Ad Valvas 1988-1989 - pagina 84

K

i^\pL\ps

Zeelui g a a n vooral in d e kantel­ kamer en piloten in d e draai­ trommel. Al meer d a n tien j a a r s t a a n deze machines d e afde­ ling K NO (K eel­, Neus­ en Oor­ heelkunde) v a n d e polikliniek v a n het VU ziekenhuis ter be­ schikking voor onderzoek n a a r evenwichtsstoornis. De kantel­ kamer is e e n h e e n en weer kan­ telende vierkante ruimte e n d e draaitrommel een rechtop­ s t a a n d e d r a a i e n d e cilinder. Draaien, deinen, schommelen, slingeren of a n d e r e bewegin­ gen kunnen bewegingsziekte veroorzaken. Zeelui e n piloten worden meermalen door dit eu­ vel g e p l a a g d in d e vorm v a n zee­ of luchtziekte. Leerlingvlie­ gers v a n d e luchtmacht met luchtziekteperikelen, worden in de trommel getest. Misschien kunnen ze in d e toekomst wen­ nen a a n hun vluchtjes. "Maar als iemand al n a het eerste rondje lijkbleek ziet is dat het einde v a n het onderzoek", zegt vestibuloloog W. Bles v a n d e af­ deling K eel­, Neus­ en Oorheel­ kunde. "Zo iemand kan m a a r beter g e e n piloot worden." De draaitrommel is rechtop­ s t a a n d e cilinder v a n tw^ee meter hoog e n anderhalve meter dik. De binnenwand is verticaal zwart­wit gestreept. In het mid­ den staat een stoel. De onder­ zoeker k a n n a a r wens d e cilin­ der, d e stoel of beide laten draaien. De testpersoon moet r a d e n of d e stoel d a n wel d e cilinder beweegt. De testpersoon is hiertoe meest­ al nauwelijks in staat. Misleid door d e langssnorrende stre­ pen, denkt hij v a a k zelf te draai­ en, ook al staat d e stoel stü. De onderzoeker registreert tijdens de test d e oogbewegingen van d e persoon.

16 SEPTEMBER 1988

Onderzoeksapparatuur (5)

De draaitrommel Henk Vlaming

Voor het geval iemand te sterk op d e trommel reageert s t a a n er bakjes klaar. Foto Michel Claus, AVCATU

mel haal", zegt Bles geruststel­ lend. Toch s t a a n d e bakjes klaar voor het geval iemand wat al te sterk op d e draaitrom­ mel reageert. Pas a a n het eind v a n d e vorige eeuw kwam m e n er achter dat zeeziekte te m a k e n heeft met het vestibulair systeem oftewel het evenwichtsorgaan. Er valt ech­ ter nog veel te onderzoeken. Het evenwichtsorgaan zit a a n beide zijden v a n het hoofd in het bin­ nenoor. Het is e e n mechanisch receptor die versnellingen de­ tecteert e n omzet in e e n electri­ s c h e zenuwactiviteit. Dit sig­ naal gaat n a a r de hersenen en leidt tot correcties v a n d e hou­ ding, o o g b e w e g i n g of b e i d e . Vaak doet Bles onderzoek bij patiënten met evenwichtsstoor­ nissen. Als ze toch in d e trommel zijn, w a a r o m d a n niet gelijk e e n p a a r extra rondjes draaien, zo is het motto. De g e g e v e n s ge­ bruikt Bles voor wetenschappe­ lijk onderzoek n a a r evenwichts­ stoornis en verscherping v a n d e diagnose. Als het om gerichte proeven g a a t neemt hij testper­ sonen en als hij een patient echt grondig wil onderzoeken overlegt hij dat eerst met hem. "Er b e s t a a n g e e n voorgeschre­ ven tests bij dit soort onder­ zoek", weet Bles. "Je moet het allemaal zelf uitvinden." Niet alle patiënten worden echter li­ n e a recta d e tronmiel inge­ stuurd. Er zijn gevallen waarbij de trommel achterwege k a n blijven.

Per j a a r komen er ongeveer zeshonderd patiënten bij Bles e n zijn medewerkers langs. "Vaak is duizeligheid e e n bijver­ schijnsel v a n a n d e r e a a n d o e ­ ningen, zoals griep", zegt hij. "Door het complexe karakter van het evertwichtsysteem, waarbij ook d e nek e n d e ogen, het visueel systeem, een rol spe­ len, is het v a a k moeilijk d e oor­ zaak v a n d e afwijking op het spoor te komen. De nek is v a n b e l a n g voor d e stabiliteit. Als iemand zijn hoofd buigt, verandert het zwaarte­ punt v a n het lichaam. Het doel v a n onderzoek n a a r evenwicht­ stoornis is om betere diagnoses te kunnen stellen e n d e b e h a n ­ delwijze te bevorderen. "Soms h e b b e n mensen last v a n duize­ ligheid n a d a t ze in d e auto v a n achteren zijn aangereden", weet Bles. "Het hoofd is tijdens d e aanrijding n a a r achteren ge­ knikt." Operatief genezen v a n manco's in het vestibulair systeem is niet mogelijk. Alleen therapieën kunnen helpen. Andere zintui­ gen, zoals d e ogen, moeten d a n in d e evenwichtshandhaving worden betrokken. Op die ma­ nier is volledige compensatie voor het wegvallen v a n het ves­ tibulair systeem mogelijk. "Soms ontbreekt bij mensen het vesti­ bulair systeem al bij d e geboor­ te", zegt Bles. "Deze m e n s e n g a a n normaal door het leven. Slechts bij toeval komt hun h a n ­ dicap a a n het licht." Dat k a n door een bezoek a a n d e draai­ trommel zijn. Want e e n kenmerk v a n het ontbreken v a n het evenwichtsorgaan is immuniteit voor bewegingsziekte. A a n h e n zijn d e klaargezette bakjes in d e polikliniek v a n het VU zieken­ huis niet besteed, ook al d r a a i e n ze nog zoveel rondjes in d e draaitrommel.

Het testpersoon komt niet zelden misselijk uit d e cilinder. Op zich­ zelf is dat niet vreemd; het is

eerder te d a n k e n a a n e e n extra goed functioneren v a n het evenwichtssysteem. "Maar het

"Er is meer d a n tentamens doen en proberen een job te krijgen." Onder dat motto luisterden eco­ nomiestudenten vorige week vol a a n d a c h t n a a r het forum 'Geloof in management', geor­ ganiseerd door d e studenten­ verenigingen VESVU e n NSA. Het 'méér' ging duidelijk niet over d e kwaliteit v a n d e Neder­ landse managers, m a a r over d e rol v a n het christelijk geloof voor ondernemers. "Veel intellectuelen willen het zelf uitzoeken", is d e observatie van dr.ir. F.J. Philips (83, tot 1971 voorzitter v a n d e r a a d v a n be­ stuur en president v a n d e gloei­ lampenfabriek). "Maar voor de oorlog, toen veel werklozen het idee h a d d e n nutteloos te zijn, heb ik begrepen dat er voor ons allemaal persoonijk een plan is. We h e b b e n allemaal e e n eigen taak, die verder reikt d a n het alleen voor jezelf goed voor el­ k a a r krijgen."

De plus van christen­managers

Forumvoorzitter Van der Linden (38, geeft als directeur bij Zaan­ streek leiding a a n 'slechts' 120 mensen, "maar d a a r zitten ook academici en HEAO'ers tus­ Advertentie

DIKS Autoverhuur b.v. Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg). Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam(Z). Telefoon: 623366. Filiaal: W. de Zwijgerlaan 101. Telefoon: 183767. 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - OPEL - RENAULT - BMW er f^ERCEDES. NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS tot 42m3 en 9 ton. (groot en klein rijbewijs) t e g e n inlevering v a n d e z e advertentie 1 0 % korting

sen") informeerde n a a r d e spe­ cifieke kwaliteiten v a n een christen­manager. "Wat is ei­ genlijk onze plus, als overtuigde christenen, ten opzichte v a n onze collega's die niet christen zijn?", w a s zijn openingsvraag. Een extra groot verantwoorde­ lijkheidsbesef w a s al genoemd. Drs. A.W. Overwater (51, voor­ zitter r a a d v a n bestuur Bühr­ man­Tetterode N.V.) ging er die­ per op in. "Eerlijkheid is één v a n de elementen. Verder: proberen d e gerechtigheid te betrachten, voor aandeelhouder e n m e d e ­ werker, voor afnemer e n leve­ rancier. Mee­leven en mee­be­ leven met d e medewerker. Niet met alle tienduizend, m a a r ze­ ker met d e n a a s t e medewer­ kers. Belangstelling tonen voor hun achtergrond e n hun gezin." Financieel deskundige L.L. Hel­ mus (47, chief dealer corporate desk v a n d e Banque Paribas Nederland) twijfelde a a n d e w a a r d e v a n d e v r a a g . "Je moet jezelf niet zo g a u w willen meten met anderen: ik ben christen, ik ben beter. Primair is dat d e mens vrede heeft met God." Deze vrede heeft Hehnus per­ soonlijk veel goeds gebracht. "Ik leef in e e n wereld w a a r cij­ fers zó belangrijk zijn, dat ik soms d e mensen niet meer z a g staan. Nu weet ik dat mensen p a s echt belangrijk zijn. Als je ­nog a a n het begin v a n d e m a a t ­ schappelijke ladder staat is het belangrijk te ontdekken wat be­ langrijk is. Want het is e e n vre­ selijke ontdekking als later blijkt

is ook weer niet zo dat ze aUe­ m a a l doodziek over mijn schou­ der h a n g e n als ik ze uit d e trom­

Gerard van Schalk dat die ladder tegen d e verkeer­ de muur staat." Helmus, die Jezus al op zijn twin­ tigste als zijn Here en Heiland heeft a a n v a a r d , hanteert in zijn werk een overlegstructuur v a n een hogere orde. "De meest be­ langrijke beslissingen in mijn le­ ven h e b ik biddend genomen. Ik heb nooit primair gezocht n a a r : 'Wat wil ik zelf nou?'. Nee, die beslissingen h e b ik altijd a a n God voorgelegd." Het forum vermeed al te lastige

vragen. Of d e Aids­test die Phi­ lips sollicitanten wüde afnemen nu wel of niet christelijk is, kon dus keurig buiten beschouwing blijven. "Spaart u dit forum niet", h a d Van der Linden nog zo ge­ zegd, "want het is waardevol om een s tuk reactie v a n u te krijgen." Maar wat d e forumle­ den betrof, bleef het bij e e n be­ scheiden stukje. Het bedrijf v a n mr. M. Pieters (35, directeur bij Smilde Holding B.V.) h a d een bedrijfje overge­ nomen w a a r v a n een afdeling continu­diensten d r a a i d e . Ook op zondag dus . En dat was, om

Christen­zakenlieden bijeen: 'Op z o n d a g g e e n b e r o e p d o e n op d e WIR­premie

Foto Bram de Hollander

goede bedrijfsresultaten te ha­ len, h a r d nodig. Pieters toonde zich een pragmaticus. De conti­ nudienst w a s niet terugge­ draaid, "maar zodra dat bedrijf op een normaal rendement zit zullen we niet huiveren dit wel te doen. Dan kunnen mensen op zondag n a a r d e kerk, e n in ie­ der geval dwing je mensen niet om tegen hun principes te h a n ­ delen." Interessant w a s d e o m g a n g v a n de christen­managers met d e wet. Overwater heeft op d e d a g dat uitlekte dat d e WIR­premie afgeschaft zou worden (een zondag) g e e n beroep op deze regeling meer g e d a a n . Zelfs niet op d e m a a n d a g d a a r n a , en d a n g e d a t e e r d op d e zaterdag ervoor. "Dat is d e eer te gehoor­ zamen a a n d e wetgever", vond hij. Het forum vond anderzijds dat het e e n 'enorme verschraling' zou betekenen om je alleen n a a r de wet te richten. "De wet speelt een b e p a a l d e rol, die is niet onbelangrijk. Maar wetten zijn niet aUeemaal even duide­ lijk en je moet jezelf afvragen of alle wetten wel moreel zijn. U weet dat als we n a a r het zuiden afdalen, d a n worden wetten wel eens wat a n d e r s uitgelegd. Als u zich d a n uitsluitend n a a r d e wet richt, e n u bent d e enige, d a n zal het uw bedrijf niet best v e r g a a n . Bovendien: er is nog iemand w a a r heel a n d e r e nor­ men voor gelden. Jij hebt ver­ antwoording af te leggen a a n God. En die kijkt in je hart, n a a r je motieven."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen