Ad Valvas 1988-1989 - pagina 422

'Trendbreuk' in studentenaantallen gesignaleerd

Wellicht voor de laatste keer studentenstops

Deetman wil v a n kabinet meer geld Minister Deetman is opnieuw èen offensief binnen het kabinet begonnen om meer geld los te krijgen voor onderwijs. De bewindsman beschikt over nieuwe cij­ fers, waaruit een spectaculaire groei blijkt van de leer­ lingenaantallen in het voortgezet onderwijs en vooral van het aantal studenten in het hoger onderwijs. In e e n toespraak in Rotterdam zei Deetman vorige week don­ d e r d a g dot veel meer jongeren d a n verwacht voor het hoger onderwijs kiezen. Er w a s d e af­ gelopen jaren wel rekening g e ­ houden met e e n toename v a n de studentenaantallen, m a a r lang niet in deze mate. De b e ­ windsman sprak v a n e e n 'trendbreuk', die zich ook in en­ kele a n d e r e Westeuropese lan­ den voordoet. Volgens Deetman ontstaat er een toenemende schaarste als d e v r a a g n a a r onderwijs blijft stijgen, terwijl het a a n b o d v a n voorzierungen vrijwel gelijk blijft. Tot nu toe konden d e erg­ ste problemen worden opge­ v a n g e n door zogeheten exoge­

Jos Dohmen d e n gezegd over d e rechtsposi­ tieregelingen, aldus d e minister. Deetman presenteerde nieuwe cijfers over d e deelndhie a a n het hoger onderwijs. O p grond v a n d e geboortedaling werd steeds verwacht d a t ook d e stu­ denteninstroom in het weten­ schappelijk e n hoger beroeps­ onderwijsBY anaf 1985 zou dalen. Er w a s wel gerekend o p e e n n a a r verhou­ ding grotere belangstelling voor e e n hogere opleiding, m a a r niet in die m a t e d a t d e geboorteda­ ling v a n ongeveer 35 procent zijn effect zou verliezen. In het hoger beroepsonderwijs steeg d e instroom tot 1985 met ongeveer duizend studenten per jaar. Vanaf 1986 is er echter sprake v a n e e n jaarlijkse stij­ ging met 3.000. Voor d e komen­ d e jaren wordt e e n verdere groei verwacht. Bij d e universi­ teiten doet zich e e n vergelijkba­ re ontwikkeling voor. In d e ja­ ren 1984 e n 1985 stabiliseerde d e instroom zich o p zo'n 28.000 studenten. In het lopende stu­ diejaar w a s echter sprake v a n e e n instroom v a n meer d a n 35.000.

n e wijze v a n financiering v a n het onderwijs: meer leerlingen betekent meer geld. Het is ech­ ter bekend d a t het 'open­emde'­ karakter v a n d e onderwij sfi­ nanciën binnen het kabinet ter discussie staat. Met n a m e minis­ ter Ruding v a n Financiën wil d a a r g r a a g v a n af. In Rotterdam zei Deetman d a t er birmen d e onderwijsbegro­ ting m a a r beperkte mogelijkhe­ den zijn om onderwijsvoorzie­ ningen te creëren die extra geld kosten. Hij gelooft ook niet d a t d e produktiviteit in het onder­ wijs verder te verhogen is door taakverzwaring voor het perso­ neel. Die mogelijkheid is vrijwel uitgeput e n er dreigt al kwali­ teitsverlies. Hetzelfde k a n wor­

Minister Deetman: nieuw offensief om meergeld te krijgen. Foto Bram d e Hollander

De grotere d e e l n a m e a a n het hoger onderwijs moet worden toegejuicht, vindt Deetman. Maar d a a r m e e is d e kous niet af. Door d e exogene financie­ ring v a n het hoger beroepson­ derwijs is d e capaciteit uitge­ breid. A a n d e universiteiten is voorzien in d e groeiende v r a a g n a a r onderwijs door d e invoe­ ring v a n d e twee­fasenstructuur e n d e verkorting v a n d e studie­ duur. Volgens d e bewindsman moet echter binnen d e instellin­ g e n meer met geld worden g e ­ schoven n a a r die plaatsen w a a r d e v r a a g toeneemt, ten koste v a n faciliteiten w a a r n a a r minder v r a a g is.

De universiteiten h e b b e n mi­ nister Deetman geadviseerd om in n e g e n studierichtingen e e n studentenstop m te stel­ len. Het zijn ­ op e e n n a ­ dezelfde studies die al jaren­ lang e e n numerus fixus ken­ nen. Even als vorig j a a r heb­ ben d e gezamenlijke univer­ siteiten numeri fixi geadvi­ seerd voor d e verschUlende medische richtingen. De aantdUen plaatsen voor eer­ stejaars zijn n o g e v e n groot als in het lopend studiejaar. Zo kunnen bij g e n e e s k u n d e in totaal 1.485 nieuwe stu­ denten worden geplaatst, w a a r v a n 210 a a n d e VU. Tot d e 'vaste' studentenstops behoort ook die bij bedrijfs­ kunde, e e n richting met e e n capaciteit v a n 1.480 eerste­ jaars. Landelijk gezien is d a t e e n uitbreiding met 150 plaatsen. Ondanks een voortdurende uitbreiding v a n d e opnamecapaciteit konden d e universiteiten vo­ rig j a a r niet a a n d e enorme studentenbelangstelling te­ gemoetkomen. De belang­ stelling voor economie wordt nu op ruim 4.500 eerstejaars geschat ­ ongeveer 600 min­ der d a n in 1988 ­ zodat v a n e e n stop k a n worden afge­ zien. Zoals in vorige jaren zijn er ook weer e e n a a n t a l studies waarvoor d e instroom niet hoeft te worden beperkt, m a a r waarvoor wel plaat­ singscommissies nodig zijn. Dat zijn d e richtingen econo­ mie, rechten, S p a a n s e n Ita­ liaans. N a a r verwachting zal het en­ kele weken duren aleer blijkt of minister Deetman het a d ­ vies v a n d e universiteiten overneemt.

Een geval apart is overigens tandheelkunde. Ook d a a r is e e n studentenstop nodig, echter niet v a n w e g e d e b e ­ perkte plaatsingsmogelijk­ heden, m a a r gezien d e situa­ tie op d e arbeidsmarkt. Voor tandheelkunde heeft minis­ ter Deetman e e n p a a r j a a r geleden voor het eerst zelf d e wettelijke mogelijkheid a a n ­ g e g r e p e n om d e toelating v a n studenten te beperken op grond v a n dit criterium. Daarbij is het a a n t a l eerste­ j a a r s vastgesteld o p 120, w a a r v a n er negentig e e n plaats krijgen in het samen­ werkingsverband v a n d e twee hoofdstedelijke univer­ siteiten e n d e overigen in Nij­ megen. Mogelijk is het d e laatste keer d a t studentenstops mo­ gelijk zijn o p grond v a n e e n te geringe opnamecapaciteit bij d e universiteiten. In het onlangs bij het parle­ ment ingediende voorstel voor d e Wet o p het Hoger onderwijs e n Wetenschap­ pelijk onderzoek (WHW) worden d e mogelijkheden voor het instellen v a n stu­ dentenstops drastisch b e ­ perkt. Deetman wü alleen d e numerus fixus op grond v a n het arbeidsmarktcriterium ­ zoals dus bij tandheelkunde ­ in stand houden. Stops van­ w e g e e e n te geringe opna­ mecapaciteit zullen n a u w e ­ lijks meer voorkomen als d e nieuwe wet volgens plan in­ gaat in het studiejaar 1990/91. De imiversiteiten worden d a n namelijk ver­ plicht om hun capaciteit in­ dien nodig met m a x i m a a l 25 procent te verhogen.

(Jos Dohmen)

UNIVERS UNIVERS UNIVERS HET MEEST COMPLEET EN DAT 7 DAGEN P/WEEK KINKERSTR 100 TEL 020-185121 FAX 020-833529 boeken — tijdschriften — schnjfwaren fotokopieën (ook ingebonden) faxen (ook voor inkomende faxen) door de week tot 20 00 uur za/zo tot 18 00 uur

m §CRIPTIE §ER\ICE M A A K ZEI_f= n Sfzol/lgste

ROT OKOPIEEN kopleeroentrumI

NES 102 AMST ERDAM T EL 020 263970 GEOPEND 12 00 2130 ZA ZO 14 00 2 1 3 0

LUXE WAGENS EN BUSJES BESTELWAGENS 5 T/M 20 m2 GOKAUTOM ATEN

Q

Gespecialiseerd dus kwaliteit, scherpe prijzen en korte levertijdi y^mstördam - toletoon 020--42 1 4 5 7

Uitgeverij ­ 020-22 75 07 Zetterij - 020-20 22 32

Offsetdrukkerij Kanters B.V.

Telefax-nummer 01859-19243 Oost-Kinderdi|k 191, 2953 CL Alblasserdam Telefoon 01859-12155-12532

DRUKKERIJ ELINKWIJK BV Amsterdamsestraatweg 554 3553 EN Utrecht

IMIJentïLjro 7 3

Totale grafische verzorging. Levertijd 4 weken. Prijslijst op aanvraag.

é

Amsterdam en omstreken.

PROEFSCHRIFT?

Lage huur. Vlakbij Uilenstede Koen van Oosterwijklaan 6A, Amstelveen Telefoon 432500/431220 Borg ƒ 50,—

proefschriften

VEGETARISCH EETHUIS

iisIËF 9C

AUTOVERHUUR SLOOT HAAK

Gespecialiseerd in liet drul<l<en van

020-123456

Scherpenzeelstraat 121.flO?HT Amstardam. TèL 020-^6927».

/ ï e r t>st^

• • •

word ook bloeddonor

Gespecialiseerd in zetten, drukken, binden van dissertaties, boeken, congresbundels e.d. Tevens conversie en verwerking van diskettes en offsetten van camera­ready manuskripten. Wilt U meer hierover weten? Wij geven graag telefonisch of mondeling vrijblij­ vende informatie. Keizersgracht 302 ­ 304 1016 E X , Amsterdam

INFORMATIE? BEL 030 - 444921 DOCUMENTATIE

GRATIS

OP

AANVRAAG

DICKENS BOOKSHOP voor uw voordelige Engelse en Duitse boeken en paperbacks tegen eigen importkoers: £ 1 —ƒ3,50 DM1—/1,00 excl. 6% BTW —levenngen franko. Winkel dagelijks geopend 12-6, zaterdag 10 tot 4 2e Egelantiersdwarsstraat 8, Amsterdam. 020-201462

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen