Ad Valvas 1988-1989 - pagina 577

PDVpS^/ps

30 JUNI 1989 Ida Jongsma laat h a a r blik g a a n over het tuinterras w a a r ­ op w e zitten te praten. Door d e stevige wind is het ruisen v a n de bladeren die ons omringen goed te horen, iets verder weg wordt er door e e n tram gebeld. "Dat is toch ideaal. Zoals de Griekse fUosofen het destijds ook deden, filosoferen in d e tuin met hun vrienden." Ze heeft het over e e n lezing die vorige week v a n w e g e het ideale zomerweer in d e openlucht kon worden ge­ houden. ledere w o e n s d a g a v o n d wordt er in het hotel e e n voordracht gehouden, w a a r doorgaans zo'n twintig tot dertig b e l a n g ­ stellenden op af komen. En d a a r blijft het niet bij: zo is hotel De Filosoof e e n verzamelpunt voor e e n ethiekgroep die d a a r el­ k a a r s artikelen bespreken, psy­ chologen h e b b e n er e e n cursus belegd over het leggen v a n con­ tacten. Je zou bijna vergeten dat het ook nog e e n s e e n keer e e n gewoon hotel is, e e n commer­ cieel bedrijf dat financieel het hoofd boven water moet zien te houden. Het eerste wat zo'n hotel d o e n moet, is het trekken v a n gasten. Aangezien d e overnachtings­ prijzen niet hoog liggen, kunnen in principe vogels v a n diverse pluimage er op af komen. M a a r dat is toch niet h e l e m a a l d e b e ­ doeling. Men hoeft g e e n hoog­ geschoold filosoof te zijn om in aanmerking te komen voor e e n hotelbed, m a a r e e n cultureel e n wetenschappelijk w a t meer ont­ wikkeld publiek, ziet Ida Jongs­ m a toch het liefste. Daarom heeft ze universiteiten, theaters e n m u s e a a a n g e s c h r e v e n , dat w a n n e e r ze g a s t e n hebben, er in d e A n n a v a n d e n Vondel­ straat e e n gunstige logeermo­ gelijkheid bestaat.

'Filosofen zouden duidelijker moeten uitkomen voor hun vak'

Hotel De Filosoof: een rendez­vous voor denkers Nabij het Vondelpark staat e e n hotel met e e n opvallen­ de n a a m : De Filosoof. Eigenaars v a n het hotel zijn d e filosofe Ida Jongsma en h a a r zuster e n zwager. Het hotel is d a t g e n e wat d e n a a m reeds suggereert, e e n verzamelpunt voor wijsgerig geïnteresseerden. Ad Val­ v a s liet zich er rondleiden. gooid, het p a n d verbouwd e n opnieuw ingericht." De verbouwing is n o g l a n g niet voltooid. T erwijl w e zitten te praten loopt z w a g e r Mark Adams rond in zijn overall e n in e e n hoek v a n d e serre staat e e n groot a a n t a l verfbussen. De kosten v a n die verbouwing pro­ beren d e e i g e n a a r s zoveel mo­ gelijk te drukken door veel te winkelen e n veilingen te bezoe­ ken. Niettemin blijft het hotel voor Ida Jongsma vooralsnog niet veel meer d a n e e n leuke

hobby, e e n belangrijke bron v a n inkomsten is het niet. H a a r geld moet ze in het onderwijs verdienen. Wat d e inrichting v a n het hotel betreft probeert Ida Jongsina d a a r zoveel mogelijk h a a r cultu­ rele e n filosofische belangstel­ ling in tot uitdrukking te bren­ gen. G r a a g h a d ze overal in het hotel echte kunst o p g e h a n g e n , m a a r het zijn uiteindelijk posters g e w o r d e n v a n w e g e het g e v a a r v a n e e n al te gretige belangstel­ ling. Dat probleem speelt Ida

Gezwets

Ida Jongsma: Heel bewust de cultuur te integreren.

voorde naam gekozen om de iilosoiie in Foto Bram de Hollander

OV­jaarkaart blijft controversieel De Eerste Kamer blijft bij h a a r mening dat het wetsvoorstel in­ zake d e OV­studentenkaart e n d e mbo­maatregel e e n contro­ versieel karakter heeft. Het ver­ zoek v a n minister Deetman om het voorstel alsnog in b e h a n d e ­ ling te nemen, werd d i n s d a g door d e s e n a a t verworpen. Sinds d e val v a n het kabinet is d e Eerste Kamer er niet voor om het wetsvoorstel in behandeling te nemen. Het omstreden karak­ ter e r v a n slaat niet zozeer op d e invoering v a n d e OV­studenten­ kaart, als wel op d e mbo­maat­ regel die in hetzelfde voorstel is opgenomen. Als beide zaken in afzonderlijke wetsvoorstellen neergelegd zouden zijn, w a s er

Jongsma bij het fantaseren over d e inrichting wel vaker parten. Om wat meer intellectueel ca­ chet te g e v e n a a n het hotel be­ hoort op elke kamer eigenlijk e e n boekenkast met inhoud te staan, vindt ze. M a a r ja, d e k a n s dat d e bezoekers er met die inhoud vandoor g a a n is ver­ re v a n denkbeeldig. "Het moest niet zo hotelkamer­ achtig worden", zegt Ida Jongs­ m a over h a a r inrichtingsplan­ nen. Daarom is a a n elke k a m e r e e n eigen stijl of thema m e e g e ­ geven. Een v a n d e kamers, zo laat ze bij e e n rondleiding zien, is geheel in J a p a n s e stijl vorm­ g e g e v e n . A a n d e muur wil ze nog gedichten v a n Mishima op­ h a n g e n . Ook het dekbed w a s geheel in stijl e n d a a r heeft het probleem v a n d e overenthousi­ aste g a s t e n al zeer concreet toe­ geslagen, het dekbed werd in­ gepikt. Ida Jongsma: "Daar w a s ik w o e d e n d over. Dat is zo'n minne streek." De meest karakteristieke k a m e r v a n het hotel is d e filosofenka­ mer. Op d e muren e n op d e gor­ dijnen vallen d e n a m e n te lezen v a n e e n groot a a n t a l klassieke Griekse fUosofen. "Eigenlijk hoort er n o g e e n e e n grote les­ s e n a a r bij te s t a a n met e e n por­ tret v a n Hegel erbij" droomt Ida Jongsma h a r d o p . "En d a n moet er op die l e s s e n a a r n o g e e n ko­ lossaal boek o p e n g e s l a g e n lig­ gen."

Jeugdherberg Hoe komt iemand erbij om e e n dergelijk hotel op te zetten? Ida Jongsma: "Ik b e n vrij laat, toen ik dertig j a a r was, b e g o n n e n met het studeren v a n filosofie a a n d e UvA. Daarvoor werkte ik als stewardess bij d e KLM e n k w a m als zodanig al veel in ho­ tels, m a a r dat vond ik toch e e n wat oppervlakkig b e s t a a n . Ik wilde mij op e e n intellectueler niveau ontwikkelen. V a n d a a r d e filosofiestudie. Dat h e b ik vijf j a a r l a n g met veel plezier ge­ d a a n , totdat ik, voordat ik afge­ studeerd was, al e e n b a a n a a n e e n Montessori­lyceum kreeg." "Naast mijn onderwijs­activiteit wilde ik iets commercieels doen, iets opzetten e n g a a n verkopen. Via via konden w e deze p a n d e n krijgen e n mijn zusje, mijn zwa­ ger e n ik besloten er e e n hotel v a n te maken. Oorspronkelijk w a s het e e n jeugdherberg. We h e b b e n bijna alles eruit g e ­

Koos Neuvel

Jos Dohmen g e e n enkele belemmering g e ­ weest om d e OV­kaart n a d e zomer a a n aUe beursstudenten uit te reiken. De CDA­senator A.J. Kaland heeft d i n s d a g e e n poging ge­ d a a n om dit dilemma te omzei­ len. Hij diende e e n motie in, w a a r i n a a n D e e t m a n ge­ v r a a g d werd g e e n uitvoering te g e v e n a a n d e mbo­maatregel. Als d e b e w i n d s m a n zou toezeg­ g e n dat hij dit deel v a n het wets­ voorstel a a n zijn ambtsopvolger zou overlaten, h a d Kaland g e e n b e z w a a r meer t e g e n d e b e h a n ­ deling. De CDA'er kreeg echter

g e e n steun voor dit plan, w a a r ­ op hij zijn motie weer terugtrok. N a d a t w a s gebleken dat d e Eer­ ste Kamer v a n mening blijft dat het wetsvoorstel controversieel is, heeft minister Deetman snel g e h a n d e l d . Hij heeft n o g dezelf­ d e d a g a a n d e T weede Kamer geschreven dat hij d e BV OV­ studentenkaart, die is belast met d e praktische invoering, in stand wil houden. Dat betekent wel, dat d e b e w i n d s m a n geld blijft uitgeven a a n iets wat mo­ gelijk e e n verloren z a a k is. Als d e Eerste Kamer begin volgend j a a r onder e e n nieuw kabinet zou instemmen met het wets­ voorstel, is er niets a a n d e h a n d . Maar als d e s e n a a t d a n n e e zegt, moet e e n infrastructuur worden opgedoekt die d e over­ heid tegen die tijd n e g e n mü­ joen gulden heeft gekost. Deetman heeft er kennelijk ver­ trouwen in dat d e Eerste Kamer

E

knopingspunten voor het filoso­ feren met kinderen, vindt Berrie Heezen. W a n n e e r ik h e m v r a a g hoe hij zich dat praktisch voor­ stelt, vertelt hij soms op scholen e e n kringgesprek te houden. Hij geeft d a n bijvoorbeeld kinderen opdracht e e n tekening te m a k e n v a n e e n stoel die zo r a a r en vreemd is als ze kunnen b e d e n ­ ken. D a a r n a houdt hij e e n g e ­ sprek met d e kinderen over d e v r a a g of het wezenlijke v a n e e n stoel in het a p p a r a a t zelf zit of in het begrip dat wij ons d a a r in het hoofd v a n vormen. Zo wordt d e filosofische twijfel er al vroeg ingebracht. Berrie Heezens v e r h a a l k a n als e e n g o e d e illustratie worden b e ­ schouwd v a n d e nieuwe wind die er d e laatste jaren door d e filosofenwereld waait. Meer d a n ooit wordt geprobeerd po­ tentiële geïnteresseerden a a n te spreken: filosofie voor kinderen, voor ondernemers etc. Voor e e n deel is die strategie uit nood geboren: het a a n t a l filoso­ fische arbeidsplaatsen is bij l a n g e n a niet voldoende om alle afgestudeerden k a n s op e e n b a a n te bieden. V a n d a a r d e po­ gingen om op eigen houtje nieu­ w e werkgelegenheid te schep­ pen. Ook is bij velen het besef doorgedrongen dat filosofie meer hoort te zijn d a n louter e e n academische discipline waarbij e e n beperkt groepje ingewijden op hermetische wijze in vaktijd­ schriften met elkaar communi­ ceert. Die drijfveer ligt ook ten grond­ slag a a n d e activiteiten v a n Ida Jongsma. Na 'filosofie e n kinde­ ren' e n 'filosofie e n bedrijf' vormt h a a r hotelproject d e nieuwste, curieuze loot a a n d e vermaat­ schappelijkende tak v a n d e filo­ sofie. Ida Jongsma: "Ik h e b heel bewust voor d e n a a m v a n het hotel gekozen. In Nederland zie je, a n d e r s d a n in Italië e n a n d e ­ re zuidelijke landen, dat d e filo­ sofie nauwelijks in d e ciiltuur geïntegreerd is. Er wordt snel gedacht a a n iets v a a g s , geiten­ wollensokkenachtigs, of a a n iets sectarisch. In sommige lite­ raire werken als Pirsigs Zen en de kunst van het motoronder­ houd zit wel veel filosofie m a a r het wordt niet als zodanig ge­ presenteerd. Alleen e e n voet­ baller of e e n filmster durft te zeggen dat hij e e n eigen filoso­ fie heeft."

W a n n e e r ik diezelfde a v o n d e e n kijkje kom n e m e n bij zo'n filosofische lezingenavond, is e e n dertigtal belangstellenden in d e salon s a m e n g e d r o m d . De bijna afgestudeerde Berrie Mee­ zen houdt er e e n voordracht over 'Wittgenstein e n het filoso­ feren met kinderen'. De ver­ m a a r d e wijsgeer blijkt niet echt e e n voorbeeldig p e d a g o o g ge­ weest te zijn, zo blijkt uit het verhaal. Wittgenstein w a s zelf enige jaren onderwijzer en, w a n n e e r zijn leerlingen hem niet begrepen, gaf hij allen e e n flinke tik. Wittgensteins motto in deze w a s volgens Berrie Hee­ zen: 'Geen t r a n s c e n d e n t a a l g e ­ zwets als alles zo klaar als e e n oorvijg is.' Niettemin biedt met n a m e Witt­ gensteins latere werk veel a a n ­

"Filosofen zouden duidelijker moeten uitkomen voor hun vak. D a a r wil ik met dit hotel m e d e toe bijdragen. Ik wil laten zien dat het mogelijk is om füosofie te bedrijven zonder v a a g of secta­ risch te worden." En onmiddel­ lijk spuit ze enkele mogelijke on­ derwerpen die ze wel h a a r hotel wU binnenhalen; over d e toe­ komst v a n d e stad bijvoorbeeld of over d e ethiek v a n het be­ drijfsleven. Er is werk g e n o e g a a n d e wijsgerige winkel.

straks ja zal zeggen. Hij wil in d e komende d a g e n met d e openbaar vervoersbedrijven g a a n praten over zijn voorne­ men. Als contractpartners moe­ ten die immers meebetalen. De moeüijkste klus is waarschijnlijk

om d e Nederlandse Spoorwe­ g e n te overtuigen v a n d e zin v a n d e instandhouding v a n d e BV OV­jaarkaart. De NS heeft enkele weken g e l e d e n ver­ klaard het contract met Deet­ m a n te willen opzeggen.

Abonnement Ad Valvas blijft ƒ30,Voor lezers die Ad Valvas thuis gestuurd wUlen krijgen, blijft d e abonnementsprijs voor d e komende j a a r g a n g (of bij latere aanmelding: e e n deel d a a r v a n ) g e h a n d haafd op dertig gulden. Toezending geschiedt n a ontvangst v a n e e n betaalkaart v a n postgiro of b a n k onder

vermelding v a n 'Abonnement Ad Valvas, 37e jrg', te zenden a a n : Vrije Universiteit, Bureau Pers e n Voorlichting, Hoofdgebouw k. lD-02, De Boelelaan 1105, 1081 HV Amsterdam. Het eerste nummer v a n d e nieuwe j a a r g a n g komt uit op vrijdag 18 a u g u s tus a.s.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen