Ad Valvas 1988-1989 - pagina 216

K

PD\P3}JPS

"Ach kijk, zo'n lasje k a n je op e e n b e p a a l d moment met je ogen dicht ook nog wel maken". Aan het woord is Loek Vroom (48), die al 31 j a a r bij d e glasin­ strumentmakerij v a n d e facul­ teit Scheikunde werkt. Binnen deze kleine afdeling, met drie personeelsleden, heeft hij zich gespecialiseerd in het warme glas. "Voor d e buitenwereld blijf ik natuurlijk altijd een glasblazer, m a a r tegenwoordig m a k e n w e v a n zoveel technieken gebruik, dat die benaming achterhaald is", aldus Vroom. Het m a a k t hem niet zoveel uit, m a a r glastechni­ cus dekt d e lading toch beter. Voor het blazen v a n driehalskolven, kran ne , scheitrechters en Dewarvaten worden d e glasinstrumentmakers meestal niet meer ingeschakeld, ze h e b ­ ben d a a r g e e n tijd meer voor. De wetenschappers zijn voor dit materiaal a a n g e w e z e n op het magazijn, w a a r ze in stan­ daarduitvoeringen te vinden zijn. Wü iemand v a n die stan­ daardmaten afwijken, dan staat Vroom nog steeds voor h e n klaar. In vogelvlucht schetst hij hoe je een Dewarvat, e e n soort thermosfles voor bijvoor­ beeld vloeibare stikstof, in el­ kaar zet. "Het is eigenlijk heel eenvoudig: je hebt twee kolven nodig w a a r ­ v a n d e één iets kleiner is d a n d e ander. Je haalt even d e bodem uit d e grootste, en d e kleinere smelt je d a n met d e hals vast in d e buitenfles. De bodem v a n d e buitenkolf moet je er d a a r n a weer aanlassen, d a a r o m is er v a n te voren e e n buis a a n g e z e t om 'm goed te kunnen vastkle­ men. Die buis k a n ook gebruikt worden om e e n zilveroplossing in d e tussenruimte te brengen, zodat er e e n zilverlaagje neer­ slaat. D a a r n a zuig je het va­ cuüm en smelt je d e opening dicht", zo beschrijft Vroom d e voor h e m doodnormale d a g e ­ lijkse praktijk. Na ruim dertig

18 NOVEMBER 1988

De glasblazer

WERK IN

'Soms hebben ze het smoesje dat het glas zomaar sprong' j a a r ervaring in het w a r m e glas (hij begon reeds op zijn 17de bij het Scheikundig l a b via het leer­ lingstelstel) draait hij zijn h a n d voor zo'n opdracht niet meer om. Tegenwoordig werkt Vroom vooral a a n d e ontwikkeling e n reparatie v a n complexe opstel­ lingen, met n a m e bij organische chemie. Hij vindt dit ook het leukste werk: "Als er iets niet

werkt weet je niet direct w a a r het a a n ligt, e n dat moet je d a n uit zien te vogelen". Bij d e ont­ wikkeling v a n zo'n opstelling wordt «r veel samengewerkt met a n d e r e technische afdelin­ gen. Er moet bijvoorbeeld v a a k electronica in verwerkt w o r d e n e n d a a r zorgt d e afdeling elec­ tronica d a n weer voor. Een deel v a n het werk doet d e glastechnicus ter p l a a t s e in d e

Gert van Maanen laboratoria. Vroom: "Dat is ook e e n leuke kant v a n het werk. Je bent bijna nooit alleen met m a a r é é n opdracht bezig. Er is d a n zo'n nieuwe promovendus die iets wil verbeteren a a n e e n bestaande proefopstelling. D a a r is bijna altijd h a a s t bij, m a a r ondertussen moet je ook

Het verradelijke van glas is dat je niet ziet dat het heet is.

Een v a n de meest curieuze kenmerken v a n het tegen­ woordige tijdperk is d e onuitroeibare opvatting dat w e leven in een periode v a n schaarste e n v a n gebrek a a n financiële middelen. Een toekomstig historicus zal er een hele kluif a a n h e b b e n om a a n zijn lezers uit te leggen hoe in dat ongeremd­consumerende, verspu­ iend en geld­over­de­balk­smijtende laatste kwart v a n de twintigste eeuw, iedereen toch steeds m a a r d e mond vol h a d over soberheid, bezuinigen, inkrimpen, afslanken e n broekriemen a a n h a l e n . Ik vrees d a t onze generatie niet als d e meest oprechte d e geschiedenis zal ingaan, e n dat w e ook niet geroemd zullen worden om onze zelfkennis. "Een onbegrijpelijk geval v a n col­ lectieve verstandsverbijstering", zal die historicus zijn boek wellicht noemen. Dat in onze eigen VU­keuken bijvoorbeeld Schraal­ h a n s (ondanks alle geroep v a n het tegendeel) toch waarlijk niet meester is, blijkt bijvoorbeeld overduide­ lijk uit het onbekrompen (soms zou m e n geneigd zijn te zeggen: onbezonnen) benoemingsbeleid v a n het CvB. Men m a g toch verwachten dat d e leiding v a n d e VU in tijden v a n z o g e n a a m d e schaarste zeer kritisch zou kijken n a a r benoemingsvoorstellen die h a a r vanuit d e faculteiten geworden. Maar n e e n hoor! Trouwhartig geven CvB, UR en Verenigingsbestuur hun fiat a a n d e meest vreemdsoortige keuzes die faculteiten m a k e n om hun vacatures te vervullen. Alsof het allemaal niks kost. Kijk bijvoorbeeld e e n s bij Sociaal­Culturele Weten­ schappen. Daar is sinds lang vriendjespolitiek het dra­ g e n d e beginsel bij d e vervulling v a n v a c a n t e leerstoe­ len. Reeds geruime tijd voert SCW in dezen e e n zeer consistent beleid. Stelselmatig laat m e n wUlens e n we­ tens de beste kandidaten lopen, terwijl men minder geschikte sollicitanten n a a r voren schuift. Consequent hanteert men hierbij onacademische criteria. Een kan­ didaat zit bijvoorbeeld al zo l a n g in d e betreffende vakgroep. O f een k a n d i d a a t oogt zo goed op televisie. Of een kandidaat heeft vrijwillig zoveel o n d a n k b a r e bestuurlijke karweitjes op zich genoomen. O f e e n kan­ didaat heeft v a n die mooie lange golven in zijn h a a r . En g a zo m a a r door. Zo komen dus nooit d e beste mensen op e e n lege plek. Maar je kan er niet teveel v a n zeggen, want a a n de a n d e r e kant zijn het stuk voor stuk allemaal v a n die beste mensen in d e persoonlijke sfeer. Allemaal v a n die a a r d i g e kerels, fidele lui, goeie g a b b e r s , kortom: eigen kweek.

DOCTOR

tf D E G E N

Beste mensen Er is nog e e n t w e e d e r e d e n w a a r o m ik v a n dit soort praktijken niet teveel wil zeggen, e n d a t is d a t ik niet het risico wü lopen om nog e e n s e e n keer via e e n ingezon­ den oekaze v a n mr. Hoogenkamp op d e vingers getikt te worden v a n w e g e d e smakeloze inhoud v a n mijn stukjes. Daar h e b je trouwens weer zo e e n bovenstebeste k n a a p , e e n goed bestuurder, e e n m a n alom geroemd om zijn nuchterheid e n om zijn gevoel voor humor, e e n oprecht mens die er nooit e e n geheim v a n heeft ge­ maakt dat hij slapeloze n a c h t e n heeft g e h a d v a n w e g e al dat gekonkel en g e d r a a i rond d e doelsteUingskwes­ tie enkele jaren terug. Een fijn m e d e m e n s dus. Daar­ over zijn alle pluimstrijkers e n bruinwerkers in zijn gevolg het wel eens. Zijn enige zwakte is misschien zijn ijdelheid die hij g r a a g laat strelen. Als e e n of a n d e r e vleier a a n Hoogenkamp v r a a g t of hij misschien doctor Degen persoonlijk kent, glimlacht hij veelbetekend e n ontkent die suggestie, zij het wat zwakjes. Laat mij d a n nu hier openlijk verklaren dat ik Hoogerikamp niet ken en dat bovendien ook g r a a g zo wil houden. Van zijn kant k a n hij mij e e n pleziertje d o e n door m e voortaan zijn b e n e p e n e n huisbakken opvattingen over w a t b e ­ tamelijk e n onbetamelijk is, te onthouden. Terug n a a r d e benoemingen. Dat a a n d e VU niet altijd the right m a n on the right place belandt, k a n op pijnlijk duidelijke wijze gedemonstreerd worden a a n d e h a n d v a n d e fusiegeschiedenis bij geologie. De g e h e l e groei v a n het personeelsbestand d a a r in d e afgelopen jaren, is opgeslorpt door mensen v a n d e w e g e n s kwaliteitsge­ brek opgeheven studierichting geologie a a n d e UvA. Externe rapporten w a a r i n op niet mis te verstane wijze d e staf werd gebroken over onderzoek e n onderwijs bij d e geologieopleiding in d e Amsterdamse binnenstad.

FotoAVCA?U

nog Jantje, Pietje e n Klaasje helpen met e e n kleinigheidje. Het is natuurlijk wel é é n v a n d e voordelen v a n onze afdeling, dat w e ter plaatse a a n het werk zijn. Een bedrijfje, die je e e n opdracht op papier geeft, zou precies d e tekening uitvoeren. En het papier is gediüdig, m a a r of het d a n in d e praktijk ook goed komt.... Wij zijn er v a a k veel n a u w e r bij betrokken. Als je ergens m e e bezig bent, komt het ook voor dat je ziet dat iets misschien op e e n a n d e r e m a ­ nier beter wordt. Ik kijk bijvoor­ beeld altijd of iets ook g e r e p a ­ reerd k a n worden, dat wordt v a a k vergeten. Je moet onze in­ vloed natuurlijk niet overdrij­ ven, m a a r soms k a n e e n kleine a a n p a s s i n g e e n opstelling e e n stuk beter maken". Over d e w a a r d e r i n g voor zijn werk is Vroom wel te spreken: "Alleen klachten als iets niet werkt? Nee hoor. O mdat ik veel over d e afdelingen zwerf, zie ik d e mensen die met d e a p p a r a ­ tuur werken bijna dagelijks. Kijk, als je niks vraagt, d a n hoor je ook niks terug. Wat d a t betreft h e b ik niet te klagen". Een deel v a n d e d a g t a a k be­ staat uit d e reparatie v a n glas­ werk. Meestal g e v e n d e gebrui­ kers wel eerlijk toe dat ze on­ voorzichtig zijn geweest of zelfs e e n blunder begingen. De glas­ technici weten wel zoveel v a n glas dat e e n verzonnen v e r h a a l bij h e n niet veel k a n s maakt. "Het gebeurt nog wel e e n s dat iemand met het smoesje a a n ­ komt dat het glas zomaar sprong, m a a r dat k a n dus niet. We halen altijd d e spanning uit het glas door het e e n nachtje in d e oven te laten staan. M a a r het geeft ook niet echt, iedereen k a n fouten maken. Ik ben, wat dat betreft, natuurlijk ook in het voordeel. Als ik iets kapot laat vallen, d a n k a n ik het zelf repa­ reren".

h e b b e n niet kunnen verhinderen dat die hele club gewoon n a a r d e VU is overgeplant. Voor o v e r n a m e v a n d e historisch interessante geologische boekencol­ lectie, of v a n d e unieke stenenverzameling uit het geo­ logisch museum h a d ons "zuinige" CvB g e e n cent over. Maar voor al dat dure personeel met die dikke onvol­ doendes op hun rapporten kon kennelijk wel financiële ruimte g e v o n d e n worden. Menig jong e n veelbelovend onderzoeker d a a r e n t e g e n moet zich nu uit a r r e n m o e d e a a n Shell of a a n d e Sheik .van Koeweit verhuren. Vijf j a a r geleden tracteerden geologen v a n d e UvA hun eigen UR nog op spuitende püsflesjes e n b r a n d s ­ l a n g e n uit onvrede over d e voorgenomen fusie met de VU. Men vergeleek in het o p e n b a a r d e VU met de Kulturkammer v a n d e Nazi's, omdat d e Vereniging ondertekening v a n d e VU­doelsteUing eiste. Sommigen riepen rustig dat m e n op d e VU d e a a r d w e t e n s c h a p nog vanuit het creationisme bedreef. Allemaal gelo­ gen! Er is hier toch w a a r a c h t i g wel wat v e r a n d e r d sinds e e n zoon v a n A b r a h a m d e Geweldige (de inder­ d a a d niet bijster slimme H.H. Kuyper) in 1919 een studie het licht d e e d zien onder d e veelzeggende titel: De A a r d e het middelpunt v a n het Heelal. Onlangs is e e n v a n d e laatst overgebleven voormalige UvA­geologen a a n d e VU a a n g e s t e l d als hoogleraar in d e petrologie, ertskunde e n mineralogie. Het is nog g e e n vijf j a a r geleden dat deze O e n als d e c a a n v a n geologie bij onze noorderburen d e landelijke pers h a a l d e met krasse uitspraken over d e VU, die toch moeilijk a n d e r s d a n als bekrompen e n bovendien bele­ digend kunnen worden aangemerkt. In 1983 riep O en nog pathetisch n a a r aanleiding v a n d e voorgenomen fusie v a n d e twee Amsterdamse geologievestigingen: "Het is niet alleen het overhevelen v a n arbeidsplaat­ sen, m a a r het kapotmaken v a n e e n cultuur." En ter verontschuldiging v a n d e b e d r o e v e n d e onderzoek­ sprestaties a a n d e UvA v o e g d e hij er nog a a n toe: "De VU vindt ons natuurlijk e e n anarchistische bende, m a a r wij vinden hen e e n stel hielenlikkers." En nu zit O e n zelf op e e n dik hoogleraarssalaris in Buitenveldert hielen te likken, oHe te boren e n goud te delven. Geld zat. Ach, O e n is vermoedelijk e e n a a r d i g e vent. Het is hem vast niet alleen om d e p o e n te doen. Indertijd w a s hij natuurlijk geschrokken e n woest over d e opheffing v a n zijn faculteit. Uiteraard moest hij vechten voor zijn ondergeschikten. We zijn toch alle­ m a a l uiteindelijk beste mensen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen