Ad Valvas 1988-1989 - pagina 218

B:

25 NOVEMBER 1988

iUDVzOA^

Akademie van Wetenschappen:

'Keuzevakken medisch onderwijs tot dertig procent uitbreiden' Het medisch onderwijs moet voor dertig procent uit keuzevakken gaan bestaan. Daarmee kan het weten­ schappelijke karakter van de artsopleiding worden vergroot. Op dit moment kan de medische student slechts vijf tot tien procent van zijn tijd aan keuze­ onderwijs besteden. Alleen aan de Rijksuniversiteit Limburg is dat wat meer. Deze aanbeveling doet d e Ko­ ninklijke Nederlandse Akade­ mie van Wetenschappen (KNAW) in het disciplineplan geneeskunde. Het plan is vorige week d o n d e r d a g a a n g e b o d e n a a n minister Deetman. Volgens d e KNAW zijn verschil­ lende maatregelen nodig om het medisch onderwijs beter af te stemmen op de snelle ontwik­ keling die het vakgebied door­ maakt. Studenten moeten meer worden getraind in het oplossen v a n problemen en in het voort­ durend vernieuwen v a n hun kennis d a n in het onthouden v a n feiten. Dit betekent dat het gebruik v a n computersystemen in de artsopleiding gestimuleerd moet worden e n dat d e begelei­ ding v a n d e studenten meer a a n d a c h t vraagt. Tijdens d e ge­ hele opleiding moet ook tijd worden ingeruimd voor vakken als medische ethiek en gezond­ heidsrecht. Verder doet d e KNAW d e aanbeveling om d e nascholing v a n afgestudeerde artsen verplicht te stellen. De invoering v a n d e twee­fa­ senstructuur heeft ertoe geleid dat d e leerstof v a n vijf j a a r in

vier j a a r wordt gegeven. Vol­ gens d e KNAW is dat e e n slech­ te ontwikkeling, omdat alle d e ­ len v a n d e opleiding tot basis­ arts overvol raken. Op tal v a n terreinen d o e n zich bovendien nieuwe ontwikkelingen voor, die om extra opleidingstijd vra­ gen. Om dit probleem op te los­ sen, zullen in d e komende jaren nieuwe prioriteiten in het me­ disch onderwijs gesteld moeten worden. Ook moeten studie­onderdelen verdwijnen, wat volgens d e KNAW g e e n groot probleem hoeft te zijn. Een opleiding in d e volle breedte is toch niet meer noodzakelijk omdat n a het b a ­ sisartsexamen bijna elke medi­ sche student e e n vervolgoplei­ ding geniet. Dat k a n een huis­ artsopleiding zijn, e e n specialis­ tenopleiding, e e n opleiding tot sociaal geneeskundige of e e n AlO­schap.

Minder vol Volgens het disciplineplan v a n d e KNAW kan het invoeren v a n meer keuzevakken betekenen dat d e opleiding niet meer zo

Delegatie M ozambique voor evaluatie op VU

Jos Dohmen overvol is. Hiermee ontstaat te­ vens ruimte om het wetenschap­ pelijke karakter v a n d e oplei­ ding a a n te scherpen e n om flexibel in te springen op nieuwe ontwikkelingen. De KNAW vindt het verdedig­ b a a r om d e totale ruimte voor keuze­onderwijs uit te breiden tot 30 procent v a n d e oplei­ dingsduur. A a n d e VU is thans 6,6 procent v a n d e studieduur ingeruimd voor keuzevakken. Deze ruimere keuzemogelijkhe­ den betekenen wel dat er e e n landelijke vaststelling moet ko­ men v a n d e eindtermen die met de opleiding tot basisarts g e ­ h a a l d moeten worden, aldus d e Akademie. De a a n g e b o d e n keuzevakken kunnen per universiteit met e e n medische opleiding verschillen. Zij zijn m e d e b e p a l e n d voor het profiel dat d e betreffende facul­ teit nastreeft. Deze profilering is overigens sterk afhankelijk v a n het medisch­ wetenschappelijke onderzoek dat er plaatsvindt. De KNAW bepleit ook op dat terrein een grotere vrijheid e n flexibiliteit teneinde o p nieuwe ontwikkelingen te kunnen in­ spelen. Volgens d e KNAW moet 20 pro­ cent v a n het onderzoekpoten­ tieel v a n d e medische facultei­ ten beschikbaar kunnen zijn voor het vernieuwende e n risi­ c o d r a g e n d e onderzoek. Het hui­ dige onderzoek zou te v a a k pu­ blikatie­gericht zijn, zonder echt vernieuwend te zijn. In het disci­ plineplan zegt d e KNAW verder dat d e vorming v a n zwaarte­ punten en netwerken d e kwali­ teit v a n het onderzoek zal ver­ hogen. Als leidraad bij d e zwaartepuntvorming, geeft het disciplineplan e e n overzicht v a n in aanmerking komende vakgebieden per universiteit.

Criteria

De Mozambiquaanse rector (links) en de voorzitter van het college van bestuur van de VU, drs. H. J. Brinkman. Foto Bram d e Hollander

De VU heeft vorige week een delegatie v a n d e M ozambi­ q u a a n s e universiteit in M aputo op bezoek g e h a d voor e e n eerste evaluatie v a n d e samenwerking, w a a r a a n ook a n d e r e Nederlandse universiteiten deelnemen. De delegatie, b e s t a a n ­ d e uit d e rector magnificus p rof. dr. R. Balthasar dos Santos Alvesen dr. Lucinda Cruz, hoofd buro internationale betrekkin­ gen, is deze week op rondreis langs d e Nederlandse partners. Behalve d e VU zijn dat d e universiteiten v a n Wageningen, Utrecht en Groningen. Ook wordt overlegd met het ministerie v a n ontwikkelingssamenwerking. De VU werkt met d e Eduar­ do M ondlane Universiteit in M aputo s a m e n sinds 1985 voor basisonderwijs in d e exacte vakken, e e n soort 'bijspijker­pro­ ject' voor a a n k o m e n d e studenten die niet alle vakken op d e middelbare school konden bestuderen. Ook wordt het zelfstan­ dig leren studeren a a n g e l e e r d .

(Jan van der Veen)

Onderzoeksactiviteiten die door d e KNAW tot zwaartepunt uitge­ roepen worden moeten voldoen a a n een reeks criteria. Gekeken werd onder meer n a a r d e sa­ m e n h a n g v a n d e verschillende onderdelen, n a a r d e kwaliteit en omvang v a n het onderzoek en d e d a a r m e e s a m e n h a n g e n ­ d e patiëntenzorg e n n a a r het belang voor het onderwijs. A a n d e VU doorstonden d e gebieden tumoren e n zenuwstelsel en deze zware toets. De KNAW geeft nog het advies om het budget v a n d e NWO­ stichting M edigon te verhogen voor coördinatie e n stimulering v a n patiëntgebonden onder­ zoek. Eigenlijk zouden alle sti­ muleringsprogramma's voor het gezondheidsonderzoek onder verantwoordelijkheid v a n M e­ digon uitgevoerd moeten wor­ den, w a a r m e e d e stichting ver­ gelijkbaar zou worden a a n d e Britse M edical Research Coun­ cil. A a n d e universiteiten v a n Maastricht en Leiden zou het onderzoek v a n het medisch on­ derwijs geconcentreerd moeten worden, aldus d e KNAW. Andere aanbevelingen in het disciplineplan geneeskunde be­ treffen d e medische apparatuur. Volgens d e KNAW is vooral d e

Moet e e n klein l a n d als Ne­ derland er zo nodig acht ge­ neeskundefaculteiten en acht academische ziekenhui­ zen op n a houden? Of kan er misschien v a n elk e e n wor­ d e n gesloten? Deze v r a g e n h e b b e n een belangrijke rol gespeeld in alle discussies over d e kosten, d e o m v a n g en d e kwaliteit v a n het me­ disch onderwijs e n onder­ zoek zoals die d e afgelopen jaren gevoerd zijn. In het vo­ rige week verschenen Disci­ plineplan geneeskunde wor­ d e n ze echter omzeild. De opsteller v a n het plan, d e Koninklijke Nederlandse Akademie v a n Wetenschap­ pen (KNAW), laat doorsche­ meren dat deze v r a g e n niet ten onrechte worden gesteld.

Woordvoerders v a n deze partijen h e b b e n meer d a n eens gezegd dat het zogehe­ ten 'medisch cluster' e e n veel te klein a a n d e e l in d e bezui­ nigingen op het wetenschap­ pelijk onderwijs voor zijn re­ kening neemt. 'Op d e e e n of a n d e r e manier wist d a t bol­ werk zich steeds te onttrek­ ken a a n voorgestelde m a a t ­ regelen. W a a r sociale we­ tenschappen en letteren moesten bloeden, zou d e re­ gering onvoldoende g r e e p h e b b e n op d e geneeskunde. Tot grote onvrede v a n d e Tweede Kamer heeft d e TVC­operatie indertijd nau­ welijks tot concrete taakver­ deling op het terrein v a n d e geneeskunde geleid. En bij d e SKG­operatie k w a m al in

KNAW omzeilt mogelijke sluiting faculteiten Nederland heeft niet g e n o e g gekwalificeerde onderzoe­ kers en onvoldoende midde­ len om d e medische discipli­ ne op acht lokaties in d e voUe breedte te beoefenen. Vol­ gens d e KNAW moet d a a r o m taakverdeling e n profilering worden nagestreefd, opdat het a a n w e z i g e talent e n d e schaarse middelen zo goed mogelijk verdeeld kunnen worden.

Sluiten Buiten d e medische wereld wordt wel e e n s e e n a n d e r e conclusie getrokken. Ten tij­ d e v a n d e grote bezuini­ gingsoperaties in het weten­ schappelijk onderwijs (TVC in 1983 en SKG in 1986) is ook door verschillende parle­ mentariërs gesuggereerd dat sluiting v a n e e n a c a d e ­ misch ziekenhuis e n medi­ sche faculteit het overwegen w a a r d zijn. Vooral d e VVD e n de PvdA kijken met ar­ gusogen n a a r d e kostenont­ wikkeling in deze sector.

facultaire apparatuur sterk ver­ ouderd en zijn er onvoldoende middelen voor vernieuwing. Geadviseerd wordt om hier­ n a a r n a d e r onderzoek te d o e n en vervolgens e e n stimulerings­ actie op g a n g te brengen. In d e uitvoering d a a r v a n zouden d e vakgroepen grotere bevoegd­ h e d e n moeten krijgen om zelf apparatuur a a n te schaffen. Tenslotte wordt voorgesteld om voortaan e e n s in d e vier j a a r een nieuw disciplineplan op te stellen. Het huidige plan kwam tot stand op verzoek v a n minis­ ter Deetman. De eerste aanzet­ ten stammen al uit 1985, m a a r toen konden d e colleges v a n be­ stuur v a n de universiteiten niet tot e e n gezamenlijk standpunt komen. De opstelling v a n het disciplineplan geneeskunde werd verder v e r t r a a g d door d e in 1986 door Deetman gestarte bezuinigingsoperatie Selectieve Krimp e n Groei.

Advertentie

WETENSCHAP SAMENLEVING Tijdschrift voor progressieve w e t e n s c h a p Bel voor GRATIS PROEFNUMMER 030­322180

ws, Oudegracht42, 3511 AR U t r e c h t

een vroeg stadium vast te staan, dat d e medische fa­ culteiten en academische ziekenhuizen slechts iets meer d a n d e helft v a n d e aanvankelijke a a n s l a g v a n 30 miljoen gulden d a a d w e r ­ kelijk hoefden op te brengen.

Nauwlettend Verwacht m a g worden dat 'de politiek' nauwlettend in d e g a t e n houdt wat er v a n d e ­ ook door d e KNAW voorge­ stane ­ profilering e n taak­ verdeling in d e praktijk te­ recht komt. Binnenkort spreekt d e Tweede Kamer toch al met minister Deetman over e e n nieuw wettelijk re­ gime voor d e academische ziekenhuizen en wellicht is ook het Disciplineplan ge­ neeskunde aanleiding voor parlementaire behandeling. Als d e eerder gestelde vra­ gen daarbij opnieuw a a n d e orde zijn, hoeft dat medische onderzoekers e n opleiders niet te verbazen.

(Jos Dohmen)

Mysterieuze telefoonstoring Tot t w e e m a a l toe viel afgelo­ p e n vrijdag d e g e c o m b i n e e r d e telefooncentrale v a n d e VU en het VU­ziekenhuis uit. 's M id­ d a g s d u u r d e d e storing onge­ veer e e n uur, terwijl 's a v o n d s d e lijnen t w e e uur buiten be­ drijf w a r e n . Zover b e k e n d bleef d e s c h a d e beperkt tot enige overlast. Volgens ƒ. H. Dierdorp, electrotechnisch opzichter bij d e Geb o u w e n d i e n s t , is d e oorzaak tot nu toe o n b e k e n d . "Er is in ied e r g e v a l g e e n s p r a k e v a n sab o t a g e of e e n computervirus; waarschijnlijk k w a m e n twee, tot nu toe onopgemerkt gebleven, foutjes e l k a a r tegen", ald u s Dierdorp. Na d e t w e e d e storing zijn de t w e e procescomputers, die norm a a l g e s p r o k e n in s t a a t zijn onafhankelijk v a n e l k a a r het telefoonverkeer te reguleren, opgestart met e e n extern geh e u g e n . Dierdorp verwacht d a n ook dat d e vier j a a r oude c e n t r a l e w e e r net zo g o e d zal d r a a i e n a l s voor d e storing. "Maar het blijft techniek e n die k a n falen", a l d u s d e telefoonexpert v a n d e VU.

(Gert van Maanen)

COLOFON Hedacbe-CTdres: De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam, tel. 020 - 548 4330; b.g.g. 548 6930, 548 4325, 548 4397.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen