Ad Valvas 1988-1989 - pagina 11

f£>vpis^lp£

19 AUGUSTUS 1988 Universiteiten hebben zich moeite getroost om e e n vorm van gezondheidszorg voor h u n studenten te organiseren. De een meer d a n d e ander. De uni­ versiteit v a n Amsterdam houdt er e e n eigen medische staf op na, e e n geldslurpende instantie die niet zal ontsnappen a a n het snoeimes v a n d e bezuinigers o p de hoofdstedelijke a c a d e m i e . Op d e VU is het niet zo glad geregeld. De enige medici die hier op d e loonlijst s t a a n zijn wetenschappers a a n d e facul­ teit der Geneeskunde. Maar dat betekent niet d a t studenten tij­ dens ziekte veroordeeld zijn tot een kwijnend b e s t a a n op hun kamers. Sinds l a n g e tijd is e r een a a n t a l studentenartsen. O p dit ogenblik zijn ze met z'n zes­ sen. Deze zes houden er e e n normale praktijk op na. Het eni­ ge uitzonderlijke d a a r a a n is d a t ze veel opvallend veel studen­ ten b e h a n d e l e n . Een p a a r dui­ zend studenten in d e praktijk is voor deze artsen g e e n uitzonde­ ring.

Voorbehoeds­ middelen Een studentenarts" is e e n door­ snee dokter. Hij (of zij) heeft al­ leen e e n scherper oog voor a a n d o e n i n g e n die juist bij stu­ denten v a a k voorkomen. Van oudsher zijn deze a a n d o e n i n ­ gen in twee categorieën te ver­ delen. Veel studenten worstelen met het probleem v a n d e g e ­ slachtsziektes. Vroeger k w a m dat tot uiting in vraagstukken rond d e voorbehoedsmiddelen. Dat is verschoven n a a r herken­ ning v a n geslachtsziektes e n het voorkomen d a a r v a n . "Onder eerstejaarsstudenten is toch wel e e n gebrek a a n kennis over dit soort zaken, hoewel die kennis niet minder is d a n die van d e gemiddelde jongeren van 18 e n 19 jaar", zegt dokter Y.A. Dolstra. "In geval v a n e e n infectie weten ze niet goed wat ze moeten doen. Vaak g a a n ze dan vlug n a a r het ouderlijk huis toe." Een student met AIDS heeft zich tot dusverre nog niet bij e e n van d e artsen gemeld. "Wat niet wil zeggen d a t er g e e n d r a g e r s zullen zijn", meent Dolstra. Een a n d e r soort a a n d o e n i n g e n ligt in d e psychosomatische sfeer. Eenzaamheid e n studie­ druk eisen v a a k h u n tol. Soms komen studenten met v a g e klachten bij d e arts. L ater blijkt dat deze klachten betrekking

E

Studenten h e b b e n n o g weinig benul v a n gezondheid

'Student met geslachtsziekte gaat gauw naar ouderlijk huis' Zes studentenartsen voor 13.000 VU­studenten. Samen proberen ze vat te krijgen op typische studentenziektes. Vereenzaming, stress e n ge­ slachtsziekten zijn d e drie grootste boosdoe­ ners. Maar a a n veel meer d a n pleisters plakken en verbandjes leggen komen d e zes weldoe­ ners niet toe. h e b b e n op stress die rechts­ reeks op d e studiesituatie k a n worden teruggevoerd. Soms blijkt dat studenten v a n e e n b e ­ p a a l d e faculteit vaker met a a n ­ doeningen langskomen d a n a n ­ dere. Een a a n t a l jaren geleden w a s d a t het geval bij d e facul­ teiten Tandheelkunde e n G e ­ neeskunde. Bij Tandheelkunde bleken die a a n d o e n i n g e n het gevolg v a n spanning, die terug w a s te voeren n a a r e e n m e d e ­ werker v a n die faculteit. "Bij G e n e e s k u n d e is het eigen­ lijk altijd ellende", zegt Iet Ar­ nold, e e n a n d e r e studentenarts.

Een p a a r j a a r geleden viel het h a a r op d a t veel derde­jaars studenten v a n d e faculteit G e ­ neeskunde h a a r bezochten met klachten over het rechter onder­ been. "Het bleek d a t al die stu­ denten tijdelijk in het patholo­ gisch museum werkten, w a a r ze met een geamputeerd b e e n v a n e e n jongeman w e r d e n gecon­ fronteerd. Het heeft mij toen ge­ troffen d a t gezonde mensen echte klachten h e b b e n n a a r aanleiding v a n iets d a t ze mee­ maken." "Geen enkele student G e n e e s ­ kunde ontkomt v a n d e kandida­

Henk Vlaming tenziekte", vervolgt ze. "Het is afgeleid v a n studenten die n a het k a n d i d a a t s e x a m e n in d e kli­ niek k w a m e n te werken. Ze kre­ gen altijd last v a n e e n a a n t a l v a g e klachten n a d a t ze in e e n kliniek gingen werken. Dat ver­ schijnsel is uniek voor die facul­ teit." Universitaire gezondheidszorg klinkt schoon, m a a r d e werke­ lijkheid leert dat e e n studente­ narts niet veel meer doet d a n p a p p e n e n nathouden. Hij plakt pleisters, legt verbandjes e n luistert n a a r het wel e n w e e v a n d e student. Bovendien ontsnapt een deel v a n d e studentenpopu­ latie a a n d e controle v a n d e art­ sen. "Een kwart tot een derde v a n d e studenten is a a n het zicht ont­ trokken", weet studentenarts Ido Dolstra. Wat overigens niet b e ­ tekent dat die studenten niet meer in e e n artsenpraktijk s t a a n ingeschreven. Ze zijn al­ leen niet meer als student her­ kenbaar, omdat ze hun gezond­ heidszaakjes niet meer via uni­ versitaire instanties regelen.

ting geven e n traceren welke problemen er onder d e studen­ ten b e s t a a n ? Huisartsen zijn daarvoor niet voldoende uitge­ rust. Het ontbreekt ons a a n tijd en specifieke kennis om d e or­ ganisatie v a n d e voorlichting op ons te nemen." Dolstra suggereerde e e n a a n t a l jaren geleden om tijd vrij te ma­ ken voor coördinatie. Maar het mislukte. "Ik h e b e e n j a a r l a n g mijn best g e d a a n . Maar er kon g e e n vorm gevonden worden waarin die coördinerende func­ tie moest worden gegoten. Er werd a a n e e n soort dienstver­ b a n d gedacht, m a a r d a t bleek onmogelijk door problemen met formatie e n inschaling. Tot verbazing v a n aUe artsen werd hun roep om versterking vorig studiejaar eindelijk geho­ noreerd. De VU stelde voor twee d a g e n in d e week iemand a a n die het werk v a n d e artsen coör­ dineert. D a a r m e e is d e gezond­ heidszorg heel wat beter af d a n bijvoorbeeld d e studentenpsy­ chologen, die budgettair e e n kopje kleiner werden gemaakt.

Alcohol Wild west

Dokter Dolstra: inzicht in alcoholgebruik v a n studenten ontbreekt Foto Bram d e Hollander

"Theologiestudenten werden door de burgerij gezien als hoererende priesters"

Dolstra toont zich weinig g e ­ charmeerd over d e studenten­ gezondheidszorg a a n d e VU. "Dat het wild west is, is eigenlijk te fors gezegd, m a a r er ont­ breekt e e n f rame voor studen­ tengezondheidszorg", meent hij. "Eigenlijk steunt het systeem op liefdadigheid, o p d e bewogen­ heid v a n e e n a a n t a l artsen om voor d e universiteit die studen­ ten in h u n praktijk te nemen." Jarenlang ploeterden d e artsen om meer inzicht te krijgen in het g e d r a g en d e leefsituatie v a n studenten. Mogelijkheden om hun inzicht in studentenproble­ matiek te verdiepen h a d d e n ze echter niet. "Wij werken curatief, m a a r w e willen ook preventief iets doen. Maar hoe moeten we voorlich­

W^

^

Studentendekaan drs. Piet Moleveld was in 1959 eerstejaars theologie in Kampen "Ik h e b in 1958 e i n d e x a m e n HBS g e d a a n en het j a a r d a a r o p dat v a n het gymnasi­ um. Veertien m a a n d e n l a n g h a d ik g e e n zon of m a a n gezien. Tijdens mijn eerste­ jaar in Kampen h e b ik v a n d e weerom­ stuit g e e n donder uitgevoerd. Ook n a ­ tuurlijk omdat ik voor het eerst het huis uit w a s . Voor het eerst w a s ik in d e gelegenheid wat diepere vriendschaps­ relaties a a n te g a a n . We praatten veel over geloof e n christendom. Mijn gevoe­ lens v a n ongelovigheid zijn d a a r in Kampen ontstaan, misschien juist omdat we ons daar, op e e n heel open manier, veel m e e bezig konden houden. In vergelijking met momenteel w a r e n het studentencorps e n d e daarbij horen­

Maar of d e coördinator d a a r ­ a a n toe komt is n o g m a a r d e v r a a g . Alleen al het opzetten van e e n deugdelijk registratie­ systeem v a n studenten vergt al tijd genoeg. "Eigenlijk is zo'n vier­tiende formatieplaats te weinig", verzucht Dolstra, "maar het is tenminste e e n begm.

"Docenten jonger d a n veertig hebben zo'n houding van: geen gezeur a a n m'n kop" Si''^^^^iSM?:^ ^^MS''''^-

d e rituelen zeer dominant aanwezig. Buiten die kerk w a s er g e e n zaligheid. In Kampen w a s er in die tijd nog e e n groot onderscheid tussen burgers e n d e H.H. studenten. De burgers, die voor e e n be­ langrijk deel protestants was, verwacht­ ten v a n d e theologie­studenten e e n ze­ kere vroomheid. Daarom b e g r e p e n ze eigenlijk weinig v a n d e studenten die zich te buiten gingen a a n feesten enzo. Een student hoort niet te drinken, m a a r op zijn kamer h a r d te studeren. De wer­ kelijkheid week in hun ogen sterk af v a n die norm. Studenten aten v a n het altaar, m a a r bedienden het niet. Studenten wa­ ren, in het beeld v a n d e burger, eigenlijk hoererende priesters. Achteraf bekeken vind ik dat het klassie­ ke studentencorps op sommige punten toch wel stuitend. Studenten w a r e n nog­ al onmaatschappelijk, geïsoleerd e n ook onvolwassen. Ik voel m e altijd e e n beet­ je gegeneerd als ik leeftijdsgenoten over hun corporale activiteiten hoor pra­ ten."

(Wim Crezee)

De nieuwe coördinator k a n g e ­ lijk a a n het werk, want er zijn g e n o e g dingen die d e artsen willen weten. "Ik zou wel eens inzicht willen krijgen in het alco­ holgebruik v a n d e student", zegt Dolstra, "vooral v a n d e stille thuisdrinker. Alcoholgebruik is een maatschappelijk verschijn­ sel w a a r we te makkelijk over­ h e e n stappen. De student is veel alleen, hij heeft d e gelegenheid en vormt dus e e n nscogroep."

^ïdïi^=^^ïV>'l*i^**w4fVwSIIS^*^J«^,^M^i5ï^i^lISi

met mijn studie bezig, 's Avonds w a s ik behoorlijk uitgeput."

Bram Bos (20), begon studie biologie.

in 1986 met de

"De o v e r g a n g v a n ZwoUe, w a a r ik van­ d a a n kom, n a a r Amsterdam, w a s n a ­ tuurlijk wel even wennen: w e g v a n je ouders, a n d e r e levensstijl, op kamers wonen, vrienden maken. Amsterdam leek me e e n centrum v a n politiek e n cultuur; e e n open, vrije e n ­ in cultureel opzicht ­ e e n avantgardistische stad. De studenten daar, zo verwachtte ik, zou­ den sterk betrokken zijn bij d e m a a t ­ schappij. Dat laatste is toch wel tegen­ gevallen. Hoeveel studenten willen zich nu actief inzetten e n kritisch bezig zijn met hun onderwijs? Studenten zijn erg in zichzelf gekeerd. Ze h e b b e n er mis­ schien ook g e e n tijd voor. In mijn eerste j a a r w a s ikzelf ook meer d a n veertig uur

"Wat ik studeer w a s e n is voor mij onder­ schikt a a n het feit dcit ik studeer. Ik k a n me hier op allerlei manieren ontwikke­ len. A a n een universiteit h e b je e e n con­ centratie v a n mensen met ideeën e n ge­ specialiseerde kennis. Ik vind biologie wel leuk, m a a r het h a d evengoed politi­ cologie kunnen zijn." "Ik heb gemerkt dat m a a r weinig docen­ ten bij biologie goed uit d e voeten kun­ nen met d e identiteit v a n d e VU. Zeker docenten die jonger d a n veertig zijn, h e b b e n een koele wetenschappelijke vi­ sie e n hebben zo'n houding van: g e e n gezeur a a n m'n hoofd; we moeten on­ derzoek doen. Ze lopen met oogkleppen rond. Ze kijken je schaapachtig a a n als je met hen wil discussieren over bijvoor­ beeld christelijk geloof en evolutietheo­ rie."

(Wim Crezee)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen