Ad Valvas 1988-1989 - pagina 349

i\D\2ai\?\s

17 FEBRUARI 1989 De verwarring rond d e invoe­ ring v a n d e harmonisatiewet w a s groot. Aanvankelijk w a s Deetman v a n plan afgestudeer­ den uit het HBO slechts twee jaar extra inschrijvingstijd te gunnen voor e e n academische opleiding. Onder druk v a n d e protesten m a a k t e hij d a a r te elf­ der ure drie j a a r v a n . Pas begin juli werd deze maatregel in d e wet vastgelegd. De vier VU­fa­ culteiten met e e n verkorte oplei­ ding h a d d e n d a a r niet op ge­ wacht. Die h a d d e n inmiddels het zekere voor het onzekere ge­ nomen e n e e n tweejarige cur­ sus voor HBO­instromers opge­ zet. De omstandigheden lijken ech­ ter alweer te zullen veranderen: als het akkoord dat Deetman e n de studentenvertegenwoordi­ gers begin januari bereikten in­ d e r d a a d tot wet zal worden ver­ heven, krijgen HBO­instromers voortaan twee j a a r voor e e n academische opleiding plus d e inschrijvingstijd die zij nog v a n het HBO te goed hebben. Om­ dat d e meeste HBO'ers niet veel meer d a n vier v a n d e hun toe­ gemeten zes j a a r gebruiken, pakt dat v a a k gunstig uit. Ook voor d e faculteiten met e e n ver­ korte opleiding heeft dat gevol­ gen. Deetman heeft laten weten dat zij in uitzonderlijke gevallen een driejarige opleiding voor HBO­instromers m o g e n opzet­ ten. A a n d e verwarring over d e ver­

Verkorte opleiding voor doorstromers roept vragen op over gelijkwaardigheid

Is HBO plus twee werkelijk minder dan VWO plus vier? Haast was geboden. Afgelopen zomer nam het parle­ ment onder grote druk van minister Deetman de har­ monisatiewet aan. Die maakte het afgestudeerden uit het hoger beroepsonderwijs onmogelijk om door te stromen naar de universiteit, tenzij de universiteit hun een verkorte opleiding bood. Vier faculteiten a a n de VU stampten in recordtijd zo'n verkorte opleiding voor HBO'ers uit de grond. Dat kon haast niet goed gaan, zou je zeggen. niet erg afwijken v a n die v a n d e 'gewone' studenten."

Arrogantie De reacties v a n d e 'reguliere' studenten zal men in HBO­krin­ gen ongetwijfeld opvatten als e e n symptoom v a n d e arrogan­ tie die men a a n d e universitei­ ten w a a r n e e m t met betrekking tot het HBO. Iemand v a n d e Hogeschool v a n Amsterdam legde (in Het Pa­ rool} uit: "Het HBO is e e n a n d e r soort opleiding. Het is meer op d e praktijk gericht, m a a r het enige dat ontbreekt is het a a n l e ­

g a a t nu niet meer over d e v r a a g of er zulke opleidingen moeten komen, m a a r over d e v r a a g hoe lang ze moeten zijn." "Natuurlijk w a r e n het concur­ rentie­overwegingen die ons er­ toe brachten zo snel v a n start te gaan," zegt S teutel, "maar we zouden het nooit g e d a a n h e b ­ ben, als w e niet dachten dat het mogelijk w a s . Je kunt je afvra­ gen: is e e n HBO­opleiding plus twee j a a r werkelijk minder d a n VWO plus vier jaar? Ik h e b mijn twijfels, ik denk dat het HBO plus zo'n verkorte opleiding e e n gelijkwaardig resultaat ople­ veren."

Hanne Obbink rensysteem op d e voet gevolgd. Elk v a n d e docenten fungeert als mentor v a n vijf a zeven stu­ denten, met wie aanvankelijk elke m a a n d het onderwijs b e ­ sproken werd. "Een kwart v a n d e studenten heeft problemen," vertelt Haze­ kamp. "Wat heel opmerkelijk is, is dat ook d e g e n e n die het in het begin heel z w a a r vonden n a e e n p a a r m a a n d e n in het straffe ritme komen dat d e opleiding vereist. Ze blijven gemotiveerd. Ze h e b b e n veel meer e e n b e ­ wuste keuze voor deze studie gemaakt d a n 'gewone' studen­ ten. Dat werkt door." ' Wrijvingen tussen 'gewone' e n HBO­studenten (zoals bij S CW) doen zich bij sociale p e d a g o ­ giek niet voor v a n w e g e het sim­ pele feit dat d e HBO­instromers grotendeels apart college krij­ gen. Deze verzwaring v a n d e onderwij slast heeft d e staf v a n d e faculteit blijkbaar over voor

'Een beetje generaliseren zit er niet in' korte opleidingen zal dus voor­ lopig nog wel g e e n einde ko­ men. Daarom èn omdat d e hui­ dige opleidingen voor HBO­in­ stromers nogal haastig in el­ k a a r gezet zijn, is het niet verwonderlijk dat alle vier fa­ culteiten druk bezig zijn het eer­ ste halve j a a r v a n d e opleiding te evalueren.

Ook mevrouw T.L. Klaassen­ Torbijn, studiebegeleidster a a n de faculteit, maakt zich nog g e e n grote zorgen. Voorzichtig zegt zij over d e resultaten v a n de eerste lichting HBO­instro­ mers: "De cijfers zijn er, m a a r over d e interpretatie v a n d e cij­ fers moeten we ons n o g buigen. Het ziet e r n a a r uit dat d e resul­ taten v a n d e HBO­instromers

bij allerlei post­HBO­cursus­ sen." Dr. J.H.A. van Ro ssum (van d e vakgroep psychologie a a n deze faculteit) heeft e e n groep HBO­ instromers in d e collegebanken g e h a d e n ziet duidelijke ver­ schillen tussen h e n en 'gewone' studenten. "Ze kunnen het HBO binnengekomen zijn e n nu door­ stromen n a a r bewegingsweten­ schappen zonder ooit met bèta­ achtige vakken in a a n r a k i n g te zijn geweest. Wat zé moeten bij­ spijkeren, is het denken in getal­ len, in researchmodeUen. Het g a a t nu niet meer om subjectie­ ve ervaringen die je misschien deelt met e e n coUega, nee, nu moet je experimenten opzetten, met proefpersonen werken, je resultaten checken enzovoorts." Van Rossvmi ziet echter ook e e n a n d e r e kant. "Mensen die recht­ streeks v a n het VWO komen h e b b e n meestal e e n heel alge­ mene interesse e n weten v a a k nog niets. Mensen uit het HBO weten veel meer e n stellen van­ uit hun praktische kennis heel gerichte vragen. Het is e e n heel competent publiek." "Uiteindelijk verwacht ik dat mensen met HBO plus e e n ver­ korte opleiding minder gekwali­ ficeerd zijn d a n afgestudeerden v a n d e reguliere studie. Ze h e b ­ ben m a a r zo kort d e tijd zich in de technieken v a n d e weten­ schap te verdiepen. Ze kunnen best e e n g o e d e scriptie schrij­ ven, m a a r hun opleiding zal d a n zó toegespitst zijn op het onderwerp v a n d e scriptie, dat ze alleen op dat terrein deskun­ dig zijn en g e e n b r e d e r e kennis hebben. Een beetje generalise­ ren zit er, verwacht ik, niet in." Per faojlteit verschüt het welke motivatie afgestudeerde HBO'ers h e b b e n om het a a n d e universiteit te proberen. Als Van Rossum gelijk heeft, hoeft m e n er niet op te rekenen via d e ver­ korte opleiding bij bewegings­ wetenschappen e e n weten­ schappelijke carrière te begin­ nen.

Onbegrip Studenten a a n d e faculteit soci­ aal­culturele wetenschappen (SCW) n a m e n in november al­ vast een voorschot op deze eva­ luatie. De faculteit telt ongeveer honderd HBO­instromers onder h a a r studenten, op e e n totaal van negenhonderd. Volgens d e 'gewone' studenten eisen zij bui­ tensporig veel a a n d a c h t op. Zij steDen v r a g e n over onderwer­ pen die voor 'gewone' studenten g e s n e d e n koek zijn e n zijn zo een g e v a a r voor d e kwaliteit v a n het onderwijs. De kritiek stuit bij Teun Mo dder­ man op onbegrip. Hij is é é n v a n de HBO­instromers. Hij heeft bedrijfskunde g e d a a n a a n e e n HTS e n studeert nu politicologie. Hem is niets opgevallen v a n 'lastige' ex­HBO'ers. Andere dingen vielen hem wèl op. "We krijgen hier gewoon huis­ werk op, dat heeft me v e r b a a s d . En sommige docenten d o e n niet meer d a n herhalen wat er in het boek staat. Je wordt wel geprik­ keld tot nieuwsgierigheid, m a a r volgens mij is het mogelijk om deze studie heel oppervlakkig te doen." En zwaar? Modderman studeert inmiddels twee keer zo snel als het p r o g r a m m a voor­ schrijft.

B

Promotie Tekening Monica d e Wit

ren v a n v a a r d i g h e d e n om we­ tenschappelijk onderzoek te doen. Dat moet toch in twee j a a r te leren zijn." De v r a a g of dat i n d e r d a a d het geval is, heeft ook binnen d e universiteiten onenigheid ver­ oorzaakt. Met n a m e d e faculteit psychologische e n pedagogi­ sche wetenschappen (PPW) a a n d e VU heeft d a a r v a n iets g e ­ merkt. De faculteit is in septem­ ber v a n start g e g a a n met twee verkorte opleidingen e n h a a l d e zich d a a r m e e het o n g e n o e g e n v a n e e n a a n t a l zusterfaculteiten op d e hals. "Er is wel overleg geweest," zegt dr J. W. Steutel, n a u w betrokken bij d e opleiding 'onderwijs e n opvoeding', "maar dat verliep nogal chaotisch. Andere univer­ siteiten h e b b e n i n d e r d a a d g e ­ protesteerd tegen onze snelle start, m a a r ze zijn nu bijna alle­ m a a l bezig met d e voorberei­ dingen voor e e n eigen verkorte opleiding." En dr. J.L. Haze­ kamp, die d e tweede verkorte opleiding a a n d e faculteit (die in d e sociale pedagogiek) heeft helpen opzetten: "De discussie

De opleiding 'onderwijs e n op­ voeding' is overigens uitsluitend bestemd voor ex­PABO'ers. Ze bestaat uit die onderdelen uit d e gangbare afstudeervarianten die rechtstreeks betrekking h e b ­ ben op het onderwijs e n die e e n wetenschappelijke verdieping bieden. "Deze opleiding heeft é é n dui­ delijk minpvmt," aldus S teutel, "en dat is d e onduidelijke status. Het is immers g e e n g a n g b a r e afstudeervariant. Daarom g a a n we er volgend j a a r niet m e e door. In plaats d a a r v a n komt er e e n verkorte opleiding in d e pe­ dagogiek e n didactiek v a n het onderwijs. Dat is wèl e e n be­ s t a a n d e afstudeervariant. Een verkorte opleiding in deze va­ riant is niet mogelijk in twee jaar, m a a r wel in drie."

Straf ritme Ook d e verkorte opleiding in d e sociale pedagogiek heeft e e n duidelijk experimenteel karak­ ter. Daarom wordt het onder­ wijs met behulp v a n e e n mento­

het aantrekken v a n d e 35 extra studenten. A a n d e faculteit bewegingswe­ tenschappen h e b b e n zich dit j a a r nog 29 ex­HBO­studenten ingeschreven voor d e g e w o n e vierjarige cursus. Onderwijs­ coördinator mevrouw drs. B.S. van Schappen verwacht niet dat dat a a n t a l sterk zal afne­ men ­ velen v a n hen werken n a a s t hun studie en zijn dus niet afhankelijk v a n studiefinancie­ ring ­ m a a r om er zeker v a n te zijn dat d e traditioneel belang­ rijke b a n d e n tussen HBO e n fa­ culteit in stand g e h o u d e n kun­ nen worden, heeft d e faculteit toch e e n verkorte opleiding a a n h a a r onderwijsaanbod toege­ voegd. Ongeveer honderd g e g a d i g d e n meldden zich a a n d e faculteit n a e e n advertentie in juli. Tach­ tig v a n hen h a a k t e n af n a zich te h e b b e n laten voorlichten of n a een 'intake­gesprek'. "We h e b ­ ben echt benadrukt dat het e e n onderzoekersopleiding is," zegt mevrouw Van S chuppen. "Wie iets a n d e r s zoekt, k a n beter te­ recht bij d e Open Universiteit of

Bij d e faculteit scheikunde ligt dat anders. Een voltooide studie in het HBO geeft recht op e e n academische promotie e n op een assistentschap­in­oplei­ ding, maar, zegt dr. G.J. de Jo ng, onderwijscoördinator bij schei­ kunde, "het is e e n h o g e uitzon­ dering als iemand uit het HBO op e e n promotieplaats terecht komt. We h e b b e n er nu toevallig één rondlopen, iemand met e e n grote staat v a n dienst in e e n researchlaboratorium e n met e e n a a n t a l publicaties op zijn naam." Hans Mo l is é é n v a n d e dertien afgestudeerden v a n d e hogere laboratoriumschool die nu scheikunde studeren a a n d e VU. Het eerste semester w a s volgens hem vrij rustig. "Het g a a t hier theoretisch wel e e n stukje dieper. Als het moeilijk begon te worden, d a n hield het a a n d e laboratoriumschool op. Hier begint het d a n pas." Wat zijn motivatie was? "Die doctorandustitel is natuurlijk in­ teressant, e n als dat in twee j a a r kan ... En het scheelt ook in salaris e n in het werk dat je kunt krijgen. Mensen die alleen d e hogere laboratoriumschool ge­ d a a n hebben, komen toch va­ ker in wat routinematig werk te­ recht."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen