Ad Valvas 1988-1989 - pagina 123

PD\FJ}^FS

7 OKTOBER 1988

'We hebben gewoon ons eigen wereldje opgezet' "Soms denk ik dat het e e n volslagen a n d e r e wereld is, soms denk ik dat het er niet a n d e r s toegaat d a n bij elk groot bedrijf." M e­ vrouw M.E. van Biene­ Hershey kijkt als buiten­ staander tegen d e VU a a n . Zij werkt bij e e n groot bedrijf, de AM RO­ bank, m a a r als hoogle­ raar­in­deeltijd a a n d e postdoctorale opleiding tot EDP­auditor hoort zij ook e e n beetje bij de VU. Zullen d e college­ zalen bij d e be­ roepsopleidingen ooit zo vol zijn als die bij d e gewone doctoraalstudies ?

CC) beroepsopleidingen? om te beoordelen hoe die a c a ­ demie g a a t draaien, m a a r over belangstelling v a n bedrijven heeft zij vooralsnog beslist niet te klagen. Bedrijven blijken b e ­ reid grif cursusgelden v a n 20.000 tot 30.000 giilden te beta­ len voor cursisten die bij hen in dienst zijn. Van d e opleidingen a a n d e eco­ nomische faculteit kan al wel zonder voorbehoud gezegd worden dat zij een succes zijn. Een enquête onder potentiële afnemers h a d al voor d e start laten zien dat d e opleiding tot controller ("degene die tot t a a k heeft het b e w a k e n v a n d e fi­ nancieel­economische levens­ vatbaarheid v a n een organisa­ tie", aldus d e brochure v a n d e opleiding) in e e n behoefte zou voorzien. Ook de aantallen cursisten voor de opleiding tot EDP­auditor (zie

ook elders op deze pagina's) duiden op een­gat in d e markt: 33 aanmeldingen voor d e eerste j a a r g a n g , 110 voor d e derde. Het cursusgeld v a n in totaal 26.000 gulden (verspreid over drie jaar) blijkt g e e n enkele be­ lemmering: dat wordt zonder mankeren door d e werkgevers v a n d e cursisten betaald. Drs. M.A. Bongers r.a., docent a a n d e opleiding tot EDP^audi­ tor, vindt dat niet vreemd: "Als je deze opleiding vergelijkt met bijvoorbeeld die v a n VOLM AC, d a n zijn we verschrikkelijk goedkoop. Wat je hier in drie j a a r betaalt, dat b e t a a l ; e bij VOLMAC in é é n jaar. Wij hoe­ ven niet n a a r winst te streven. Het blijft e e n hoop geld, dat is waar, m a a r het is een investe­ ring w a a r v a n men het nut in­ ziet."

Een EDP­auditor is iemand die een onafhankelijke en onpartij­ dige beoordeling geeft v a n d e betrouwbaarheid e n d e beveili­ ging v a n geautomatiseerde in­ formatiesystemen. De opleiding tot EDP­auditor is e e n produkt v a n universiteit e n bedrijfsleven samen. Het idee w a s afkomstig v a n proi. L.C. van Zutphen, die behalve a a n d e economische faculteit v a n d e VU ook verbon­ den is a a n Van Dien en Co Ac­ countants. Hij signaleerde d e behoefte a a n dit nieuwe beroep en constateerde dat e e n post­ doctorale beroepsopleiding d e snelste manier w a s om in deze behoefte te voorzien. Vervolgens ging hij op zoek n a a r mensen die zo'n opleiding zouden kunnen opzetten. Zulke mensen zocht hij niet a a n d e universiteit, m a a r in het be­ drijfsleven. Hij vond ze in d e personen v a n d rs, H. d e Lange, ook v a n Van Dien e n Co, e n mevrouw Van Biene. Vanaf dat moment hoefde Van Zutphen zich alleen nog m a a r te bekommeren om d e organisatie v a n d e opleiding; d e inhoudelij­ ke kant werd geheel door Van Biene en De Lange verzorgd. De eerste v r a a g in een gesprek met mevrouw Van Biene ligt d a n ook voor d e h a n d .

Aan wildvreemde mensen geef je geen lening De postdoctorale opleidingen moeten zichzelf bedrui­ pen, zo heet het. Ze moeten dus uit d e cursusgelden worden betaald. Die cursusgelden zijn d a a r d o o r hoog. Wie betaalt ze? De cursist natuurlijk. M aar hoe komt die a a n dat geld? Dat is d e v r a a g w a a r het bij d e postdoc­ torale beroepsopleidingen om draait.

I

Bij een a a n t a l opleidingen is er geen enkel probleem: het be­ drijf w a a r d e cursist werkt, be­ taalt gewoon d e cursus. De eni­ ge opoffering die d e cursist zich moet getroosten is dat hij of zij zo'n twintig procent h a r d e r moet werken. Studieverlof voor d e opleiding ­ die meestal onge­ veer een d a g in d e week vraagt ­ zit er namelijk vrijwel nooit in. Veel groter zijn d e problemen voor d e g e n e n die een minder goed in d e markt liggende be­ roepsopleiding wUlen volgen. Een goed voorbeeld zijn d e op­ leidingen op het gebied v a n d e geestelijke gezondheidszorg. De opleiding die d e faculteit psychologie en pedagogiek a a n het opzetten is, g a a t d e cursist 2500 gulden per j a a r kosten. Een voorwaarde om tot d e op­ leiding toegelaten te worden, is dat d e cursist werk heeft. Dat zal meestal onbetaald werk zijn.

want deze sector v a n d e ar­ beidsmarkt is verzadigd. M en hóópt dat mensen die d e post­ doctorale opleiding gevolgd h e b b e n makkelijker a a n e e n b a a n komen, m a a r zeker weten doet men het niet. De cursist ­ die veelal v a n een uitkering zal moeten rondkomen ­ moet dus een investering doen w a a r v a n het rendement nogal onzeker is. Aspirant­wetgevingsjuristen en ­advocaten bouwen e e n rianter arbeidsmarktperspectief op, m a a r ook v a n hen wordt e e n forse investering in d e eigen toekomst g e v r a a g d . Prof d r. H.J. de Ru verwacht dat er n a verloop v a n tijd wel e e n beurzensysteem zal ontstaan; met door advocatenkantoren, bedrijven of departementen ter beschikking gestelde beurzen of v a n prijzen voor doctoraalscrip­ ties zou e e n beroepsopleiding d a n gefinancierd kunnen wor­

den. Voorlopig is dat nog toe­ komstmuziek. Zelfs cursisten v a n d e opleiding in d e milieukunde moeten zich in vreemde bochten wringen om hun financiën te regelen. Zij hoeven weliswaar g e e n cursus­ geld te betalen, m a a r hun oplei­ ding beslaat een complete werkweek. Omdat er voor cur­ sisten v a n een postdoctorale be­ roepsopleiding g e e n studiefi­ nanciering beschikbaar is, moe­ ten zij dus e e n manier vinden om in hun eigen levensonder­ houd te kunnen voorzien. Onderwijscoördinator d rs. S.W.F, van d er Ploeg heeft wel e e n vermoeden hoe d a t zou kunnen, m a a r hij zegt d a a r lie­ ver niet te veel over. Er is echter weinig fantasie voor nodig om zelf te b e d e n k e n hoe d e cursis­ ten a a n geld komen. Zij 'zouden zich officieel als eerste­fase­stu­ dent kunnen laten inschrijven om zich op die manier v a n stu­ diefinanciering te verzekeren. Deze constructie kent Van der Ploeg niet. Ze kunnen ook ge­ woon ­ l e g a a l of illegaal ­ met een uitkering studeren. Dat komt i n d e r d a a d voor, weet Van der Ploeg.

Waar had het bed rijfsleven d e universiteit voor nod ig? Het kan zo'n opleid ing toch net zo goed of beter zelf verzorgen? Mevrouw Van Biene: "Wij d e d e n het al zelf, m a a r alleen voor d e AMRO­bank intern. Kleinere bedrijven kunnen zich echter g e e n eigen bedrijfsopleiding permitteren. M et d e opleiding a a n d e VU is er nu e e n voorzie­ ning die voor iedereen beschik­ b a a r is." "Belangrijker nog is het feit dat de opleiding e e n zekere erken­ ning krijgt, doordat d e universi­ teit er e e n diploma voor geeft. Dat is belangrijk, omdat EDP­ auditor e e n nieuw beroep is. De computer neemt een steeds gro­ tere plaats in in d e m a a t s c h a p ­ pij. Tegelijk wordt d e deskun­ digheidskloof tussen d e m a a t ­ schappij e n d e automatiserings­ wereld steeds groter. De EDP­ auditor is d e g e n e die deze kloof kan overbruggen, die als het w a r e n a m e n s d e niet­deskundi­ gen e e n oordeel uitspreekt over d e v r a a g of e e n b e p a a l d stuk automatiseringstechniek d e be­ langen v a n d e niet­deskundi­ gen dient." "Het is v a n b e l a n g dat iemand die dit vak uitoefent a a n be­ p a a l d e m a a t s t a v e n voldoet. Uit­ eindelijk willen De Lange e n ik komen tot één e x a m e n voor EDP­auditors. En dat krijg je niet g e d a a n met al die bedrijfs­ opleidingen." Dat zijn nogal praktische argu­ menten, maar vyat is er weten­ schappelijk aan d eze oplei d ing? "Wat bedoel je met wetenschap­ pelijk? Als je bedoelt: w a a r d e n ­ vrij, d a n is deze opleiding niet wetenschappelijk. Het is e e n bedrijfsgerichte opleiding. De ontwikkelingen in d e automati­ sering g a a n zo snel dat het niet mogelijk is e e n volledig theore­ tisch kader te bouwen en dat Ongeveer d e helft v a n d e cur­ sisten leeft echter v a n eigen re­ serves of v a n door partner of familie geleend geld. Het risico v a n een lening bij een b a n k achten d e cursisten blijkbaar te groot. Van der Ploeg heeft e e n ideetje over d e manier w a a r o p dat veranderd zou kunnen wor­ den. "De universiteiten zouden misschien e e n stuk risico kun­ nen afdekken. De mensen die snel een b a a n krijgen, moeten gewoon terugbetalen. Van d e schuld v a n mensen die lang werkloos blijven, k a p je als uni­ versiteit telkens e e n stukje af. Dat kan op jaarbasis nooit meer kosten d a n twintig of dertig mil­ le." R. Zijlstra, stafmedewerker v a n het college v a n bestuur, vindt dat g e e n goed idee. Volgens hem heeft d e universiteit in feite niets met deze cursisten te ma­ ken. Sommige opleidingen zijn zelfs in een a p a r t e stichting on­ dergebracht en ook d e b a n d v a n d e VU met d e a n d e r e oplei­ dingen is niet hechter d a n die met welke a n d e r e derde­geld­ stroomactiviteit d a n ook. Zijl­ stra: "Wij h e b b e n g e e n enkele verplichting ten aanzien v a n deze mensen. En a a n ­ wild­ vreemde mensen g a je natuur­ lijk g e e n leningen geven." En iets ambtelijker: "Beleidsmatig zijn wij nog niet met deze v r a a g geconfronteerd. M aar ik h e b grote aarzelingen."

(Hanne Obbink)

vervolgens a a n te p a s s e n a a n d e ontwikkelingen. Dan loop je voortdurend achter d e ontwik­ kelingen a a n . In deze opleiding g a a t het niet om d e theorie, het is een bedrijfsgerichte oplei­ ding." "Wetenschappelijk is in mijn ogen dat we de cursisten g e e n recepten leren, hen niet a a n het handje m e e n e m e n door d e techniek. Ze krijgen inzicht in d e modelmatigheid v a n d e ontwik­ kelingen en ze leren deze mo­ delmatigheid te herkennen in nieuwe ontwikkelingen." Dat is een soort lijkheid d at word door d e praktijk: ding wèl recepten zou ze binnen d e verouderd zijn.

wetenschappe­ t ingegeven als d e oplei­ zou leveren, kortste keren

"Wat is d e doelstelling v a n een universitaire opleiding a n d e r s d a n om mensen d e wereld in te sturen die redelijk kunnen wer­ ken in allerlei verschillende praktijken die niet v a n tevoren omschreven zijn!?" Heeft u eigenlijk iets gemerkt van het cultuurverschil tussen universiteit en d be rijfsleven? "Dat is een moeilijke v r a a g . Het zijn natuurlijk instellingen met heel verschillende doelstellin­ gen. Bureaucratie is v a n g e e n v a n beiden een doel, m a a r zo­ wel bij d e b a n k als bij d e VU moeten d e zaken v a a k toch over veel schijven lopen. Toch w a s er a a n d e VU d e flexibiliteit om ons te tolereren. Tenslotte zijn we e e n stelletje buitenbeentjes, we h e b b e n gewoon ons eigen wereldje opgezet. Daar heeft men ons a a n d e VU d e ruimte voor gegeven." "De kantine, d a a r merk ik het verschil in negatieve zin. In het bedrijfsleven ben je met vol­ w a s s e n e n onder elkaar. Dat be­ tekent dat het restaurant v a n d e b a n k anders b e h a n d e l d wordt d a n het VU­restaurant. Studen­ ten beschouwen d e m e n s a blijk­ b a a r als een plaats w a a r met stoelen gegooid kan worden e n w a a r onder grote bijval glazen v a n tafel geschoven worden. Maar ja, dit soort onvolwassen­ h e d e n is inherent a a n d e a a r d v a n d e instelling."

(Hanne Obbink) Advertentie

DE ZELFMOORDEN IN DE HAVENSTRAAT Het cellen­tekort moest worden opgelost. De door Korthals Altes gedicteerde snelheid kostte doden: de zelfmoorden in de nieuwe gevangenis Havenstraat, Amsterdam. Annie M . G. Schmidt bedankte Hans Chr, Andersen voor zijn prijs. ïn VN: hoe. De betrouwbaarheid van condooms daalt dramatisch in combinatie met glijmiddelen op oliebasis. Afbraak in een wip, onderzoek. Max Blokzijl hield de NSB­radiopraatjes. In VN hoe zijn luisteraars toen reageerden. Vanuit Calais en vanuit Dover wordt nu gegraven aan de Tunnel Onder Het Kanaal. Maar zullen beide partijen elkaar bereiken?

DE MOORD OP DE ZUIVERE ZANGSTEM In de kieurenbijlage: van Caruso tot Pa­ varotti, hoe operahuis en platenmaatschap­ pij eendrachtig overgingen tot moord op de zuivere zangstem. Ook: de Guardian Angels van New York. Voorzitter: de Vereniging van Verlegen M ensen. Boeken: het venijnige leven van Truman Capote. Maarten 't Hart.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen