan. W a a r o m ik nog niet? Aan gebrek a a n kwaliteiten ligt het niet. Van een h e d e n d a a g s professor kan men toch waarlijk niet ver­ langen dat hij een uomo universale is. Men hoeft toch niet b e p a a l d veelzijdig, geniaal of zelfs m a a r boven­ modaal ontwikkeld te zijn om bijvoorbeeld d e volgende leeropdrachten n a a r behoren te kunnen vervullen: "toepassing v a n d e anorganische chemie in d e bio­ anorganische chemie, d e katalyse en d e organome­ taalchemie", "acute thrombotische a a n d o e n i n g e n v a n het coronaire vaatstelsel", "vaste­stoffysica v a n kunst­ matige materialen onder extreme condities", "psycho­ logie v a n m a n a g e m e n t e n organisatie", of "oncobio­ chemie in het bijzonder d e biochemie v a n glycoconju­ gaten"? (Is er trouwens g e e n h a n d i g e jonge onderne­ mer op d e campus die d e mogelijkheden ziet voor een lucratief handeltje in nieuwe naamborden?) Als de democratisering op d e universiteiten ergens een volledig succes is geworden, d a n is het wel in deze ontwikkeling dat iedereen tegenwoordig professor m a g worden. Nog g e e n tien j a a r geleden is het begon­ nen, toen Pais in een enkele oudejaarsnacht alle lecto­ ren in Nederland tot hoogleraar bevorderde. En het zal p a s stoppen w a n n e e r iedere docent a a n e e n universi­ teit of hogeschool toga e n baret zal d r a g e n . Wat e e n heerlijk perspektief in dit tijdsgewricht v a n uiterlijkhe­ den en goedkope succesjes. Wat zal Deelman trots zijn als hij in d e kamer met d e cijfers in d e h a n d k a n wijzen op de ongekende groei v a n het wetenschappelijk po­ tentieel bij gelijkblijvende kosten in slechts luttele jaren tij ds. Het a a r d i g e v a n dit professionaliseringsproces is in­ d e r d a a d dat het g e e n cent kost. De lector die zich ineens met "hooggeleerde" mocht laten a a n s p r e k e n , schoot er financieel g e e n fluit m e e op. En d e universi­ tair docent die ergens voor een halve d a g per week als bijzonder hoogleraar wat bijklust, moet o p p a s s e n dat hij er netto niet op achteruit gaat. Reeds nu kun je zulke brave academische armoedzaaiers herkennen in coro­ n a of cortege: te korte of te krappe, te l a n g e of totaal versleten tweede­handstoga's. En als ze hun niet p a s ­

"always are looking over your shoulder". Omdat Calvin financieel vrijwel volledig afhankelijk is v a n d e kerk, heeft die ook nogal w a t in te brengen in het onderwijs. Tachtig procent v a n d e staf e n d e studenten zijn ook lid v a n d e Christian Reformed Church, d e rest v a n a n d e r e fundamentalis­

DOCTOR Semiprofs sende baret moeten afzetten, kun je a a n d e binnenkant nog d e n a a m lezen v a n de overleden collega wiens klofje ze voor een zacht prijsje h e b b e n kunnen overne­ men. Het moet voor kostenbewuste bestuurders een aantrekkelijke gedachte zijn om op termijn alle v a c a n ­ te leerstoelen door dit soort bijzet­leerstoelen te vervan­ gen. Gevolg v a n het aanstellen v a n al die deeltijds­hoogge­ leerden, is natuurlijk wel een gigantische versplinte­ ring v a n kennis. De VU loopt b e p a a l d niet a c h t e r a a n met het professorabel verklaren v a n n a g e n o e g ieder onderscheidbaar fenomeentje in dit o n d e r m a a n s e . Wanneer men d e bijzondere leerstoelen a a n d e VU inventariseert, wordt men door e e n lichte verbijstering bevangen. Welke gek is er bijvoorbeeld verantwoorde­ lijk voor dat er een heuse professor rondloopt wiens taak het is om uit te leggen wat die malle Dooyeweerd indertijd allemaal in zijn ideosyncratische jargon op papier heeft gezet? Sinds w a n n e e r k a n m e n hoogle­ r a a r worden in "politiestudies", en d a n nog niet e e n s a a n een echte faculteit (rechten bijvoorbeeld), m a a r nota b e n e bij sociaal­culturele wetenschappen? Een zekere dr Gooren (nomen est omen) m a g met professo­ raal g e z a g m a n n e n in vrouwen omopereren en vice versa. Een bijzonder hoogleraar in d e transsexuologie a a n Kuypers eigenste VU! Ik heb indertijd hartelijk moeten lachen toen ik uit d e pers v e r n a m dat d e schorre popzangeres Margriet Eshuis professor moderne z a n g w a s g e w o r d e n a a n een z o g e n a a m d e muziekuniversiteit (voorheen conser­ vatorium). Maar d e VU g a a t ook behoorlijk ver door Ewald Kooiman te b e n o e m e n tot hoogleraar in d e orgelkunde, in het bijzonder d e leer v a n het gerefor­ meerd harmonium. We beschikken over e n e B a a r t m a n die ex c a t h e d r a m a g s t a a n orakelen over kindermishandeling, terwijl

ene Lesnik Oberstein binnenkort part time professor in het geweld in het gezin wordt. Ook h e b b e n we een bijzonder hoogleraar beleggings­ kunde in huis die e e n m a a l per week v a n d e Londense beursvloer n a a r d e De Boelelaan wordt overgevlogen om hier a a n de studenten te komen vertellen dat goed beleggen slechts e e n kwestie is v a n puur geluk hebben. Zelf heeft hij inmiddels enkele profijtelijke slagen ge­ slagen sinds hij zich in d e City als Dutch professor m a g presenteren. In d e informatica heeft m e n vorig jaar enkele doctorandussen hoogleraar g e m a a k t die nog nooit een letter h e b b e n gepubliceerd. Toen iemand in het college v a n d e c a n e n informeerde w a a r o m er bij het betreffende benoemingsvoorstel g e e n lijst v a n publica­ ties gevoegd was, antwoordde d e rector ijskoud dat dat niet per se hoefde, omdat deze kandidaten zulke aardi­ ge computerprogramma's h a d d e n geschreven. En dat is toch ook e e n vorm v a n publiceren, niet? Mijn v r a a g is nu heel simpel: w a a r o m m a g ik niet ook hoogleraar worden? Gezien d e grote hoeveelheid flau­ we feuilletons die ik reeds h e b gepubliceerd, zou een imitatie­leerstoeltje in d e columnologie in mijn kamer niet misstaan. Wordt d e Parool­columnist Bart Tromp niet a a n d e UvA aangesteld als navoprofessor door het Atlantisch Genootschap, omdat hij zo leuk rechtse standpunten in linkse kringen weet te verkopen? Heb­ ben we a a n d e VU niet d e vriendelijke, g o e d o g e n d e en televisiegenieke onbenul Erik J urgens binnengehaald als hoogleraar mediarecht of zoiets? De m a n heeft nog nooit e e n seconde v a n zijn leven a a n wetenschappelijk onderzoek besteed, m a a r hij k a n zulke a a r d i g e stukjes schrijven voor VU­magazine. Is d e Vrij­Nederlandjour­ nalist Carel Peeters niet onlangs b e n o e m d tot professor in d e literaire kritiek? De d e c a a n v a n letteren heeft zich in e e n vergadering met h a a r collega's onsterfelijk ge­ maakt, door met een uitgestreken gezicht te g a a n zitten uitpakken over d e v e r m e e n d e academische kwalitei­ ten v a n deze Kabouter Wijsneus. Zo e e n kleinsteedse would­be­geleerde die zijn eigen bekrompenheid voor rationaliteit houdt, e n zijn beroepsmatige ,oppervlak­ kigheid verslijt voor wetenschappelijke objectiviteit. Dat wordt hoogleraar? En ik d a n ? Hoe lang zal het nog duren voor d e VU drs. Deetman aantrekt als bijzonder hoogleraar christelijke onder­ wijskunde? Binnenkamers wordt er trouwens al ge­ werkt a a n een leerstoel christelijke bestuurskunde voor onze eigen voortvarende Harry Brinkman. Moet doctor Degen d a n blijvend g e n o e g e n n e m e n met e e n plaatsje op de achterpagina v a n Ad Valvas?

fÊmmm

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen