Ad Valvas 1988-1989 - pagina 523

i ^ ^ ^ ^ ^

2 JUNI 1989

Privaatdocentschap a a n VU ­ ooit Kuypers w e n s ­ s c h a n d e , vindt farmacoloog prof.dr. H. Timmerman

'Homeopathie is er voor gelovigen' Het was ooit de wens van Abraham Kuyper, de oprich­ ter van de VU. Dankzij hem heeft de universiteit een privaatdocent homeopathie. Iets om je voor te scha­ men, vindt farmacoloog proI.dr.H. Timmerman: "Home­ opathie is begonnen als pure science-fiction. Tegen­ woordig is zij slechts weggelegd voor gelovers." De privaatdocent, drs.H. Maas, kan er alleen om lachen en concludeert: "Farmacologen snappen er gewoon geen lor van!" Hij vergelijkt homeopathie liever met Asse­ poesters gouden muiltje, zo bleek tijdens een discussie over deze omstreden geneesmethode. Het w a s het centrum Algemene Vorming v a n d e vijf bèta­facul­ teiten dat Maas e n Timmerman tijdens e e n studium g e n e r a l e onder d e titel 'Homeopatie: geen molecuul, toch medicijn?' a a n é é n tafel zette. Niemand stond in 1961 te sprin­ gen om e e n privaatdocent ho­ meopathie, zegt M a a s mij op zijn werkkamer, voorafgaand a a n d e bijeenkomst. In dat j a a r kreeg zijn voorganger, dr. A. van 't Riet, als eerste d e k a n s om homeopathisch onderwijs op d e VU te geven a a n studenten die d a a r trek in h a d d e n . Zelf is hij sinds 1983 zijn opvolger. Even­ als Van 't Riet heeft hij d a a r ­ naast e e n eigen medische prak­ tijk (in Utrecht). "De medische faculteit kon er op een g e g e v e n moment niet meer onderuit om e e n homeopathie­ docent toe te laten," zegt Maas. Bij d e oprichting v a n d e VU w a s immers b e p a a l d dat er plaats moest zijn voor homeopathisch onderwijs. Hij heeft het gevoel dat ook nu veel wetenschappers hem liever zien g a a n d a n ko­ men. "Ze zijn niet geïnteres­ seerd en b a n g voor hun eigen hachje. Sudder m a a r rustig door, denken ze." Maas moet zich wat alleen voe­ len op d e VU, zou je zeggen. Zijn net binnenkomende assistente zegt er echter v a n overtuigd te zijn dat hun werk vruchten zal afwerpen. "Wat goed is, blijft", zegt ze vol vertrouwen.

Bronwater Volgens het homeopathisch principe bestrijd je klachten met dezelfde stoffen die d e klachten veroorzaken. Daardoor wordt

h a a r 'oneindig' verdunde anti­ stoffen eenvoudig niet meer werken. M a a s ' tegenstander op het stu­ dium generale, d e farmacoloog prof.Timmerman vindt het te be­ treuren dat d e honderdvijftig jaar oude homeopathische praktijk nog steeds zoveel a a n ­ h a n g e r s heeft. Samuel H a h n e m a n n (1755­ 1843), d e grondlegger v a n d e homeopathie, verwijt hij echter niets. "In zijn tijd w a s n o g niet eens bekend dat bacteriën in­ fecties veroorzaakten e n d e mensen wisten nog m a a r net dat wij e e n bloedcirculatie h e b ­ ben. In die tijd werd u i t g e g a a n v a n b e p a a l d e vooronderstellin­ gen. Wilgen die met hun voetjes (stam) in het water stonden, móesten­ wel altijd verkouden zijn. Er moest dus wel e e n stof in d e bast zitten die hielp tegen verkoudheid. N a a r bewijzen werd echter nooit g e v r a a g d . Al­ les werd voor w a a r a c h t i g ge­ houden, pure science fiction." "Nu weten w e dat stoffen die zo sterk verdund zijn als homeopa­ thische middelen, g e e n molecu­ len meer bevatten e n dus ge­ woon niet werken, d a a r moeten we niet over zeuren", aldus d e nuchtere farmacoloog. Zolang je er echter in gelooft dat het werkt e n g e e n organische ziekte hebt, k a n het best helpen, meent hij. "Net als e e n zieke Franse koning ooit e e n s jaren­ lang is b e h a n d e l d met bronwa­ ter omdat hij er heilig in geloof­ de. Of zoals neppUlen die bij sommigen wonderen kunnen doen." Volgens M a a s s n a p p e n farma­ cologen er g e e n lor van. Zij h e b ­

Diana Doornenbal pers er zo a r g w a n e n d tegen aankijken. Ook M a a s geeft toe dat er g e e n onomstotelijke ver­ klaring voor d e werking v a n ho­ meopathische middelen b e ­ staat, m a a r dat het werkt is vol­ gens hem talloze malen door artsen e n door onderzoek vast­ gesteld. Maas: "Tegenstanders doen tel­ kens weer alle moeite om home­ opathische onderzoeken af te kraken." Timmerman beweert d a a r e n t e g e n dat alle goed uit­ gevoerde onderzoeken n a a r d e werking v a n homeopathische geneesmiddelen g e e n enkel biologisch effect laten zien. An­ dere voldeden weer niet a a n d e eisen. Volgens M a a s is al die kritiek overtrokken. Homeopaten s t a a n ook niet te springen om m e e te d o e n a a n wetenschappelijk onderzoek, meent Timmerman: "Bij elke aansporing trekken ze zich ogenblikkelijk terug. Zo blijft er natuurlijk e e n geheimzinnige sfeer rondom homeopathie h a n ­ gen." Homeopaat M a a s ontkent dat: "Zodra we iets op poten wil­ len zetten, is er opeens g e e n geld meer of g e e n tijd." Zo lijkt elke poging tot e e n goed gesprek te verzanden in weUes­ nietes spelletjes. Ook v a n het studium generale stelde M a a s zich tijdens het voorgesprekje niet al te veel voor: "Ik h e b die sessies vaker m e e g e m a a k t . Het is steeds hetzelfde liedje. Te­ genstanders s t a a n niet open voor homeopathie. Ze vergelij­ ken het met het weldadige effect v a n Sneeker smikkels of het kus­ je v a n moeder op d e zere knie."

Doodziek Is homeopathie echt zoiets als het kusje v a n moeder op d e zere knie of is het toch meer te zien als Assepoesters gouden muil­ tje? Moet je er in geloven voor het beste resultaat? Wie in ieder geval niet m e e d o e n a a n dat ge­ loof zijn d e exacte wetenschap­ pers. Zij willen alleen met home­ opaten in zee als die met h a r d e

"

"" y,

j^r^.^

Prof.dr. H. Timmerman: Betreurenswaardig dat homeopathie jaar na haar ontstaan nog zoveel aanhangers heeft.

150

Foto Sidney Vervuurt, AVC/VU

bewijzen op tafel komen. Toch is het e e n onmiskenbaar feit dat Nederlanders g r a a g in d e bui­ del tasten voor homeopathische middelen. Alternatieve g e n e ­ zers m a k e n gouden tijden door. De ziekenfondsen mogen home­ opathische middelen zelfs ver­ goeden. Timmerman k a n er met z'n pet niet bij: "Het is é é n grote m a a t ­ schappelijke lobby w a a r g e e n politieke partij zich a a n stoort. Moet je e e n s proberen e e n re­ gulier geneesmiddel op d e markt te krijgen zonder te h e b ­ b e n bewezen dat 't werkt!"

Toch lopen er volgens h e m ook op d e medische faculteit men­ sen rond die weleens zwichten voor e e n homeopathisch mid­ del. "Dat is gewoon niet te be­ grijpen, 't Is, denk ik, d e h a n g n a a r het metafysische, het ge­ heimzinnige," is zijn enige reac­ tie. Zelf raakt hij alleen pilletjes uit d e eigen vertrouwde natuur­ wetenschappelijke keuken a a n . Alhoewel: "Misschien als ik dood en doodziek zou zijn, als iedereen me al heeft opgege­ ven. Ddn kom ik misschien in e e n b e p a a l d e stemming, dat ik 't ook eens probeer."

VU­onderzoek naar nieuwe therapie voor tennisarm Het VU­ziekenhuis is gestart met een grootschalig on­ derzoek naar de behandeling van tennisarmen met elleboogbandages. Naar verwachting kan de behan­ delingsduur van deze kwaal met deze nieuwe therapie aanzienlijk worden bekort. Een uitkomst voor traditio­ nele gokkers en Hoogoven­arbeiders. Dat niet alleen termissers e n golfers lijden a a n tennisarmen is reeds g e n o e g z a a m bekend. In het Amerikaanse L as Vegas k a n men deze k w a a l ook signa­ leren bij mensen die hun a r m overmatig h e b b e n belast bij het gokken op e e n fruitmachine. De Privaatdocent homeopathie drs. H. Maas: "Farmacologen snappen er gewoon geen lor van." Foto Sidney Vervuurt, AVC/VU eenarmige bandiet blijkt e e n zware a a n s l a g te plegen op d e elleboog. Bij moderne versies ben immers nog nooit patiënten de a a n m a a k v a n afweerstoffen v a n deze a p p a r a t e n zijn d e behandeld e n bekijken alles door het immuunsysteem gesti­ hendels dan ook vervangen veel te wetenschappelijk. Ho­ muleerd. Het zijn vooral m e n s e n door tiptoetsen. In economisch meopaten g a a n weliswaar u it met chronische en psychische opzicht zijn termisarmen even­ van wetenschappelijke inzich­ kwalen die baat hebben bij ho­ eens interessant, omdat bepaal­ ten maar de patiënten behan­ meopathie. de beroepsgroepen verhoogde delen ze als individu . "Iedereen Een erg omstreden aspect van risico's lopen op epicondylitis, heeft z'n eigen make up en daar de homeopathie is vooral het de medische term voor e e n ten­ moet je rekening mee hou den." gebruik van zeer sterke verdu n­ nisarm. Dat de werking van homeopa­ ningen van die stoffen als g e ­ thische middelen nooit bewezen neesmiddel. De bestaande me­ Naar schatting heeft circa vijf is, is e e n van de belangrijkste dische wetenschap wijst de ho­ procent van de Nederlandse redenen waarom wetenschap­ meopathie af omdat volgens bevolking klachten die te ma­

Gert van Maanen ken h e b b e n met deze irritatie v a n pezen e n spieren a a n d e buitenzijde v a n d e elleboog. De betrokken spieren worden ge­ bruikt om het polsgewricht en d e h a n d in e e n b e p a a l d e stand te brengen. De meest b e k e n d e be­ handelingsmethodes voor d e tennisarm zijn langdurige fysio­ therapie, injecties e n als laatste mogelijkheid e e n operatie. Sinds kort is voor deze klachten een speciale e l l e b o o g b a n d a g e ontwikkeld. Deze geeft steun e n heeft een verdikking ter hoogte van de pezen, zodat deze bij elke beweging van de elleboog e e n soort m a s s a g e ondergaan. Deze massage is te vergelijken met de behandeling door de fy­

siotherapeut, met dit verschil dat d e therapie met behulp v a n d e b a n d a g e niet steeds wordt onderbroken. N a a r verwachting zal d e be­ handeling met e e n elleboog­ b a n d a g e kostbare operaties e n langdurige fysiotherapeutische behandeling in d e toekomst kunnen voorkomen. In het on­ derzoek v a n d e afdeling Heel­ kunde v a n het Academisch Zie­ kenhuis zullen patiënten die b a n d a g e s d r a g e n worden ver­ geleken met patiënten die e e n fysiotherapeutische behande­ ling krijgen. De bedoeling is dat d e b e h a n ­ deling met d e e l l e b o o g b a n d a g e in d e toekomst k a n worden overgenomen door d e huisarts of d e bedrijfsarts. Van d e zijde v a n Hoogovens is d a a r o m al in­ teresse getoond in dit onder­ zoek. Een a a n t a l werknemers bij dit bedrijf blijken tennisarm­ klachten te krijgen, doordat zij voor hu n w e r k z a a m h e d e n sp>e­ cifieke h a n d b e w e g i n g e n moe­ ten u itvoeren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen