Ad Valvas 1988-1989 - pagina 231

i\D\2^\7^

2 DECEMBER 1988

E

Milieueconoom prof. David James (VRO M­wisseUeerstoel):

'Bescherming milieu kost honderden miljarden' Deze week staat d e Australiër professor dr D. James n a vier m a a n d e n op v a n d e wisselleerstoel voor milieu­ kunde. De leerstoel, ingesteld door het ministerie v a n VROM, moet bijdragen a a n het opzetten v a n e e n w e ­ reldwijd netwerk ter bescherming v a n natuurlijke hulp­ bronnen. "Ik denk d a t e e n g o e d b e h e e r v a n het milieu h o n d e r d e n miljarden guldens zal kosten", voorspelt hij. "Maar als w e d a t er niet voor over h e b b e n zal d e s c h a d e o n b e t a a l b a a r worden." "Zure regen is in Nederland e e n probleem", weet prof. James. In Nederland w a s d e wisselprofessor ondermeer betrokken bij e e n onderzoek n a a r d e mest­ problematiek, uitgevoerd door het Instituut voor Milieuvraag­ stukken (IVM) v a n d e VU. "Het speelt niet alleen in Nederland, m a a r ook in a n d e r e industrie­ landen. Dat bestond tien j a a r geleden nog niet in die mate. In Australië h e b b e n we weer a n ­ dere problemen, zoals woestijn­ vorming. Wereldwijd zijn er pro­ blemen als a a n t a s t i n g v a n d e ozonlaag, verdwijning v a n het tropisch bos en het broeikasef­ fect." Niettemin toont professor James zich optimistisch over d e toekomst.

"Waarom zou d e wereld in d e toekomst niet e e n stukje schoner kunnen worden?" zo v r a a g t hij zich af. "Ik denk dat duurzame ontwikkeling e e n g o e d concept zal zijn voor het het b e h e e r v a n natuurlijke hulpbronnen. Dat zal wel h o n d e r d e n miljarden guldens kosten, m a a r w a n n e e r je niet betaalt zal d e s c h a d e veel meer d a n d a t kosten. Uit­ eindelijk zal het o n b e t a a l b a a r worden." James erkent dat d e uitgaven voor milieubeheer voor d e d e r d e wereld e e n pro­ bleem vormen. "Eten, w o n e n e n kleding zijn d a a r basic", zegt hij. Soms moet hij zijn zinnen n o g eens herhalen. Professor James ­"David James", zo presenteert hij zichzelf­ verontschuldigt zich

Wisselstoel De wisselleerstoel voor mili­ eukunde is dit j a a r ingesteld door het ministerie v a n VROM. Het is d e bedoeling dat buitenlandse docenten voor een vier m a a n d e n n a a r Nederland komen om zich hier op e e n universiteit bezig te houden met lopend onder­ wijs en onderzoek. De pro­ fessor brengt daarbij e e n g e ­ deelte v a n zijn of h a a r know how mee. A a n het eind v a n d e periode g a a t d e hoogle­ r a a r terug n a a r d e plaats v a n herkomst, verrijkt met d e in Nederland o p g e d a n e ken­ nis en ervaring. De VU w a s in augustus d e eerste universiteit die in het kader v a n dit p r o g r a m m a

e e n milieudeskundige n a a r Nederland h a a l d e . Het ach­ terliggende doel v a n het pro­ ject g a a t in d e richting v a n e e n wereldwijd netwerk v a n s a m e n w e r k e n d e organisa­ ties op het gebied v a n milieu­ kunde. Het p r o g r a m m a v a n d e wisselleerstoel k a n e e n bijdrage a a n het netwerk le­ veren in d e vorm v a n contac­ ten tussen wetenschappers uit verschUlende delen v a n d e wereld. Met behulp v a n het netwerk wordt het mak­ kelijker geacht om in d e toe­ komst effectief m a a t r e g e l e n te treffen op het gebied v a n milieubeheer en instandhou­ ding v a n natuurlijke hulp­ bronnen.

Henk Vlaming voor zijn taalgebruik. "Mijn En­ gels is nog slechter d a n mijn Nederlands", zegt hij, duidend op zijn z w a a r Australisch a c ­ cent. Anno 1988 is hij redelijk bekend a a n d e De Boelelaan. In 1975 bivakeerde hij e e n j a a r in Nederland, w a a r hij n a u w sa­ menwerkte met d e heren O p­ schoor e n Jansen v a n het IVM, e e n instantie met e e n wereld­ wijde reputatie. Het w a s dus g e e n toeval dat professor James in augustus voor vier m a a n d e n op d e wis­ selleerstoel voor milieukunde te­ recht kwam. James is gespecia­ liseerd in müieueconomie e n d e economie v a n natuurlijke hulp­ bronnen. Hij is als hoogleraar a a n d e Macquarie Universiteit v a n Sydney verbonden. Hij heeft n a a m g e m a a k t als onder­ zoeker n a a r d e economie in dro­ g e gebieden. James herinnert zich het IVM als "de beste organisatie op het g e ­ bied v a n müieueconomie ter wereld". Nog steeds kent hij het IVM op dit specialistische g e ­ bied e e n t o o n a a n g e v e n d e rol toe. Modellen voor het m a k e n v a n kosten­baten analyses, multicriteria a n a l y s e s e n input­ output berekeningen voor het gebruik v a n natuurlijke hulp­ bronnen voor d e economie zijn bij deze instantie ver ontwik­ keld. Voorbeelden v a n natuurlijke hulpbronnen zijn bos, b o d e m e n grondwater. De landbouw ge­ bruikt bijvoorbeeld bestrijdings­ middelen en verontreinigt het grondwater. Grondwater is e e n noodzakelijk ingrediënt in d e economie, bijvoorbeeld voor drinkwaterwinning. Deskundi­ g e n kijken hoe groot d e b a t e n v a n bestrijdingsmiddelen zijn e n hoe hoog d e kosten voor het reinigen v a n het grondwater uitvallen. Het is niet voor het eerst dat experts m e n e n voorspellingen over het müieu te kunnen d o e n

Medische studenten beducht voor harde concurrentie De Tweede Kamer k a n binnenkort negentig brieven verwachten w a a r i n geneeskunde­studenten a a n d e VU zich uitspreken tegen het onderwijsbeleid v a n mi­ nister Deetman. Diens voornemen om d e studentenstop bij medicijnen op te heffen, zal leiden tot e e n h a r d e concurrentieslag in het doctoraalonderwijs, vrezen d e studenten. De studenten v a n medicijnen m a k e n zich niet alleen zorgen om d e onderwerpen w a a r o p d e landelijke actie zich richt (de harmonisatiewet, d e studiefi­ nanciering e n d e kwaliteit v a n het onderwijs), m a a r ook om twee m a a t r e g e l e n die vooral d e geneeskunde­faculteiten raken. Allereerst zuUen deze facultei­ ten, als het ministerie v a n O n­ derwijs zijn zin krijgt, g e e n eisen meer mogen stellen a a n het vakkenpakket v a n middelbare scholieren die zich voor d e stu­ die g e n e e s k u n d e a a n m e l d e n . Bovendien wU Deetman d e nu­

merus fixus voor (onder meer) g e n e e s k u n d e afschaffen. Deze m a a t r e g e l e n b e o g e n d e toegankelijkheid v a n het weten­ schappelijk onderwijs te vergro­ ten, m a a r d e effecten e r v a n zul­ len "niet te overzien" zijn, vreest d e medische faculteitsvereni­ ging MFVU. De g e n e e s k u n d e ­ faculteiten zullen te m a k e n krij­ gen met e e n grotere toeloop, terwijl d e capaciteit niet groeit. D a a r o m zal het noodzakelijk worden om n a d e p r o p e d e u s e e e n strenge selectie toe te p a s ­ sen. De MFVU is b a n g dat het eerste j a a r v a n d e studie verwordt tot

H a n n e O bbink e e n h a r d e concurrentiestrijd om het beperkte a a n t a l beschikba­ re plaatsen in d e doctoraalfase. Studenten met e e n deficiënte opleiding e n studenten die meer d o e n d a n alleen studeren, drei­ g e n daarbij uit d e boot te vaUen. Ook zal zich volgens d e MFVU "een chaotische toestaód" g a a n voordoen als gevolg v a n het feit dat sommige faculteiten te ma­ ken zullen krijgen met e e n gro­ tere toeloop ­ e n dus strenger zuUen moeten selecteren ­ d a n anderen. De MFVU is d e enige organisa­ tie a a n d e VU die in het k a d e r v a n d e landelijke studentenac­ tieweek activiteiten o p touw heeft weten te zetten die door meer d a n e e n handjevol stu­ denten w e r d e n g e d r a g e n . Een forum dat d e MFVU in d e actie­ week organiseerde, werd door

Professor

James:

"Er is een crisis nodig

om actie te

krijgen."

Foto Bram d e Hollander

op basis v a n wetenschappelijke informatie. In 1968 luidde e e n groep wetenschappers, politici en zakenlui, d e Club v a n Rome g e n a a m d , d e alarmbel over d e conditie v a n d e a a r d e . In hun rapport 'Grenzen a a n d e wel­ vaart' stond dat d e mens ten b e h o e v e v a n zijn welvaart op een desastreuze manier met het milieu omging. De somberste voorspellingen zijn echter niet uitgekomen. James wijst op d e verschillen tussen het rapport v a n toen e n d e bevindingen v a n eigentijdse milieueconomen. "Het rapport v a n d e Club v a n Rome w a s e e n heel eenvoudig model", zegt hij. "Twintig j a a r g e l e d e n wist men al dat d e voorspellingen niet uit zouden komen. Het rapport w a s e e n globaal model. Tegenwoor­ dig streven w e n a a r verbeterin­ g e n op regionaal niveau, dat levert d e beste resultaten op." James verwijst n a a r d e zure re­ gen. Een internationaal pro­

bleem waarvoor regionale op­ lossingen worden betracht, zo­ als d e a a n p a k v a n d e mestover­ schotten. Een a n d e r verschil met voor­ spellingen uit het rapport v a n d e Club v a n Rome is dat d e voorspellingen tegenwoordig veel nauwkeuriger zijn. O nder­ zoeksmethodes zijn beter e n d e milieueconomen kunnen pro­ blemen veel nauwkeuriger tot d e bron herleiden. M a a r cijfers of niet; d e Australiër weet ook wel dat veel m e n s e n zich d a a r v a a k niets v a n aantrekken. "Vaak is e e n crisis d e enige m a ­ nier om actie te krijgen", zegt hij laconiek. "Pas d a n is er b r e d e steun voor m a a t r e g e l e n en is het voor e e n regering makkelij­ ker om milieubeschremende be­ perkingen door te voeren. Toch zal er altijd wel milieuverontrei­ niging blijven. P a s als er g e e n mensen meer zouden zijn, zou d e vervuiling h e l e m a a l over­ gaan."

zo'n tweehonderd m e n s e n be­ zocht. Dezelfde o n d e r w e r p e n die in dit forum e n in d e brieve­ nactie a a n d e orde zijn geko­ men, zijn ook vervat in e e n mo­

tie die d e studentenfractie in d e faculteitsraad v a n geneeskun­ d e heeft ingediend. O p 6 de­ cember a a n s t a a n d e zal d e r a a d zich over deze motie buigen.

Onthullende studiegids De MFVU houdt zich al lan­ ger bezig met d e kwaliteit v a n het onderwijs a a n h a a r faculteit. Het meest tastbare bewijs d a a r v a n is d e alter­ natieve studiegids die d e vereniging al e e n a a n t a l ja­ ren uitgeeft. In deze studie­ gids is niet te vinden op wel­ ke uren d e colleges plaats­ vinden, wie ze geeft, hoeveel uren er voor het tentamen s t a a n en welke boeken er bestudeerd moeten worden. Wèl is er te lezen wat voor ervaringen studenten met d e verschillende studie­onder­ delen h e b b e n o p g e d a a n . Per college is er a a n g e g e v e n of het nuttig is die te lopen, hoe s a a i of juist leuk d e colleges zijn, of d e o p g e g e v e n boe­ ken d e moeite v a n het a a n ­ schaffen w a a r d zijn enzo­ voorts. En dat is v a a k veel

onthullender d a n e e n gewo­ n e studiegids. De colleges in d e farmacolo­ gie schijnen bijvoorbeeld "vreselijk saai" te zijn e n "een bijna letterlijke vertaling v a n d e syllabi". Kindergenees­ kunde d a a r e n t e g e n is "erg leuk", vooral omdat daarbij "piepjonge patientjes" optre­ den. En d e colleges in d e voortplanting v a n e n e Knoop heten "slecht" e n "doorspekt met provocaties en seksisti­ sche opmerkingen". De climax v a n d e circa hon­ derd bladzijden tips is op d e laatste p a g i n a v a n d e studie­ gids te vinden. De roemruch­ te werktijden v a n d e gemid­ delde arts b r e n g e n e e n co­ schapper tot d e verzuchting: "Een r o t b a a n is het. En toch s t a a n we er allemaal voor in d e rij."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen