Ad Valvas 1988-1989 - pagina 448

K

fiD\F3^/F£

14 APRIL 1989 HHMi

"Heel lang geleden, als kind, ben ik wel eens in d e fabriek geweest. Mijn v a d e r zei altijd dat ik gerust langs mocht ko­ men, m a a r dat h e b ik verder nooit g e d a a n . Ik fietste er iedere d a g langs, m a a r het heeft me nooit aangetrokken. Af e n toe kwam mijn vader weer eens rood thuis. Van d e kleurstoffen; d a n h a d hij d e ketels schoonge­ maakt. Hij zag er d a n zó smerig uit ­ dat stond me tegen. Het enige in d e fabriek dat indruk op mij heeft gemaakt w a r e n d e bakken met vruchten." Steven van 't Ve e r is op het Overijsselse platteland opge­ groeid. Zijn vader, nu in d e vut, werkte in e e n naburige wijnfa­ briek. Hadden zijn ouders in hun jeugd m a a r e e n sunmiiere scholing gehad, d e kinderen v a n vader en moeder Van 't Veer verlieten d e één n a d e a n ­ der het dorp om e e n universitai­ re studie te volgen. Steven studeert voor het vierde jaar a a r d w e t e n s c h a p p e n a a n d e VU. Geen diepdoordachte beslissing. "Ik wilde e e n vak stu­ deren waarbij ik niet teveel bu­ reauwerk zou hoeven te doen", legt hij uit. Net als zijn v a d e r voelt hij zich e e n buitenmens. Hij heeft g e e n hekel a a n Am­ sterdam, m a a r hij wU er niet zijn hele leven wonen. De overgang v a n d e provincie n a a r d e hoofdstad verliep vloei­ end. Behalve v a d e r Van 't Veer, die in Wilsum is geboren e n ge­ togen, heeft d e rest v a n d e fami­ lie nooit wortel geschoten in het streng christelijke dorp. Vader Van 't Veer houdt als echte au­ tochtoon niet v a n reizen e n ver­ langt terug n a a r gezelliger tij­ den. Hij ziet met lede ogen a a n dat zijn kinderen l a n g z a a m af­ drijven n a a r d e horizon. Hoewel Steven om d e twee of drie we­ ken thuiskomt, wil v a d e r zijn zoon nog wel vaker zien. Nu houdt de stage v a n zoonlief d e gemoederen bezig. Steven pro­

.>4f'.t\^^ry;e.'^r,m

'STUDENTENWHUN OUDERE(ff'''" "

'Ik heb nu meer vrienden d a n ooit' beert voor drie m a a n d e n e e n stage in China te regelen. Moe­ der vindt het spannend, m a a r vader ziet er tegenop dat Steven zo lang in d e n vreemde vertoeft. "Als het moet d a n moet het

"Stagelopen

maar", luidt zijn commentaar. Mocht Steven later e e n b a a n krijgen, d a n is d a t mooi. "Maar hij moet wel bereikbaar blij­ ven." Moeder Van 't Veer kijkt a n d e r s

in China? Als he t moe t dan moe t he t

maar"

Foto Bram d e Hollander

Het is bijzonder heilzaam, zo kan ik u verzekeren, om d e talrijke frustraties die je hier a a n d e VU onvermijde­ lijk opdoet, af te r e a g e r e n in satirische stukjes. Ik k a n het u aanbevelen. Het spaart e e n psychiater uit, e n Ad Valvas betaalt nog goed ook. Er kleeft evenwel e e n groot b e z w a a r a a n het publieke karakter v a n deze lucratieve autotherapie, namelijk dat a n d e r e gefru­ streerden je als e e n soort ombudsman g a a n zien. Ik word overspoeld met persoonlijke epistels v a n veron­ gelijkte warhoofden en met open brieven v a n alle ijdele en n a a r publiciteit hunkerende gekken die onze campus herbergt. En dat zijn er nog al wat. In mijn tekstverwerker h e b ik e e n standaard­antwoordbriefje om deze ongewenste intimiteiten ondubbelzinnig af te poeieren. Maar d e vloedgolf ontboezemingen e n a a n ­ klachten blijft nochtans aanzwellen. Het zieligste soort ingezonden brieven komt v a n d e mislukte epigonen. Wekelijks krijg ik o n g e v r a a g d leuk­ bedoelde stukjes toegezonden, w a a r d e zweetdruppels van het vruchteloos gezwoeg nog a a n h a n g e n . Ter ontmoediging v a n e e n ieder die e v e n e e n s het onzalige plan mocht h e b b e n opgevat om zich ooit voor te g a a n doen als "broer v a n doctor Degen" (want dat lumineuze idee h e b b e n ze allemaal), publiceer ik deze keer m a a r eens zo een afschrikwekkend stukje fanmaU. Het nivo v a n d e humor is ongeveer dat v a n Seth G a a i k e m a . En het thema is natuurlijk oudbakken e n gejat uit é é n v a n mijn eigen columns. Lees e n huiver! Leiden, 30 m a a r t 1989 Beste broer. De aanleiding voor mijn brief is dat ik me onlangs realiseerde dat je nog steeds g e e n bijzonder hoogle­ r a a r bent. Hoe is dat nu mogelijk? Als elke titel­geile ondernemer en iedere politicus met e e n HAVO­bul op zak tegenwoordig al professor k a n worden, w a a r o m d a n e e n m a n als jij, met zoveel accessoires bovenop je ruggegraat, nog niet? J e begrijpt kennelijk n o g steeds niet hoe d e academische wereld in elkaar steekt. Daar­ om zal ik, als ervaringsdeskundige, je e e n stoomcursus prof­worden geven, voordat je onze familienaam op d e Boelelaan helemaal te grabbel gooit. Om te beginnen zoek je e e n onduidelijk stichtinkje met een legaat of e e n universiteitsfonds of zo. Dergelijke gezelschappen worden meestal gerund door e e n ver­ zameling fossielen, die v a n het club­kapitaal e e n dito grachtenpand h e b b e n betrokken e n elkaar vandaaruit

r}

Henk Vlaming tegen Stevens studie a a n . Am­ sterdam kent ze nog v a n vroe­ ger e n ze is er niet afkerig van. "Ik h e b mijzelf nooit e e n echte Wilsummer gevoeld", zegt ze. Zij k w a m uit Nieuwleusen, e e n dorp nabij ZwoUe. Ze beschrijft het als e e n dorp in e e n levendi­ g e streek, met winkels, verschil­ lende scholen, dokters e n e e n veearts. Wilsum is g e s p e e n d v a n dergelijke gemakken. Wil­ sum is volgens het r e l a a s v a n moeder e n zoon e e n gesloten gemeenschap, w a a r iedereen zich strikt a a n elkaar spiegelt. "Als je a n d e r e denkbeelden hebt d a n d e m e n s e n hier, kom je er niet tussen", weet mevrouw Van 't Veer. "Ik b e n niet zo streng opgevoed. Ik denk heel a n d e r s d a n d e m e n s e n hier. Die g a a n trouw twee m a a l per zon­ d a g n a a r d e kerk. Ik g a niet zo v a a k meer. Vroeger werd hier e e n zondagschool opgericht, w a a r d e mensen hun kinderen n a a r toe stuurden. De ouders zeiden dat ze d a n e e n s rustig koffie konden drinken zonder d e kinderen. D a a r moest ik vrese­ lijk om lachen. Ik stuurde mijn kinderen er niet heen, want ik b e n opgevoed met het idee dat e e n zondagschool voor buiten­ kerkelijken is. De kinderen wer­ d e n d e dupe v a n mijn beslis­ sing. Die l a g e n erbuiten. Men­ sen in het dorp zeggen dat ik d e doopbelofte h e b gebroken. Ik

DOCTOR DEGEN

Fanmail onopvallend kluifjes toewerpen. Zo e e n knekelhuis v a n plezier moet je hebben, want die linke levensgenieters h e b b e n namelijk é é n probleempje: ze moeten v a n w e ­ g e hun statuten eigenlijk het gehele j a a r bezig zijn met een ideeêl doel. Welnu, het instellen v a n bijzondere leerstoelen blijkt hiervoor e e n ideale oplossing te bie­ den. Ze kosten namelijk vrijwel niets. Ze verlenen zowel d e clubfossielen als d e leerstoelhouders prestige. En ze camoufleren ondertussen hoe comfortabel het toeven achter zulke ideële geveltjes feitelijk is. Je moet aanvankelijk zelf wel wat investeren. Hier in Leiden doen d e bijzet­leerstoeltjes momenteel onge­ veer 2500 gulden, dus v a n w e g e d e prijs hoef je het niet te laten. Voor dat b e d r a g koop je nog niet e e n s e e n nieuwe spoiler op je BMW. Welke dr zou zich t e g e n zo een geringe financiële insparming niet wülen laten omscholen tot prof.dr? Bij mij op het instituut h e b b e n alle UHD'S d e b e g e e r d e vier­lettertjes­plus­punt reeds aangekocht, e n het begint nu zelfs onder g e w o n e UD's al a a r d i g in te raken. Deetman e n zijn regelneven vinden het natuurlijk allemaal schitterend, w a n t d e bijzondere leerstoel is immers "budgettair neutraal": het gewone hoogleraarsbestand k a n ondertussen volgens plan getiërceerd worden. M a a r je moet e v e n g o e d wel een beetje voortmaken, want het gemor over d e groei v a n dit lompenprofessoraat begint onder d e echte hoogleraren steeds luider te klinken. Men is uiteraard beducht voor titelinflatie. J ullie eigen Datema heeft onder zijn collegae­rectores­magnifici r e e d s e e n actie gestart om d e w a s s e n d e stroom semiprofs te stuiten. Wat moet je dus doen? J e zoekt snel zo e e n eerbied­ e n kredietwaardig genootschap uit. Dan schrijf je e e n mooie brief a a n het opperfossiel w a a r i n je uitpakt over hoe belangrijk e n interessant, m a a r h e l a a s ook onder­ g e w a a r d e e r d jouw specialisme wel niet is. En tussen

BH

wwwrm ^­'"«"»^*­

h e b er veel verdriet v a n g e h a d dat ze dat zomaar zeiden. Maar ik k a n niet tegen mijn geweten ingaan." De tijd heeft het leven voor de achterblijvende moeder d r a a g ­ lijker gemaakt. "Ik trek me niet zoveel meer v a n d e mensen aan", zegt zij. "Ze zeggen m a a r wat ze willen. Zo af e n toe moet ik er eens uit. Vrijdags g a ik winkelen in Zwolle e n soms w a n d e l ik wel e e n s met mijn zuster over het Pieterspad. Dat loopt v a n het Groningse Pieter­ buren n a a r d e Limburgse Pie­ tersberg." Ook al leeft d e dissidente fami­ lie minder g e s p a n n e n d a n vroe­ ger, toch heeft Steven geen heimwee. "Ik wilde ook wel eens iets anders", zegt hij. "Ik w a s hier niet gebonden. Ik hoorde er niet echt bij. Maar ik kon mijzelf wel vermaken." Misschien doordat hij er een beetje buitenviel k a n hij zichzelf zo goed k a n bezighouden, denkt zijn moeder. Steven zelf twijfelt a a n die analyse; zelf heeft hij evenwel g e e n betere. "Ik heb nu meer vrienden d a n ik mijn hele leven h e b gehad", zegt Steven, het verschil tussen zijn huidige e n vroegere leven schetsend. Toch h a d ook hij een plekje in het sociale verkeer in Wilsum. Als fervent sportlief­ hebber w a s hij lid v a n d e plaat­ selijke voetbalclub. "Tijdens de wedstrijd w a s alles goed en wel" vertelt Steven. "Daarna moest ik het zelf m a a r zien." Hij herinnert zich hoe d e man­ s c h a p p e n zich iedere vrijdag­ avond, d e d a g voor d e wed­ strijd, volgoten met bier. Steven d e e d er nooit a a n mee; d e lol ervan ontging hem. "Eén keer w a s ik d e enige die tijdens de wedstrijd g e e n kater h a d . J uist die keer w a s het mijn beurt om op d e reservebank te zitten. We wonnen ook nog; dat w a s veel­ zeggend voor d e tegenstand."

neus en lippen meld je dat je voor hun g o e d e doel best wel twee d drie duizend guldens over zou hebben. Weldra zul je d a n e e n brief ontvangen, w a a r i n de vererende uitnodiging is vervat om te dingen n a a r de nieuw in te stellen bijzondere leerstoel (zonder emolu­ menten) in d e (wat­deed­jij­toch­ook­al­weer­precies­ op­r'ie­VU?)kunde. Nu moet je e v e n goed opletten, want er blijken in zo'n geval altijd ineens meer kapers op d e kust te zijn. Bij de recente instelling v a n d e Leidse leerstoel in d e Theore­ tische Geschiedenis voor het VU­wonderkind Lorenz bijvoorbeeld, doemde onverwachts e e n Nijmeegse runner­up op, die voor deze eer grif é é n vijfde v a n zijn UHD­inkomen bleek te willen irüeveren. En geld speelt in dit soort situaties e e n doorslaggevende rol. Houd dus nauwgezet toezicht op d e samenstelling v a n d e benoe­ mingscommissie e n schioif zelf e e n a a n t a l kandidaten n a a r voren w a a r v a n je zeker weet dat ze net heel moeilijk zitten met hun hypotheek of met hun horde studerende kinderen. Verder is het d a n eigenlijk alleen nog m a a r e e n kwestie v a n goed lobbyen bij je facul­ teitsbestuur, e n v a n benadrukken dat het niet v a n de NAVO of Shell uitgaat. En l a n g z a m e r h a n d kun je je wel e e n s op d e prijzen v a n toga e n baret g a a n oriënteren. Echt rijk word je overigens niet v a n dit alles. Maar fiscaal is het toch niet oninteressant. Het b e d r a g dat je wegschenkt is namelijk aftrekbaar, e n wordt dus in feite voor d e helft door Ruding gefourneerd. Bovendien krijg je je bijdrage voor het g o e d e doel n a g e n o e g per o m g a a n d e weer als belastingvrije "onkostenvergoe­ ding" terug. Met d e fossielen speel je dus eigenlijk het eerste j a a r al quitte. En bij d e fiscus m a a k je e e n jaar later 50% winst. D a a r v a n kun je bijvoorbeeld een mooie nieuwe koperen n a a m p l a a t laten graveren, of alsnog die fel b e g e e r d e spoiler voor je BMW aanschaf­ fen. Eén v a n d e gunstige aspecten a a n het hoogleraar­ schap is dat je je voortaan beter zult kunnen verkopen. Schnabbelen in d e universiteitskrant is natuurlijk bene­ den je stand. Misschien hoef je nog niet meteen zover te g a a n als d e meest bijzondere hoogleraar die d e VU rijk is: Louis Gooren, die er niet voor terugschrikt om zich als professor in e e n Penthouse­Profiel te prostitueren. Maar e e n adviesje hier e n e e n vacatiegeldje daar tikken toch a a r d i g a a n . G o e d e r a a d is v a n d a a g d e dag immers duur. Schrijf me e e n s terug, w.g. je t o e g e n e g e n Chris

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen