Ad Valvas 1988-1989 - pagina 162

K

28 OKTOBER 1988

fiD\pJ]^FS

'Zorgenkind' is natuurlijk e e n te geringschattende term voor het gigantische a p p a r a a t dat de academische ziekenhuizen vor­ men. G e r a a m d wordt dat zij in 1988 in totaal bijna 2,3 miljard gulden zullen g a a n kosten. On­ geveer een kwart van dat be­ drag wordt uit de begroting v a n Onderwijs en Wetenschappen neergeteld, de rest komt van de ziekenfondsen, d e particuliere verzekeraars en d e AWBZ. Dat het ministerie v a n OW zo'n forse financiële bijdrage levert a a n een terrein v a n d e gezond­ heidszorg klinkt misschien raar, m a a r dat is het in dit geval toch niet. In d e academische zieken­ huizen moeten niet alleen men­ sen worden beter gemaakt, zij zijn ook onmisbaar voor d e acht universitaire medische facultei­ ten. Aankomende geneeskun­ de­studenten ondernemen er hun eerste probeerseltjes en medisch onderzoekers h e b b e n er hun 'werkplaats' (want labo­ ratorium of proeftuin klinkt zo n a a r voor de patiënten). Die twee taken v a n het a c a d e ­ misch ziekenhuis ­ patiënten­ zorg en ^werkplaats voor d e me­ dische faculteit ­ zijn niet zozeer strijdig, m a a r wel een voortdu­ rende bron van problemen. Het was tot nu toe onduidelijk wat hun positie is in d e landelijke en regionale planning v a n d e ge­ zondheidszorg. Het onderscheid tussen academische en algeme­ ne ziekenhuizen w a s nooit goed omschreven en maatstaven ont­ braken om de capaciteit, d e functies e n d e investeringen van de academische ziekenhui­ zen te beoordelen. Het is bij­ voorbeeld altijd gissen geweest hoeveel v a n die duizenden mil­

OW krijgt minder zeggenschap over academische ziekenhuizen Al heel lang zijn de academische ziekenhuizen een politiek zorgenkind. Zij staan grotendeels buiten de normale circuits van de gezondheidszorg in ons land. Zowel wat betreft de planning van de patiëntenzorg, als op het gebied van financiering en bouw. Minister Deetman van OW en staatssecretaris Dees van WVC gaan daar iets aan doen. Dezer dagen hebben zij wetswijzigingen voorgesteld aan de Tweede Kamer. joenen gulden nu werd besteed a a n onderwijs en onderzoek e n hoeveel a a n patiëntenzorg. En d a n is nog niets gezegd over d e voortdurende competentie­ strijd tussen d e besturen v a n d e academische ziekenhuizen en die v a n d e universiteiten. Ook buiten beschouwing blijven d e talloze interne beleids­ en be­ heersproblemen. En wat heeft de overheid al niet te schaften g e h a d met d e honorering v a n de medische specialisten, die deels door het ziekenhuis en deels door de universiteit wor­ den betaald en die er soms nog een privé­praktijk bij hebben.

Oplossingen Meer d a n tien jaar lang is aller­ wege gediscussieerd over een oplossing voor deze afstem­ mingsproblemen. Sommigen hebben daarbij een volledige loskoppeling bepleit v a n a c a d e ­ misch ziekenhuis en universiteit. De bekendste v a n hen is w a a r ­ schijnlijk d e inmiddels overle­ den Amsterdamse hoogleraar

Durrer, die afzonderlijke 'medi­ cal schools' wilde oprichten n a a r Amerikaans voorbeeld. Anderen vonden juist dat het ziekenhuis m a a r in d e universi­ teit moest worden geïntegreerd. Beide 'oplossingen' betekenen trouwens dat de academische ziekenhuizen uitsluitend deel zouden uitmaken v a n één finan­ cierings­ en planningssysteem: of dat v a n onderwijs, of dat v a n volksgezondheid. In 1979 al heeft d e Tweede Ka­ mer middels d e motie­Weijers de regering uitgenodigd om eens iets te doen a a n d e inpas­ sing van d e academische zie­ kenhuizen in d e wettelijke rege­ lingen ten aanzien v a n d e ge­ zondheidszorg ­ w a a r v a n overi­ gens d e Wet ziekenhuisvoorzie­ ningen (WZV) de belangrijkste is.

Convenant Minister Van Kemenade en zijn collega v a n Volksgezond­ heid Gardeniers sloten in mei 1982 een niet onopgemerkt ge­

Jos Dohmen bleven 'convenant'. Overheve­ ling v a n d e politieke verant­ woordelijkheid achtten zij niet langer a a n d e orde. Ze stelden d a a r e n t e g e n een waslijst op v a n alle problemen die d e a c a ­ demische ziekenhuizen betrof­ fen. De belangrijkste d a a r v a n zijn hier al genoemd. In een Pro­ jectorganisatie Academische Ziekenhuizen (POAZ) zouden onder begeleiding v a n profes­ sionele m a n a g e r s oplossingen worden gezocht. In de loop v a n d e daaropvol­ g e n d e jaren heeft d e POAZ m a a r liefst veertien deeladvie­ zen uitgebracht. Maar nog voor het eindrapport klaar w a s stip­ pelde het huidige kabinet, eerst in het regeerakkoord e n vervol­ gens in e e n beleidsnotitie (fe­ bruari 1987), d e koers uit w a a r ­ op d e huidige wetswijzigingen zijn terug te voeren. Een koers overigens die in belangrijke mate overeenkomt met d e me­ dio '87 gepresenteerde conclu­ sies van d e POAZ. Deetman en Dees h e b b e n er­ voor gekozen om d e academi­ sche ziekenhuizen volledig deel uit te laten maken v a n d e plan­ ning in d e gezondheidszorg e n ze dus onder het wettelijk regi­ me v a n de WZV te brengen.

Slaapverwekkende rede? Prof.dr. J . Oosterhoff v a n Wiskunde en Informatica, hield ter gelegenheid van de honderdachtste geboorte­ d a g van de VU, de di es nata­ lis, een verhandeling over statistiek. Het is d e gewoonte dat zo'n rede, die bij toer­ beurt door de verschillende faculteiten verzorgd wordt, een zekere wetenschappelij­ ke bijdrage levert en d a a r ­ naast voor een wat breder publiek d a n d e gebruikelijke vakbroeders toegankelijk is. Voorwaar g e e n eenvoudige taak, en statistiek heeft d a a r ­ bij nog d e n a a m slaapver­ wekkend te zijn. In e e n vlot

tempo rolden termen als chikwadraat verdel i ng, toe­ valsvariatie, i i vr jhe dsgra­ den en getri mde gem i ddelde door de zaal. Fotografen schoten toe, toen het er toch echt op leek dat pro f. dr.mr. J. van Baars v a n de faculteit Economie de ka­ rakteristieke slaaphouding a a n n a m (zie foto). Eén tele­ foontje met hem is echter ge­ noeg om ons uit d e droom te helpen. Van Baars weet in kort tijdsbestek een ruwe schets van het praatje te ge­ ven en is zover hij kan na­ g a a n niet in s l a a p is geval­ len. •

"Ik zat op een hoek, een beet­ je schuin v a n de spreker weg, d a n zoek je e e n hou­ ding om het verhaal goed te kunnen aanhoren", aldus de wakkere hoogleraar. Hoe d a n ook, velen vonden de lezing te zwaar voor d e groep feestelijk bijeengeko­ men toehoorders. Naar ver­ luidt verliet J.D. Slothouher (hoofd pers en voorlichting VU) snuivend d e zaal, niet d a n n a d a t hij a a n omstan­ ders k e n b a a r maakte: "Dit is een belediging van het pu­ bliek".

(Gert van

Maanen)

Afstemming Omdat d e academische zieken­ huizen verbonden blijven met een universiteit, wordt ook de Wet op het wetenschappelijk onderwijs (WWO) a a n g e p a s t . Er komt een gemeenschappelijk bestuursorgaan waarin zieken­ huis en universiteit tot afstem­ ming moeten komen v a n hun beleid en w a a r i n zij afspraken maken over prioriteiten in on­ derwijs, onderzoek e n patiën­ tenzorg. Ook op landelijk ni­ veau moet afstemming plaats­ vinden tussen d e betrokken mi­ nisteries, waarbij het g a a t om de inhoud en d e totale kosten v a n d e academische ziekenhui­ zen. Eens in d e twee j a a r zullen d e betrokken bewindslieden een overzicht v a n hun beleids­ voornemens a a n d e Tweede Kamer a a n b i e d e n . Deze laatste verplichting is het enige echt nieuwe element in d e wetsvoor­ stellen; de Tweede Kamer h a d hier begin dit j a a r in een motie

Vervolg op pag.

7

Visitatiecommissies Vervolg van pag.

Foto Kees Keuch, AVCATU

Maar d e minister v a n onderwijs kan a a n die planning voor­ w a a r d e n verbinden teneinde d e 'werkplaatsfunctie' v a n d e ziekenhuizen voor d e medische faculteiten te g a r a n d e r e n . De verantwoordelijkheid v a n die bewindsman blijft echter be­ perkt tot d e terreinen onderwijs en onderzoek. Over bijvoor­ beeld de bedrijfsvoering in d e academische ziekenhuizen heeft hij straks niets meer te ver­ tellen.

1

Het propedeutisch examen moet een reële functie als filter vervullen, aldus d e commissie­ Van d e Hulst. Die eis is onvere­ nigbaar met het streven n a a r een hoog rendement v a n het eerste studiejaar. De commissie vindt verder dat d e docenten e n studie­adviseurs moeten ont­ moedigen dat natuurkundestu­ denten zes, in plaats v a n vier jaar over hun opleiding doen. Het bedrijfsleven zou namelijk behoefte h e b b e n a a n jonge af­ gestudeerden. In plaats v a n langer te doen over d e eerste fase, verdient een snelle studie met d a a r n a een korte onderzoe­ kers­ of ontwerpersopleiding veruit d e voorkeur. Het onderwijs in d e natuurkun­ de en sterrenkunde wordt niet als een tweederangs taak be­ handeld n a a s t het onderzoek, zo luidt d e conclusie. De a a r d van het vak zou zich echter ver­ zetten tegen een opbouw v a n d e opleiding in vrij te kiezen mo­ dulen. Natuurkunde vraagt vol­ gens de visitatiecommissie om een vrij strakke opbouw. Daar­ bij moet in d e eerste studiejaren wel enige ruimte behouden blij­ ven voor keuzevakken e n colle­ ges over moderne ontwikkelin­ gen in de natuurkunde. De com­ missie acht het nuttig als n a of tijdens coUeges korte enquêtes worden gehouden om d e kwali­ teit ervan te toetsen.

Geschiedenis Bij het geschiedenis­onderwijs a a n d e universiteiten kampt men met een heel a n d e r pro­ bleem. Volgens d e visitatiecom­ missie (voorzitter prof.dr. F. v a n der Blij) is er een sterke ver­ schuiving in d e belangstelling v a n d e studenten. Zij houden zich vooral bezig met moderne geschiedenis en sociaal­econo­ mische geschiedenis e n kunnen nauwelijks nog interesse op­

brengen voor d e klassieke oud­ heid of d e middeleeuwen. Als gevolg hiervan ontstaan grote problemen in d e samenstelling van het 'docentencorps. Bij de meeste vakgroepen vindt al ja­ ren g e e n doorstroming v a n do­ centen plaats, wat tot gevolg heeft dat vakken als moderne e n eigentijdse geschiedenis ge­ geven worden door mensen die dat vak nauwelijks beheersen. De geschiedenisstudie is vol­ gens d e commissie­Van der Blij gemakkelijk in vier j a a r af te ronden. Dat dit m a a r zelden ge­ beurt, zou te wijten zijn a a n de slechte arbeidsmarkt voor afge­ studeerden. Steeds meer wordt d a a r o m gezocht n a a r a l g e m e n e studievarianten. In combinatie met d e keuze voor moderne en eigentijdse geschiedenis doet dat volgens d e visitatiecommis­ sie wel d e v r a a g oproepen of een afgestudeerde nog histori­ cus k a n worden genoemd. De visitatiecommissies h e b b e n naast d e a l g e m e n e rapporten ook deelbeschouwingen gewijd aan individuele faculteiten. Deze zijn vertrouwelijk uitge­ bracht a a n d e betrokken facul­ teitsbesturen.

COLOFON Ad Valvas is het redactioneel onafhanke­ lijke weekblad v a n d e Vrije Universiteit. Redactie­adres: De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam, tel. 020 ­ 548 4330; b.g.g. 548 6930, 548 4325, 548 4397. Redactiekamers: OD­OI en 0 D ­ 0 9 , Hoofdgebouw VU. Redactie: J an v a n der Veen (hoofdredac­ teur), Wim Crezee (eindredacteur), Ge­ rard v a n Schalk, Gert v a n Maanen, Mari­ a n n e Creutzberg (redactie­assistente). Medewerkers: Koos Neuvel, Ally Smid, Diana Doornenbal, Henk Vlaming, Han­ ne Obbink, Marianne Baas (stagiaire) Stichting Hoger Onderw i js Persbureau (samen werkende i i uni vers te tsbladen): jos Dohmen Fotografen: Peter Wolters, Kees Keuch, Michel Claus (allen Audio Visueel Cen­ trum VU), Bram d e Hollander. Tekenaars: Monica d e Wit, Frenk Dries­

1

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen