Ad Valvas 1988-1989 - pagina 519

Volgens V\^allage, die zijn gehoor bij eigen afwezigheid via een videoopname toesprak, is een "principiële wijziging" van de wet twee-fasenstructuur nodig, omdat die wet niet voorziet in de situatie dat externe bijdragen aan de tweede fase tegenvallen of uitblijven. Het PvdA-kamerlid vindt dat er de laatste jaren een eenzijdige aandacht is geweest voor de eerste fase van het wetenschappelijk onderwijs. Dat is geen verwijt aan het adres van minister Deetman, want die heeft volgens Wallage "echt niet stilgezeten". De bewindsman heeft een wet geërfd waarin wel het uitzicht op een tweede fase was beschreven, maar niet de financiering daarvan. "Hij moest dus wel ijsschotsenspringen," aldus Wallage. "Vol overtuiging" heeft de PvdA daarom Deetman gesteund bij de invoering van het aio-stelsel. Ook achteraf blijkt dat een goede greep te zijn geweest, meent Wallage. Alleen de beloning van de aio's acht hij bedroevend laag. Daarentegen heeft de PvdA'er steeds aarzelingen gehad over de redenering dat voor de meer praktijkgerichte tweede-fase-opleidingen de markt maar voor de financiering moest zorgen. De overheid is zelf een belangrijke marktpartij, omdat veel afgestudeerden van de postdoctorale opleidingen daar een baan vinden. Deetman heeft zijn verantwoordelijkheid genomen door de lerarenopleiding en het aio-stelsel voor zijn rekening te nemen, maar andere departementen bleven stilzitten. Er is geen sprake van een systematische bijdrage per departement voor toegespitste opleidingen in de tweede fase ten behoeve van werkterreinen die tot de zorg van zo'n departement behoren, aldus Wallage. "Het kabinet heeft - zoals zo vaak - minister Deetman maar laten modderen." Verder zijn er ernstige problemen met de ontwerpersopleidingen in de tweede fase. Indertijd is gesuggereerd dat het kabinet sluitende afspraken met overkoepelende ondernemers-

PvdA-kamerlid J.Wallage: Marktsector laten betalen is immers mislukking geworden

'Overheid moet a a n t a l tweede fase-studies financieren' Nu de pogingen om de marktsector te laten betalen voor tweede fase-studies goeddeels zijn mislukt, moet voor een beperkt aantal van die opleidingen op de onderwijsbegroting ruimte worden vrijgemaakt. Het bedrijfsleven moet daaraan bijdragen, bijvoorbeeld via een andere besteding van de gelden voor lastenverlichting. Dat zei het PvdA-kamerlid ƒ. Wallage afgelopen vrijdag op een bijeenkomst a a n de Technische Universiteit Twente. organisaties had gemaakt over de financiering van deze opleidingen. "Nu moet vastgesteld worden dat er helaas nauwelijks iets is geregeld. Het aantal van duizend aio-plaatsen voor de korte opleidingen wordt bij lange na niet gehaald en de vraag op de arbeidsmarkt naar technologisch ontwerpers zal het aanbod verre overtreffen," constateert Wallage - in navolging overigens van de Inspectie voor het hoger onderwijs, die vorig jaar eenzelfde conclusie trok. Wallage vindt dat de tweede fase op een gatenkaas is gaan lijken: "De rolverdeling waarbij de minister over de gaten en het bedrijfsleven over de kaas gaat blijkt niet te werken. De realiteit gebiedt evenwel om evenals minister Deetman uiterst voorzichtig te zijn met het in het vooruitzicht stellen van overheidsfinanciering over de volle breedte van de tweede fase. Die zou gemakkelijk de 500 miljoen kunnen overschrijden en zelfs de PvdA kan dat niet waar maken. Toch moet er wat gebeuren." Volgens het PvdA-kamerlid dient de wet twee-fasenstructuur zo gewijzigd te worden, dat voor geselecteerde groepen studenten voor een beperkt aantal opleidingen bekostiging door de overheid wordt mogelijk gemaakt. In het concept-verkie-

7VD streeft na a r topuniversiteit De W D streeft na a r de inrichting va n één universiteit als landelijk center of excellence. Het nivea u va n het onderwijs en onderzoek aan deze topuniversiteit, moet dat van de overige universiteiten overtreffen. Da t sta a t in het concept­verkiezingsprogra mma va n de pa rtij. Volgens de W D heeft het we­ tenschappelijk onderwijs op de universiteiten steeds meer het karakter gekregen va n hoger beroepsonderwijs. Die ontwik­ keling moet worden gekeerd, vindt de WD. De universiteit moet een instelling zijn wa a rin het onderwijs gericht is op de kennismaking met de resulta ten van wetenscha ppelijk onder­ zoek en op het a a nleren va n vaardigheden om zelf onder­ zoek te doen. Het universita ire onderzoek dient hoofdza kelijk een grensverleggend ka ra kter te hebben, a ldus het verkie­ zingsprogram.

Taakafbakening Volgens de WD is da a rbij een verdere ta a ka fba kening tussen de universiteiten noodza kelijk. Taakafbakening leidt tot een ef­ ficiënter gebruik va n de fina n­ ciën en levert ook een bijdra ge tot het bereiken van een zo hoog

H

iüD\2^Vps

2JUNI1989

Jos Dohmen mogelijk wetenscha ppelijk ni­ veau. Een van de universiteiten zou uit da t proces tevoorschijn moeten a ls topuniversiteit of center of excellence. Deze in­ stelling dient in a lle opzichten uit te steken boven de a ndere. De WD bepleit ook een ver­ scherping van de selectie onder studenten. Voor het weten­ schappelijk onderwijs wordt het relatieve a a nta l a fgestudeer­ den gebruikt als rendementscri­ terium. Daarin ligt het geva a r besloten dat de selectie­eisen worden versoepeld en het nivea u va n het onderwijs da a lt, a ldus de partij. De verscherpte selectie zou vanaf het begin gedurende de hele studie moeten pla a ts­ vinden. De eerdere uitspra ken van WD­ leider Voorhoeve, da t

Jos Dohmen zingsprogram heeft de PvdA daarvoor voorlopig 50 miljoen gulden willen reserveren. Een structurele bijdrage van het bedrijfsleven is volgens Wallage "redelijk". Als daarover niet per sector een akkoord kan worden gesloten, moet maar tot een andere besteding worden besloten van de gelden voor lastenverlichting. Daarnaast zou het stelsel van studiefinanciering uitgebreid kunnen worden, zodat tweedefasestudenten rentedragende leningen kunnen sluiten. Verder mag ook een inspanning van de universiteiten worden gevraagd: zij zouden een deel van hun inkomsten uit contractresearch moeten besteden aan de tweede fase, aldus Wallage. Tenslotte bepleit de PvdA'er beschermde diploma's voor de korte aio-opleidingen en een "fatsoenlijke" beloning van aio's en oio's. Gezien de ernstige manco's in de tweede fase zijn dit bescheiden mogelijkheden, geeft Wallage toe. Van het demissionair kabinet zijn evenwel geen oplossingen meer te verwachten en een Kamerlid kan nu eenmaal niet meer doen dan een stap-voor-stap benadering in het vooruitzicht s\ëüen.(HOP) ook een strenge selectie aan de toegangspoort va n de universi­ teit moet pla a tsvinden, zijn in het concept­verkiezingspro­ gram niet terug te vinden. Voor­ hoeve opperde deze mogelijk­ heid a ls een va n de middelen om de bezuinigingen op studie­ financiering op te va ngen.

Schuiven In ha a r progra mma geeft de WD a a n, da t het onderwijs in het algemeen moet worden ont­ zien bij volgende bezuinigings­ rondes. Maar binnen de onder­ wijsbegroting ka n nog met geld worden geschoven om ruimte te maken voor nieuw beleid. De WD wil "herschikkingen" ten bedrage va n 600 miljoen gul­ den doorvoeren, die ten goede moeten komen aan het basison­ derwijs, verbetering va n de a r­ beidsvoorwaarden en verbete­ ring va n de onderzoeksfa cilitei­ ten. Een niet gespecificeerd deel van da t bedra g zouden de uni­ versiteiten moeten leveren door hun eigen inkomsten te vergro­ ten. Deze eigen inkomsten kun­ nen de instellingen verwerven door uitbreiding va n contra ct­ onderwijs, contr a ctonderzoek en dienstverlening. Het ma rkt­ bewustzijn va n universiteiten, hogescholen en de grote tech­ nologische instituten moet wor­ den vergroot, a ldus de WD.CHOP;

Wallage: Principiële wijziging wet twee-fasenstructuur

nodig.

Foto: Bra m d e Holla nder

Concept­verkiezingsprogramma PvdA:

'Beurzenstelsel moet eenvoudiger' De Partij van de Arbeid wil de bezuinigingen op studie­ financiering ongeda a n ma ken. Bovendien wil zij het bestaande beurzenstelsel zoda nig wijzigen, da t het "eenvoudiger en rechtva a rdiger" wordt. Da t blijkt iiit het concept­verkiezingsprogra mma va n de PvdA. In het programma wordt in zeer grove lijnen geschetst hoe het gewijzigde stelsel va n studiefi­ nanciering eruit zou zien. Het zal een ouder­ ona fha nkelijk stelsel dienen te zijn, dat ­ zoals het huidige ­ bestaat uit een ba ­ sisbeurs met de mogelijkheid voor alle studenten om een a a n­ vullende studielening a f te slui­ ten. De studielening dient rente­ dragend te worden na beëindi­ ging va n de studie. Ter voorkoming van een moge­ lijke studiedrempel va n met name studerenden uit de la gere inkomenscfroepen, wil de PvdA een systeem va n schuldlimite­ ring inbouwen. Da a rbij zou een deel van de studieschuld omge­ zet moeten worden in een gift. De a flossing va n de studie­ schuld wordt a fgestemd op de werkelijke mogelijkheden va n de a fgestudeerde om terug te kuimen beta len. Verder zou de bijverdienstenre­ geling verruimd moeten worden en dient een collectieve ziekte­

Jos Dohmen kostenverzekering voor stude­ renden te worden ingevoerd. De bezuiniging van 120 miljoen gulden die het huidige ka binet heeft ingeboekt a ls gevolg va n de invoering va n de OV­j aar­ kaart, vdl de PvdA ongeda a n maken. Da t geld zou beschik­ baar moeten blijven voor het stelsel, zonder dat de inv oering van de ka a rt a ls zodanig wordt afgewezen. In het concept­verkiezingspro­ gramma wordt verder gepleit voor meer investeringen door de overheid in de tweede fa se opleidingen va n het hoger on­ derwijs. De PvdA wil da a rvoor 50 miljoen gulden uittrekken. Dat bedrag moet bestemd wor­ den voor de opleiding va n een door de universiteiten op ba sis van studieresulta ten geselec­ teerde groep studenten. ^HOPj

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen