Ad Valvas 1988-1989 - pagina 198

7^\pL\ps Het nieuwste nummer v a n WETEN­ SCHAP SAMENLEVING staat in het teken v a n het Technologisch Aspecte­ nonderzoek (TA). TA­onderzoek heeft betrekking op d e gevolgen v a n d e in­ voering v a n nieuwe technologieën voor economie, politiek e n milieu. D a a r n a a s t is het d e bedoeling v a n het TA­onder­ zoek om d e besluitvorming rond nieuwe technologieën zo democratisch mogelijk te laten verlopen. Een belangrijke bijdrage a a n e e n g o e d e verstandhouding tussen wetenschap e n samenleving zou je denken e n het ligt d a a r o m in d e lijn der verwachting dat d e redactie v a n het gelijknamige tijdschrift zulk onderzoek toejuicht. Dat doet m e n ook wel, m a a r m e n k a n het toch niet nalaten om een p a a r kritische kantteke­ ningen te plaatsen. Men constateert dat d e mensen die zich met TA­onderzoek bezighouden zich vooral richten op het bijsturen v a n concrete technologie, waardoor ze p a s halverwege het be­ sluitvormingsproces hun invloed kunnen laten gelden. 'De nul­optie wordt door deze smalle, pragmatische a a n p a k waarschijnlijk makkelijk uitgerangeerd. Het g e v a a r bestaat dat d e g e n e n die e e n technologie afwijzen, d e mond wordt ge­ snoerd met het argument dat ze toch mee mogen denken over d e ontwikke­ ling ervan'. Een a n d e r maatschappelijk aspect v a n d e wetenschap, is d e verbreiding v a n onderzoeksresultaten n a a r het grote pu­ bliek. De wetenschapsjournalistiek die zich d a a r m e e bezighoudt, functioneert volgens Wim Heiko Houtsma en Herman Jansen echter als niet veel a n d e r s d a n als public relationsbureau v a n d e w e ­ tenschap. De beide auteurs vinden dat teveel a a n d a c h t wordt g e g e v e n a a n af­ geronde resultaten en a a n toepassin­ gen. De wetenschapsjournalistiek zou zich volgens h e n zich meer moeten rich­ ten op menings­ en besluitvorming, het inzichtelijk m a k e n v a n twijfel, het b e n a ­ drukken v a n subjectiviteit in d e weten­ schap en het concretiseren v a n keuzen.

Voor weersvoorspellers valt er in Hawaii weinig eer te behalen, het weer v a n v a n d a a g kan d a a r gewoon doorgetrok­ ken worden n a a r morgen. Voor Neder­ land, met zijn wisselvallig weertype, ligt dat natuurlijk anders. De meteorologie is hier d a n ook een relatief veel beoefende wetenschap. In het novembernummer van het populair­wetenschappelijk m a a n d b l a d over sterrenkunde, weer­ kunde en a a n v e r w a n t e wetenschappen, ZENIT, wordt in e e n hoofdartikel a a n ­ dacht besteed a a n d e kwaliteitsverbete­ ringen die de weersverwachtingen d e afgelopen decennia h e b b e n doorge­ maakt. Weersvoorspellingen zijn vooral zo moeilijk omdat er zoveel factoren bij be­ trokken zijn. Dit maakt het al moeilijk e e n weerskaart v a n een actuele situatie te maken. Men moet zich n o o d g e d w o n g e n

11 NOVEMBER 1988

^cjct4.c^%i^tept Samenstelling Koos Neuvel

Gert v a n M a a n e n

Weerbericht steeds beter

Voor een atmosferisch model worden de luchtlagen rond de aarde verdeeld in een driedimensionaal rooster. Naarmate de weervoorspellingstermijn langer is, is het gebied waarover berekeningen uitgevoerd moeten worden groter. Bij een termijn van zes tot tien dagen vooruit, omvat het de hele aardbol.

beperken tot e e n beperkt aantal, b e p a ­ lende, factoren. En d a n nog het pro­ bleem dat een weerkaart v a n elders niet een­ voudigweg a a n d e h a n d v a n d e heer­ sende stromingen in d e aardatmosfeer, voor het verwachtingsgebied te gebrui­ ken valt. Weersystemen, d a a r wijzen d e w e e r m a n n e n miljoenen Nederlanders elke d a g weer op, ontstaan ergens e n kunnen onderweg veranderen. De kwaliteit v a n weersverwachtingen w a s voor 1950 vooral afhankelijk v a n d e oplettendheid e n ervaring v a n d e be­ trokken meteorologen; zij extrapoleer­ d e n 'met d e h a n d ' d e w e e r k a a r t e n v a n

d e oorsprongsgebieden. Na 1950 gingen atmosfeermodeUen e e n steeds belang­ rijkere rol spelen, vooral omdat het im­ mense a a n t a l berekeningen dat nodig is om met behulp v a n die modellen voor­ spellingen te doen, door d e sneUe voor­ uitgang in d e computertechnologie, mo­ gelijk werd. In het artikel worden d e problemen en mogelijkheden v a n zulke atmosfeermo­ deUen voor d e weersvoorspellingen op middellange e n korte termijn in kaart gebracht, waarbij er ook a a n d a c h t is voor de ontwikkeling in d e toekomst. Een beetje ondoorzichtig en moeilijk lees­ b a a r wordt het als het g a a t over het

Volgens d e redactie v a n NATUUR TECHNIEK k a n het oktobernummer (het novembernummer verschijnt p a s medio november) beschouwd worden als e e n themanummer over voortplanting. Een kentekening die ruim gezien moet wor­ den. Naast artikelen over over d e ont­ wikkelingen op het gebied v a n d e voort­ plantingstechnologie (waarin ook e e n bijdrage over d e ethiek v a n d e h a n d v a n prof. Kuitert), komt de geboorte v a n ster­ ren en d e functie v a n d e Oosterschelde als iweeJcvi/Ver voor allerlei organismen a a n bod. Het Euro­artikel, e e n resultaat v a n e e n samenwerkingsproject v a n het m a a n d ­ blad met diverse a n d e r e Europese tijd­ schriften, is misschien wel het leukste. Het g a a t namelijk over katten, en b e ­ handelt vooral d e verschillende vacht­ patronen die er over d e wereld voorko­ men. Omdat d e erfelijke basis v a n d e verschillende vachtkleuren en ­tekenin­ gen goed bekend zijn, is d e kat zeer geschikt voor populatiegenetisch onder­ zoek. Voor katteiiliefhebbers is dit artikel zeer geschikt om er achter te komen wie d e vader achter hun eigen huiskat is. Maar p a s op één worp v a n d e moeder­ poes k a n v a n meerdere katers afkomstig zijn! Een leuk weetje: De katten in Noord­ Amerika zijn nog altijd belast met e e n koloniaal verleden. Zo blijken d e katten v a n New York nog steeds sterke over­ eenkomsten te vertonen met die uit Ne­ derland, terwijl in die uit Boston nog d e sporen v a n d e Britse voorouders a a n w e ­ zig zijn. De kattenpopulatie v a n St.Pierre (aan d e zuidkust v a n Newfoundland) toont nog d e historische b a n d e n met Frankrijk. Volgens het artikel k a n St. Pierre, ondanks d e tussenliggende oceaan, als tuindorp v a n Bordeaux be­ schouwd worden.

Wetenschap Samenleving, Oudegracht 42, 3511 AR Utrecht Losse nummers (ƒ10,-) te bestellen 0 3 0 322180 ZENIT, Stichting De Koepel, Zonneburg 2, 3512 NL Utrecht Losse verkoop ƒ7,75. Natuur Techniek. Postbus 415, 6200 AK Maastricht. Losse verkoop: ƒ10,-

'Privacy v a n studenten is niet aangetast'

Iemand bij wie je op school kunt kruipen. Iemand die bij de tandarts stiekem je liand vasthoudt. Iemand die bij je blijft als er spoken onder je bed zitten. Iemand die niet aandringt als je geen kusje wijt geven. Iemand die weet dat je heimwee hebt naar je oude kamertje.

succes v a n d e verwachtingen. Hiervoor gebruiken weerkundigen d e z o g e n a a m ­ d e prestatie-index. Hoe die tot stand komt kan klaarblijkelijk met eenvoudig uitgelegd worden. Om toch e e n indruk te geven v a n d e vooruitgang in betrouwbaarheid v a n weersvoorspellingen: de weersver­ wachtingen die thans 3 tot 4 d a g e n voor­ uitgaan, zijn ongeveer gelijk a a n d e voorspellingen die in d e jaren zestig voor twee d a g e n vooruit w e r d e n opge­ steld. Zeker is dat mislukte weersver­ wachtingen d e w e e r m a n n e n e n het pu­ bliek in d e toekomst zullen blijven pla­ gen. Men k a n wel berichten wat 100% zeker is, m a a r d a n is die informatie zo ruw dat het publiek er niets a a n heeft.

>

Iemand die begrijpt datje om je moeder roept als je pijn hebt. Iemand die voor jou wil zorgen. Iemand die sterk genoeg is om je ook weer los te laten. Iemand die pleegouder wil zijn.

Ê S

De informatiseringsbank v a n het ministerie v a n Onderwijs e n Wetenschappen in Groningen heeft d e privacy v a n studenten niet geschonden. Dat zegt het ministerie in reactie op beschuldigingen dat d e informatiseringsbank betrokken zou zijn bij acties v a n de Rabo-bank in verb a n d met d e versnelde aflossing van studieschulden. Het ministerie v a n 0. .W zegt dat de Rabo-bank eigen bestanden heeft gebruikt om h a a r cliënten e e n a a n b o d te doen voor vervroegde aflossing v a n de studieschuld. Cliënten die e e n kortingsaanbod uit Groningen ontvingen, kunnen bij d e bank een speciale lening afsluiten. Andere b a n k e n h e b b e n vergelijkbare regelingen getroffen. De informatiseringsbank heeft d a a r g e e n enkele bemoeienis mee g e h a d .

(Jos Dohmen)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen