Ad Valvas 1988-1989 - pagina 535

fDVFJ\ps

9 JUNI 1989

E

Gegevens te laat versturen is voor eigen risico'

Studenten de dupe van fouten in beurzenadministratie Enkele tienduizenden studenten lopen financieel ver­ lies op als bij hun aanvraag voor studiefinanciering ergens een fout wordt gemaakt. Dat is het gevolg van een nieuwe maatregel van minister Deetman, die het onmogelijk maakt om dergelijke fouten met terugwer­ kende kracht te corrigeren. Dat betoogde a d v o c a a t mr. J.M. Barendrecht d i n s d a g n a m e n s de Landelijke Studenten Vak­ bond (LSVB) in e e n kort geding dat de bond tegen Deetman heeft a a n g e s p a n n e n . Het g e ­ ding diende voor d e president van d e H a a g s e rechtbank, mr. M. Wijnholt, die vorig j a a r het bekende vonnis inzake d e Har­ monisatiewet uitsprak. De zaak draait om e e n ministe­ riële regeling v a n 27 april jongstleden. Daarin heeft Deet­ man b e p a a l d dat aanvullende studiefinanciering (leningen e n aanvullende beurzen) niet meer met terugwerkende kracht k a n worden a a n g e v r a a g d . Ook wij­ zigingen in d e omstandigheden van d e student die leiden tot e e n hogere toelage, worden p a s g e ­ honoreerd vanaf het moment dat d e verandering is doorge­ geven a a n 'Groningen'. De LSVB acht dat in strijd met d e huidige praktijk e n met d e geest van d e wet.

Overbelaste Volgens Barendrecht is d a t e e n onredelijke maatregel. Als bij­ voorbeeld e e n student op 1 april op kamers g a a t wonen e n d a a r ­ van op 3 aprü o p g a v e doet, komt hij p a s met i n g a n g v a n d e maand mei in aanmerking voor de ­ hogere ­ uitwonenden­ beurs. Voorheen zou hij die beurs met terugwerkende kracht tot 1 aprU h e b b e n ont­ vangen. N u g a a t h e m d a t hon­ derden guldens kosten. Een a n ­ der voorbeeld v a n d e LSVB­ad­ vocaat: als op 31 m a a r t e e n eer­ ste kind wordt geboren, duurt het enige m a a n d e n voordat d e student d e beschikking heeft over stukken waaruit blijkt dat er recht op kinderbijslag b e ­ staat. Onder d e nieuwe rege­ ling zal d e betrokkenen al die tijd e e n partnertoelage op d e studiefinanciering moeten mis­ sen. Het grootste probleem, zegt Ba­ rendrecht, zit h e m in d e inge­

wikkeldheid v a n d e wet studiefi­ nanciering e n het d a a r m e e ver­ b a n d houdende grote risico v a n fouten bij d e a a n v r a g e r of in Groningen. N og afgezien v a n 'chaotische toestanden' in Gro­ ningen zelf, blijken d e regionale steunpunten overbelast te zijn. Zij kunnen onvoldoende hulp bieden a a n m e n s e n die hun a a n v r a g e niet juist invullen, al­ dus d e advocaat. Het zou om termiinste enige tienduizenden gevallen per j a a r g a a n , w a a r i n studenten enige h o n d e r d e n tot enkele duizenden guldens a a n studiefinanciering mislopen "omdat er ergens in d e keten door wie d a n ook e e n fout wordt gemaakt". Optredend n a m e n s d e Staat, bracht mr. G.R.J. de Groot d a a r tegen in d a t "het niet meer d a n redelijk is" d a t g e g e v e n s die door d e student verstrekt wor­ d e n p a s vanaf het moment v a n melding effect krijgen. De Groot w e e s erop dat in het afgelopen j a a r ongeveer 150.000 formulie­ ren in Groningen zijn ofttvan­ gen w a a r i n e e n wijziging werd o p g e g e v e n die soms al geruime tijd geleden is i n g e g a a n . In d e eerste plaats betekent d a t meer werk voor d e Informatiserings­ bank, die al deze g e g e v e n s moet controleren. Vaak is die controle zelfs onmogelijk g e ­ worden door het grote tijdsver­ schil. Bovendien ontstonden er vol­ gens De Groot ernstige proble­ m e n met d e begroting. In 1988 werd 288 müjoen gulden a a n achterstallige studiefinancie­ ring uitgekeerd, w a a r v a n meer d a n d e helft betrekking h a d op voorafgaande jaren. Omdat op zo grote schaal wijzigingen te laat worden gemeld, z a g Deet­ m a n g e e n a n d e r e mogelijkheid meer d a n d e nieuwe regeling. In d e regeling wordt e r v a n uit­ g e g a a n dat studenten in d e toe­ komst wijzigingen die gevolgen h e b b e n voor d e hoogte v a n stu­ diefinanciering direct melden. De a d v o c a a t w e e s erop d a t d e

Theologische faculteit wil prof.Baarda terug De t h e o l o g i s c h e faculteit wil prof. dr. T. Baarda t e ­ rug. D e n i e u w t e s t a m e n t i ­ cus B a a r d a , o p dit m o ­ ment hoogleraar in Utrecht, verliet z e s j a a r g e l e d e n d e VU. De faculteit wil g r a a g d a t Baarda d e vacature opvult die ontstaat als d e huidige hoogleraar nieuwe testa­ ment, prof. dr. B. van Elde­ ren, a a n het eind v a n dit ka­ lenderjaar met emeritaat gaat. De voordracht v a n d e faculteit ligt irmiiddels bij het college v a n bestuur. Het is overigens l a n g niet ze­ ker of het d e VU zal lukken Baarda als opvolger v a n zijn eigen opvolger binnen te h a ­ len. B a a r d a heeft e e n a a n ­ bod v a n d e prestigieuze Amerikaanse Harvard­uni­

versiteit op zak. Over d a t a a n b o d neemt hij e e n beslis­ sing n a d a t hij er komend n a ­ j a a r enige tijd als gastdocent zal h e b b e n gewerkt. Het a a n b o d is voorlopig zijn eer­ ste zorg, bevestigt B a a r d a d e s g e v r a a g d . "Met d e VU is er slechts e e n oriënterend gesprek geweest." B a a r d a verliet destijds d e VU, zo weet e e n lid v a n het toenmalige faculteitsbestuur zich te herinneren, omdat hij zich in zijn werk belemmerd voelde door d e b a n d v a n d e theologische faculteit met d e gereformeerde kerken. Voor­ al het veto d a t d e kerken in 1980 uitspraken over d e b e ­ noeming v a n e e n niet­gere­ formeerde hoogleraar oude testament w a s B a a r d a e e n d o o m in het oog.

(Hanne

Obbir±)

Jos Dohmen nieuwe regeling e e n uitzonde­ ring maakt voor gevallen w a a r ­ in het werkelijk onmogelijk w a s g e g e v e n s op tijd te verstrekken. Inkomensgegevens, die soms p a s later bekend worden, zullen in veel gevallen wel met terug­ werkende kracht tot verhoging v a n studiefinanciering leiden. De Groot noemde met enige n a ­ druk d e e v e n e e n s o p g e n o m e n overgangsregeling: "Wie b e ­ p a a l d e g e g e v e n s die tot verho­ ging v a n zijn studiefinanciering moeten leiden nog niet h a d g e ­ meld, k a n d a t tot 15 juni a a n ­ s t a a n d e alsnog doen. Vanaf d a t moment weet iedereen w a a r hij a a n toe is. N adeel k a n slechts voortvloeien uit eigen nalatig­ heid." Rechtbankpresident Wijnholt doet uitspraak op 15 juni.

Deetman:

geen

correcties

met terugwerkende

h krac t. Foto Bram d e Hollander

Hoogleraar spreekt alsof het gedrukt staat In den beginne was het woord, zo vertelt de bijbel ons. Dit boek laat echter in het vage of de eerste woorden gesproken werden of geschreven. Prol.dr. J.L. Macken­ zie, hoogleraar Engelse Taalkunde, greep zijn oratie aan om zijn licht te laten schijnen over deze brandende kwestie. De rede die hoogleraren uit­ spreken bij d e a a n v a a r d i n g v a n hun ambt, d e inaugurele rede, is meestal moeilijk n a te vertellen. Als er e e n p a a r zin­ n e n blijven h a n g e n bij d e luiste­ raar, d a n is het veel. Wie echt wil weten welke taken d e hoog­ leraar zich voor d e komende ja­ ren heeft gesteld, zal zich over d e geschreven tekst moeten bui­ gen, die v a a k al enige tijd vóór d e oratie beschikbaar is voor d e pers. Luie journalisten n e m e n v a a k niet d e moeite om te luisteren n a a r d e oratie, m a a r blijven thuis en lezen alleen d e tekst. Dat leidt soms tot akelige mis­ sers, omdat d e hoogleraar zijn tekst op het laatste moment blijkt te h e b b e n a a n g e p a s t in verband met e e n actuele g e ­ beurtenis of omdat het h e m of h a a r beter leek om d e polemiek met d e hooggeleerde collega wat minder h a r d h a n d i g uit te vechten. Het is in het a l g e m e e n e e n vreemde g e w a a r w o r d i n g om n a a r e e n oratie te luisteren met d e tekst in d e h a n d . De retorisch verantwoorde grapjes, die d e spreker schijnbaar achteloos door zijn betoog vlecht, blijken al weken eerder te zijn uitge­ broed achter d e schrijftafel. De illusie v a n d e spontaniteit e n d e onbedorvenheid v a n het g e ­ sproken woord g a a t d a a r d o o r verloren. Prof. dr. J.L. Mackenzie, hoogle­ r a a r Engelse Taalkunde, ging vorige week in zijn oratie over d e 'homo scribens' (de schrij­ vende mens) vanuit verschillen­ d e invalshoeken in op het ver­ schil tussen het geschreven e n het gesproken woord. Hij vertel­ d e (en schreef) dat filosofen e n taalkundigen lang e n vruchte­ loos h e b b e n gestreden over e e n variant op d e kip of h et ei­ vraag: is het gesproken of het

Frank van Kolfschooten geschreven woord d e primaire verschijningsvorm v a n taal? Een v r a a g die d e leek zich niet snel zal stellen, ook al omdat d e v r a a g nogal v a a g is. Maar vol­ g e n s Mackenzie heeft d e gewo­ n e taalgebruiker wel degelijk zijn antwoord klaar. "In e e n schrijfvaardige samenleving, w a a r i n door d e t o e n a m e v a n geschreven b o o d s c h a p p e n het woordbeeld steeds dieper inge­ prent wordt, is het niet verwon­ derlijk dat g e w o n e taalgebrui­ kers veelal d e schriftelijke ver­ schijningsvorm v a n taal als pri­ mair g a a n beschouwen."

Stiefkind De leek beschouwt, in tegenstel­ ling tot d e taalwetenschappers, d e gesproken taal als e e n stief­ kind v a n d e geschreven taal, volgens Mackenzie. Dit zou ook blijken uit het ontzag dat d e leek heeft voor d e normen v a n d e , geschreven taal. Eenvoudige Britse taalgebruikers s c h a m e n zich tegenover buitenlanders die d e grammaticale regels v a n het Engels beter b e h e e r s e n d a n zij zelf. Deze Britten b e w e r e n d a n zelfs dat die buitenlanders beter Engels spreken, terwijl d e woordenschat en d e uitspraak v a n d e bezoekers vermoedelijk te wensen overlaten. De moderne taalkundigen zijn het er volgens Mackenzie over eens dat d e mens juist in d e eerste plaats e e n 'homo lo­ quens' is, e e n sprekende mens. Alleen d e Franse filosoof­taal­ kundige Jacques Derrida stelt zich t e g e n d r a a d s op, m a a r d a t ligt nu e e n m a a l besloten in het karakter v a n deze lastpak on­ der d e filosofen. Bovendien zijn Franse en Angelsaksische taal­

kundigen het bijna per definitie oneens. N ationale antipathieën blijken zelfs op w e t e n s c h a p p e ­ lijk niveau hun weerslag te h e b ­ ben. De tegenstelling die Mackenzie m a a k t e tussen g e w o n e t a a l g e ­ bruikers (inclusief Derrida) e n d e verenigde Angelsaksische taalkundigen overtuigde aller­ minst, m a a r h a d wel e e n retori­ sche functie in zijn betoog. Mac­ kenzie introduceerde d e kip e n het ei alleen m a a r om zich ver­ volgens te kunnen afvragen of schrift en s p r a a k kwalitatief niei dusdanig v a n elkaar verschil­ len, dat het vrij zinloos is om te achterhalen welke v a n d e twee d e eersteling is. "De spreektaal heeft vooral e e n lineaire organisatie, die zich wellicht het duidelijkst in d e "en toen... e n toen... en toen..."­se­ quenties in d e verhalen v a n kin­ deren laat zien."

Toneelmeester Een geschreven tekst heeft vol­ gens Mackenzie g e e n een­di­ mensionale, m a a r e e n tweedi­ mensionale structuur. "Zo k a n hij (de schrijver, red.) voorge­ steld worden als e e n toneel­ meester, die d e tekst als het w a r e ensceneert door b e p a a l d e spelers (dat wü zeggen termen) voor het voetlicht te brengen en a n d e r e n a a r d e achtergrond te verbannen. Op deze wijze ont­ staat in geschreven tekst e e n perspectivering die men in spontane uitingen in d e spreek­ taal in principe niet tegenkomt." Mackenzie vond het, op dit punt in zijn betoog gekomen, tijd om zijn hoofdrolspeler te introduce­ ren. "Er zijn sprekers die, w a a r ­ schijnlijk dankzij bovengemid­ delde blootstelling a a n geschre­ ven teksten, regelmatig inge­ wikkelde zinnen produceren waarin perspectivering door su­ bordinatie (= onderschikking, red.) veelvuldig voorkomt. Dit soort taalgebruiker verdient wellicht meer d a n wie ook d e titel h omo scribens." Er is g e e n twijfel mogelijk: ora­ tor Mackenzie sprak die m i d d a g als schrijvende mens.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen