Ad Valvas 1988-1989 - pagina 151

PD\PS^/P

21 OKTOBER 1988

Dr.ir. A.W. d e Jager (CvB): 'Ontslagbeleid hoeft niet v e r a n d e r d '

'De zaak met Siklossy was een uitwas' Hoe vrij mag een hoogleraar zich ten opzichte van zijn universiteit opstellen? In het conflict tussen hoogleraar Siklossy en de VU was er een gerechtelijke uitspraak nodig om daarover uitsluitsel te geven. Toch hoeven er voor de vrijheid van wetenschappelijk medewerkers geen scherpere regels te komen, vindt Dr. ir. A.W. de Jager, portefeuillehouder 'personeel' in het college van bestuur van de VU. Ook zonder vonnis v a n d e rech­ ter toonde d e VU zich al bereid om Siklossy financieel tegemoet te komen. Dat d e rechter d e VU tot betaling v a n drie ton heeft veroordeeld, hoeft in d e ogen van dr. ir. A.W. De Jager d a n ook niet te leiden tot herziening van het peroneelsbeleid v a n d e VU. Ook meent hij dat er n a d e zaak Siklossy g e e n noodzaak is om de vrijheid v a n wetenschappers in te perken of d e toetsing v a n wetenschappelijk medewerkers te verscherpen. "Die worden te­ genwoordig a l g e n o e g geju­ reerd", zegt hij. "Onder a n d e r e door visitatiecommissies, d e be­ oordeling v a n het onderwijs e n beoordeling v a n voorwaardelij­ ke gefinancierd onderzoek." De rechter gaf g e e n antwoord op d e v r a a g wie er in het sle­ pende conflict tussen d e hoogle­ raar e n zijn universiteit buiten zijn boekje w a s g e g a a n . Wel vond hij dat d e VU aannemelijk h a d g e m a a k t dat het onmoge­ lijk is om Siklossy e e n geïsloeer­ de, los v a n d e faculteit s t a a n d e plaats toe te kennen. "De onwil van zovelen a a n d e faculteit om nog met verweerder s a m e n te werken", zo redeneert kanton­ rechter R. Harders in zijn schrif­ telijke toelichting o p het vonnis, "wettigt d e gevolgtrekking dat samenwerking niet meer moge­ lijk is..." D a a r m e e heeft volgens Harders d e VU e e n zo z w a a r w e ­ gend argument om Siklossy te vervangen dat hij. Harders, op grond d a a r v a n d e VU toestaat de arbeidsovereenkomst te ont­ binden. Wel moet d e VU d e hoogleraar drie ton betalen bij wijze v a n schadeloosstelling. Collegelid De Jager vindt dat het b e d r a g minder buitensporig is d a n het lijkt. Wanneer j e e e n hoogle­ raar nog e e n j a a r in dienst moet houden, ben je dat b e d r a g a l

voor e e n groot deel kwijt, legt hij uit. Het komt vaker voor dat in geval e e n universitair m e d e ­ werker w e g moet, hierover overeenstemming met d e be­ trokkene wordt bereikt door het moment v a n ontslag op e e n ter­ mijn v a n é é n of twee j a a r t e bepalen. De faculteit Wiskunde e n Infor­ matica, w a a r a a n Siklossy w a s verbonden, betaalt het gelag. Zij ontbeert e e n j a a r d e forma­ tie­eenheid die d e hoogleraar bezette. De Jager noemt dat het risico dat e e n faculteit loopt bij een dergelijke procedure.

Duidelijk Het is voor e e n hoogleraar niet heel duidelijk w a a r hij zich wel of niet a a n heeft te houden. De wetenschappelijke vrijheid v a n professoren is in d e wet niet strikt omschreven. In d e wet op het wetenschappelijk onderwijs staat alleen dat e e n hoogleraar verantwoordelijk is voor onder­ wijs e n onderzoek. Die verant­ woordelijkheid wordt ingeperkt door b e v o e g d h e d e n v a n het vakgroeps­ en het faculteitsbe­ stuur. Er zijn dus niet veel regels w a a r a a n e e n universiteit k a n aflezen of e e n professor zijn werk wel of niet goed doet. "Het werk v a n een stratemaker kun je beoordelen op grond v a n het a a n t a l vierkante meters dat hij bestraat", zegt De Jager bij wijze v a n voorbeeld. "Maar ik k a n niet het werk v a n e e n arts­spe­ cialist meten. Bij wetenschap­ pers kun j e niet voorschrijven wat ze moeten denken en hoe ze hun beroep uit moeten oefenen. Ze h e b b e n veel speelruimte e n dat moet je toestaan, zelfs al zijn er bijzondere m e n s e n bij, die rare dingen doen." In arbeidszaken hanteert d e VU het concensusmodel. Er wordt

Henk Vlaming zoveel mogelijk overeenstem­ ming met alle partijen n a g e ­ streefd. In het kader v a n d e be­ zuinigingsoperaties heeft d e VU nogal w a t arbeidsoveenkom­ sten beëindigd. Mocht het zover komen dat e e n personeelslid e n d e VU niet meer met elkaar kun­ n e n of willen werken, d a n zijn er verschillende mogelijkheden om afscheid te nemen, zo vindt De Jager. "Je kijkt wat d e beste manier is om uit elkaar te gaan", zegt hij. "Je kijkt onder a n d e r e n a a r ie­ m a n d s leeftijd, e n zijn positie o p d e arbeidsmarkt. Er zijn zelfs mensen ontslagen, die w e e e n omscholingsprogramma heb­ b e n a a n g e b o d e n . We bieden ie­ m a n d soms a a n om h e m nog een j a a r in dienst te houden, w a a r n a hij zonder ruchtbaar­ heid weggaat." Maar in een j a a r kun je niet echt meer iets opbouwen. D a a r o m wilden we Siklossy drie ton be­ talen. Hij w a s echter voor g e e n rede v a t b a a r e n kwam gelijk met e e n advocaat. Ik h a d d e indruk dat zijn vorige r a a d s m a n hem adviseerde om ons a a n b o d a a n te nemen. G e d u r e n d e d e onderhandelingen heeft hij e e n a n d e r e a d v o c a a t gekozen. Hij heeft ons u i t g e d a a g d om d e zaak voor d e rechter te bren­ gen." "Sommige kamerleden, w a a r ­ onder zelfs zeer linkse, vinden dat ontslag door universiteiten vergemakkelijkt zou moeten worden", zegt De Jager. "Maar ik denk dat je dat niet zo m a g zeggen. Als er e e n conflict tus­ sen d e universiteit e n e e n m e d e ­ werker is ontstaan, d a n b e n ik d a a r net zo goed voor verant­ woordelijk. Ik h e b d e situatie zo­ ver laten komen. Dan kan je niet opeens d e werknemer o p het al­ t a a r leggen. Dat h a d je eerder moeten doen. G o e d e perso­ neelsbegeleiding is belangrij­ ker d a n roepen om versoepe­ ling v a n het ontslagrecht. Je moet je personeel e e n stukje rechtszekerheid kunnen bie­ den." "In elke grote organisatie, ook in d e VU, komt disfunctioneren

VU­studenten niet erg 'aktie­bereid' De week v a n 14 tot e n met 18 november is door d e LSVb uit­ geroepen tot landelijke s t a ­ kingsweek tegen d e bezuini­ gingsplannen v a n minister Deetman. De minister wil e e n deel v a n d e studiefinanciering privatiseren, d e leeftijdsgrens voor studiefinanciering verla­ gen v a n 30 tot 27 jaar, e n uitwo­ nende VO'ers en MBO'ers g e e n beurs meer geven. Verder krij­ gen alle studenten per 1 juli 1988 e e n OV­jaarkaart, in ruU d a a r voor wordt echter ƒ60.- per m a a n d op d e beurs v a n uitwonende studenten gekort en ƒ40.op die v a n thuiswonende. Bovendien moeten alle universiteiten in 1989 2.7% inleveren. De dinsdagmiddag door deSRVU in samenwerking met het aktiekomitee De geplukte kip gehouden informatiemiddag en openbare aktievergadering trok echter weinig studenten. Blijkb a a r h e b b e n d e meeste VU stu-

denten a n d e r e prioriteiten, zien ze g e e n heil meer in akties of geloven het wel. Tijdens d e vergadering werd duidelijk dat d e aktievoerders

Het geringe aantal potentiële de te voeren aktie.

waarschijnlijk niet tot h a r d e aktie, "de boel platgooien", zullen overgaan. De meeste aanwezigen voelden meer voor e e n aktie waarbij d e student "niet ne-

aktievoerders

werd het niet eens over Foto AVC/vu

Dr.ir. A.W. de Jager: 'Wetenschappers genoeg gejureerd."

voor. Ik denk dat dat binnen d e organisatie moet worden opge­ lost, liefst in d e werkeenheid. Je stapt niet snel n a a r d e rechter. Wat we met Siklossy h e b b e n ge­ h a d w a s e e n uitwas. Wat voor

worden

tegenwoord ig

al

Foto Bram de Hollander

d e stratemaker geldt, g a a t uit­ eindelijk ook op voor e e n hoog­ leraar. Hij hoort e e n prestatie ten behoeve v a n d e organisatie w a a r hij voor werkt te leve­ ren."

Ontslagen hoogleraar ontevreden:

'Academische vrijheid in gevaar gekomen' De door het vonnis v a n d e kantonrechter gedupeerde professor L. Si klossy, ver­ klaart niet tevreden te zijn. "Het betekent dat d e plaats v a n een hoogleraar e n men­ sen in vaste dienst v a n d e VU niet zeker is," zegt hij in zijn reactie. "Ik denk dat d e rech­ ter niet goed heeft b e g r e p e n hoe e e n universiteit werkt." Toch is d e rechter niet hele­ m a a l ongevoelig geweest voor Siklossy's positie. De rechter k w a m weliswaar niet tegemoet a a n diens eis om de VU ruim é é n miljoen gul­ den te laten betalen als d e rechter verzoek tot ontbin­ ding v a n d e arbeidsovereen­ komst zou toewijzen. Ook kende hij niet het kwart mil­ joen toe dat Siklossy d a a r b o ­ venop vroeg w e g e n s gele­ den immaterile s c h a d e . Rechter Harders erkende echter dat er toch iets voor een vergoeding te zeggen viel. "Elementen die wel e e n

gatief in d e publiciteit verschijnt". Verschillende ideeën werden geopperd, m a a r over wat er nu precies op d e VU moet gebeuren werd m e het niet eens. Waarschijnlijk wordt er e e n alternatieve onderwijsdag georganiseerd, waarbij docenten "eens goed onderwijs kunnen geven, op e e n manier die zij zelf willen en die niet door het strakke studieprogramma wordt bepaald". Het idee werd geopperd in Amsterdam op de Dam e e n vrijmarkt te houden w a a r "arme studenten hun spulletjes verkopen". Verder zou e e n d a g m a s saal gebruik g e m a a k t kunnen worden v a n het o p e n b a a r vervoer om te demonstreren tegen de OV-jaarkaart. Tenslotte h a d een v a n d e studenten het idee e e n brievenaktie t e organiseren, waarbij alle studenten e e n handgeschreven brief n a a r d e Tweede Kamer moeten sturen waarin zij hun onvrede over d e plannen v a n d e minister kunnen uiten.

(Marianne Baas)

rol zouden kunnen spelen bij d e vaststelling v a n e e n ver­ goeding," zo argumenteerde d e rechter, "zijn het feit dat verweerder n a a r N ederland is gekomen en d a a r vermoe­ delijk niet meer zal kunnen werken, zodat hij weer dient te verhuizen, d e hoogte v a n het salaris, zijn huidige leef­ tijd, d e duur v a n het dienst­ verband, het leed om d e sta­ tus v a n hoogleraar te verlie­ zen, d e tijd voor het vinden v a n p a s s e n d werk e n d e pensioenbreuk." Syklossy meent dat d e a c a ­ demische vrijheid door het vonnis g e v a a r loopt. "Je hoeft mensen m a a r lang g e n o e g te pesten, e n d a a r n a kun je zeggen dat ze niet g e n o e g samenwerken. De universi­ teit zou er goed a a n doen om de machtsverhouding bin­ nen d e faculteit Wiskunde e n Informatica n a te kijken." De hoogleraar verklaarde n o g niet te weten wat hij volgend j a a r g a a t doen.

PRINS de MéRODE 'Neem Ben Johnson. N iemand heeft, er nog over gepraat, maar hij liet zich bijstaan door een specialist In hormonale evenwich­ ten.* Prins Alexandre de Mérode, voorzitter medische commissie Olympische Spelen, in VN, over de doping­psychose.

'OMGEVINGSKENMERK' Wat de Koningin niét voorlas: 'Hoe meer nlel­Ncderlanders en hoe meer mensen met lage inlcomens hoe groter de werkdruk voor de politie'. Het onrustwekkende concept voor de 'omgevingskenmerken' die het aan­ tal politiemensen In een plaats gaat bepalen.

HEROINE 'Er moeten in N ederland méér mensen zijn die de vreugde Icennen van tiet stilletjes en beschaafd verslaafd zijn aan heroïne. Over Chet Baker hoorden we na zijn dood dat hij het 20 Jaar zonder problemen deed, tot hij enorme hoeveelheden kon kopen'. Piet Grijs over zijn verslaving.

BILLBOARDS 'Die billboards met Dukakis over een ver­ bod op eigen wapenbezit raakt Texanen in 't weekste deel van hun maag.' Reportage.

Lees naast uw krant Vrij Nederland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen