Ad Valvas 1988-1989 - pagina 544

K

9 JUNI 1989

fDVfJ^/pS

"Van sommige sportbestuurders v r a a g ik me af of ze wel e e n bal kunnen vangen. Ik denk dat ze meteen zouden verdrinken als ze g a a n zwemmen", zegt Paul Strijp die vorig j a a r is afgestudeerd bij d e faculteit der b e w e gingswetenschappen. Hij sprak voor zijn scriptie met sportbestuurders e n politici over het vraagstuk 'sport in omstred e n landen'. Een probleem w a a r Nederland voor het eerst mee werd geconfronteerd in 1936 toen Hitler d e Olympische Spelen gebruikte om nazistische p r o p a g a n d a te bedrijven. De laatste keer speelde het probleem bij d e Olympische Spelen v a n 1980 in Moskou, vlak n a d e Russische inval in Afghanistan. Paul Strijp wUde achterhalen welk beeld politici e n sportbestuurders v a n elkaar hebben. Hij vermoedde dat d e wederzijdse beeldvorming d e belangrijkste oorzaak w a s v a n d e onoplosbare conflicten over d e v r a a g of sporters nu wel of niet n a a r dubieuze l a n d e n mogen afreizen. In interviews met fractiespecialisten v a n d e grote politieke partijen en met voorzitters v a n olympische sportbonden heeft hij proberen te ontdekken hoe ze over elkaar denken. Sportbestuurders blijken zich snel gepakt te voelen door politici. Ze verwijten politici dat ze d e sport gebruiken om mooi weer te spelen. Politici pleiten voor het verbreken v a n d e sportieve b a n d e n met een b e p a a l d land, terwijl d e economische betrekkingen intact kunnen blijven. Politici vinden echter dat sportbestuurders eilandbewoners zijn, die niet geïnteresseerd zijn in wereldse zaken. Er leek weinig mis te kunnen g a a n bij d e vrij gebruikelijke vorm v a n empirisch onderzoek met interviews en vragenlijsten, die Paul Strijp h a d gekozen. Hij h a d zijn interviews goed voorbereid en h a d onder a n d e r e een case bedacht die hij kon voorleggen a a n zijn gespreks-

"SCRIPTIE^EU^^^JJ--

SPORT POLITIEK

'Bobo's kunnen nog geen bal vangen' partners. Hij legde h e n het fictieve geval voor dat d e Olympische Spelen op d e Filippijnen zouden worden gehouden. "Mijn eerste interview h a d ik met Meindert Leerling v a n d e RPF. In het weekend voorafgaand a a n de maandag waarop ik met hem zou spreken, werd president Marcos verdre-

Paul Strijp: "Sportbestuurders

Van oudsher heeft d e w a r e wetenschapper het zijn eer geacht om uit te blinken in intellectuele deugden: w a a r heidsliefde, speurzin, originaliteit, rationele zelfkritiek, toewijding, onthechtheid, betrouwbaarheid, durf, e n vooral e e n open e n ondogmatische geesteshouding. In d e d a g e n v a n weleer vormden d e universiteiten bij uitstek het type g e m e e n s c h a p p e n w a a r dergelijke a c a demische h o e d a n i g h e d e n konden gedijen. Studeren a a n e e n universiteit w a s in die omstandighed e n e e n morele loutering, e e n soort beschavingsproces: e e n n o g ongepolijste jongere werd geleidelijk a a n meer mens door d e intensieve o m g a n g met rechtschapen, gedreven e n v a s t b e r a d e n waarheidszoekers. Natuurlijk kent ook d e wetenschapsgeschiedenis h a a r schelmen, schoften e n schavuiten, zodat d e volkswijsheid "hoe groter geest, hoe groter beest" niet aUe empirische grond ontbeert. Maar toch wisten humanisme e n academisch idealisme steeds d e o v e r h a n d te behouden. Het klimaat op d e universiteiten is inmiddels echter d i e p g a a n d gewijzigd. Een studie duurt nu zo kort, dat v a n civilisatie, catharsis of himianisering absoluut g e e n sprake meer is. De student wordt als e e n zachte schijf gestoken in één v a n d e vele g a t e s v a n het wetenschappelijk informatienetwerk, w a a r hij, al n a a r gelang d e academische mode, beurtelings beschreven e n gewist wordt. Na vier j a a r wordt er voor d e laatste m a a l g e s a v e d en is d e floppy vol. Hij moet v e r v a n g e n worden. Er zijn er immers zoveel e n iedere diskette heeft v a n w e g e d e democratisering recht o p het gebruik v a n evenveel kilobytes. De massificatie v a n d e a c a d e m i e heeft niet aUeen v a n d e student e e n Read-Only-Memoryplaat gemaakt. Ook d e stafleden zijn verworden tot e e n soort rigide informatiesystemen met erg veel defold value. Zij laten zich niet meer leiden door d e dorst n a a r zuivere wetenschap m a a r slechts door het streven n a a r pure winst. De klassieke academische idealen h e b b e n plaats moeten m a k e n voor het moderne marktdenken. De wens om steeds meer studenten te trekken, heeft d e afgelopen jaren geleid tot e e n g e s t a g e n e e r g a n g v a n d e kwaliteit v a n het g e b o d e n onderwijs. Docenten die het n o g a a n d u r v e n om studenten voor h u n onderdeel te laten zakken, worden geconfronteerd met het dreige-

ven v a n d e Filippijnen e n viel mijn hele enquête in duigen. Ik moest toen razendsnel e e n a n der slecht land bedenken. Chili kwam er voor mijn doeleinden nog het beste uit." Het meest verbluffend vond hij dat politici altijd e n overal e e n pasklaar antwoord op hebben. "De kleine partijen zaten toen

voelen zich snel

gepakt"

Frank van Kolfschooten voor d e zoveelste keer midden in d e discussie over het euthanasie-vraagstuk e n toch s l a a g den ze erin om geheel onvoorbereid e e n consistente visie te ontwikkelen op mijn Chili-case." Eén politicus (Paul Strijp wil d e n a m e n v a n zijn gesprekspartners niet onthullen) vond sport m a a r niks. Hij w a s e e n fel tegenstander v a n het prestatiestreven e n vond het flauwekul om e e n heel leven te trainen om een fractie v a n een seconde sneller te zijn d a n e e n ander. Vooral lange-afstandswedstrijden vond hij belachelijk. "Iemand heeft bij d e Elfstedentocht twee plasjes g e d a a n e n een a n d e r drie, en d a a r d o o r heeft hij verloren. Waanzin vind ik dat", zei hij tegen Paul Strijp. Over de Olympische Spelen in Chili wilde hij eigenlijk niet e e n s praten. Wat hem betreft konden die worden v e r v a n g e n door e e n artistiek sportevenement in d e sfeer v a n het Holland Festival. Interessanter vond d e b e w e gingswetenschapper zijn ontmoetingen met sportbestuurders. Ruud GuUit n o e m d e deze bondsbonzen tijdens het EKVoetbal in West-Duitsland bobo's, een term w a a r m e e hij zijn afgrijzen wilde uitdrukken v a n deze dikdoenerige types in blauwe blazers, die v a n voetbal g e e n k a a s h e b b e n gegeten. Paul Strijp vindt het goedkoop om alle sportbestuurders die hij heeft gesproken af te schilderen

Foto Bram de Hollander

Nostalgia ment v a n d e g e s t r a a l d e d a t hij n a a r d e concurrerende instelling zal overstappen, of met het verwijt v a n colleg a ' s die hun boterham in g e v a a r zien komen. Die z o g e n a a m d e "boterham"! Tot in d e negentiende e e u w lieten d e universitaire g e l e e r d e n zich onderhoud e n door hun studenten. Ze leefden sober e n zonder materiële zorgen, ze profiteerden v a n studentenvrijgevigheid e n teerden verder op d e bevrediging door hun arbeid. Nog nooit is er in d e wereldgeschiedenis zoveel comfort, rijkdom, welvaart e n vrijheid geweest als nu, e n je hoort desondanks niks a n d e r s d a n zorgelijke p r a a t over "boterhammen", w a a r m e e m e n doelt op d e nieuwe Ford, op het t w e e d e huisje in d e provincie, of op d e twee opgroeiende kinderen die m e n n o g moet laten formateren. V a n d a a r ook dat universitaire stafleden zich h e b b e n verenigd in e e n soort maffiose monopolistenverenigingen, die men wel aanduidt met d e vooruitstrevend klinkende term "vakbonden". Deze organisaties eisen steeds meer voorrechten e n voordeeltjes voor h u n leden op, terwijl ze a n d e r e n die per ongeluk jonger zijn d a n 35 e n h e l a a s achter het universitaire-banennet visten, als w a r e n het leprozen buiten d e a c a d e m i s c h e g e m e e n s c h a p laten wegrotten. Deze kartels h e b b e n net weer ten eigen b a t e d e dertig miljoen gulden w e g weten te k a p e n die Deetman wilde b e s t e d e n a a n werkgelegenheidsprojecten. Wat aanvankelijk e e n buitenkansje leek voor d e lost generation wordt nu a a n g e wend voor salarisverbeteringen v a n d e hoogst betaal-

als bobo's. De . meerderheid heeft op hem e e n sympathieke e n integere indruk gemaakt. Ze zijn volgens h e m oprecht beg a a n met d e b e l a n g e n v a n de sport en zitten erg in hun maag met het vraagstuk v a n sport in l a n d e n met eën "omstreden regime. "Een minderheid m a g niettemin n a a r mijn mening gekwalificeerd worden als superboJbo. Een v a n hen vertelde me moeiteloos dat hij niet zo'n hoge pet op h a d v a n de democratie. Het h a d volgens h e m g e e n zin om mijn enquête-formulieren te verspreiden onder zijn mede-bestuurders. Hij zei: 'Zo werkt dat hier niet. We sporten tegen Chili als ik dat wil.'" De bobo's probeerden hem voornamelijk duidelijk te maken dat hij met heel bijzondere mensen te m a k e n hgd. A a n arrogante uitspraken w a s er dan ook g e e n gebrek. "Als je leiding kunt g e v e n a a n e e n bond met duizenden mensen, d a n moet je toch wel wat in je mars hebben; d a n heb je niet met e e n koekebakker te m a k e n e n d a n hoeft d e politiek zich dus ook niet met je te bemoeien", aldus een (helaas) anonieme bobo. De meest bizarre ervaring heeft hij o p g e d a a n met het Nederlands Olympisch Comité. Het bestuur v a n het NOC zag na "ampel b e r a a d " af v a n medewerking a a n het onderzoek. Paul Strijp besloot het er niet bij te laten zitten, omdat het NOC e e n interessante partij is als je iets wilt leren over besluitvormingsprocessen in d e sport. "Ik h e b toen e e n vrouwelijk bestuurslid v a n het NOC opgebeld e n g e v r a a g d n a a r d e motieven voor d e weigering. Ze brak het gesprek n a w a t v a g e uitspraken abrupt af, met d e mededeling dat h a a r a a r d a p p e l e n dreigden a a n te bakken. Ik h e b direct d a a r n a een a n d e r vrouwelijk bestuurslid gebeld, m a a r ook die scheepte mij af met de smoes dat d e a a r d a p p e l e n opstonden." I

den, e n voor zwangerschapsverlof e n kinderopvangplaatsen. En d a a r blijf ik d a n d e komende twintig j a a r zitten temidden v a n deze uitgebluste, grijzende, kalende over hun halve brilletjes turende, welgestelde uniekaaskoppen, v a n wier b e g i n n e n d e verkalkings- en aftakelingsproces ik d e afgelopen twintig j a a r reeds getuige mocht zijn. l e d e r e d a g wordt het universitaire personeel e e n dagje ouder, e n worden ze iets meei bemiddeld e n iets meer bezadigd. De campus zd steeds meer het a a n z i e n v a n e e n bejaardenoord krij gen, w a a r jongeren op bezoek komen om plichtmatit d e oubollige verhalen over vroeger a a n te horen Er zal wel steeds meer te lachen vallen om d e VU o[ leeftijd. Zoals om onze b r a v e VU-bibüothecaris, die sinds hij vanuit e e n a n d e r e afdeling tussen d e boekei is geparachuteerd, het woord "catalogus" uitspreek met d e klemtoon op d e d e r d e lettergreep, m a a r dii ondertussen wel dikke conceptnota's volkrabbelt on het boekenbudget v a n d e litterarische faculteit te kun n e n halveren, onder het motto: die h e b b e n a l zovee boeken. Of om wetenschappelijke ambachtslui met blikvernau wing die zo nu e n d a n het martelen v a n proefdiertjes ten behoeve v a n d e cosmetica-industrie onderbreker om publiekelijk v a n hun onbegrip voor aanpalendf wetenschapsterreinen blijk te geven, zoals die hoogge leerde scheikundige onlangs met zijn b e n e p e n ideeéi over d e homeopathie. Of om d e VU-genoten die uit pure verveling op laten leeftijd ontdekken dat ze eigenlijk flikker zijn en daa d a n nog ruchtbaarheid a a n m e n e n te moeten gevei ook. Hoort d e heilbegerige gereformeerde studenten predikant die d e woorden v a n Jezus "Neemt, eet, dit mijn lichaam..." voor onze studenten aldus exegeti seert: "Hier b e n ik, mijn h e m d is o p e n e n ik draai me mijn heupen, ik h e b e e n nauwsluitende broek aai w a a r i n alles te zien is..." Moge er e e n God v a n vergeving e n w e l d a a d ziji^ g e n a d i g e n barmhartig e n groot v a n goedertierenheic En mogen er snel extra gelden komen voor meer aio KNAW-onderzoekers e n a n d e r e jonge wetenschap pers. Opdat er nog iets g e r e d worde v a n d e oorspron kelijke a c a d e m i s c h e a m b i a n c e e n v a n het oude univei sitaire ethos.

Vc ta ac de ac he

D.

ge oc di

de ja

H,

ge

n w

gi

d( O kl. h« as Hl SC

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen