Ad Valvas 1988-1989 - pagina 163

Morgen is er a a n d e VU e e n wetenschappelijk symposium over dergelijke ernstige slaap­ stoornissen. Ad Valvas blikte vooruit. Er zijn veel verschillende soor­ ten slaapstoornissen. Vooral bij mensen die d e nacht redelijk doorkomen m a a r o v e r d a g in slaap vallen, is d e kans groot dat d e oorzaak niet psychisch maar lichamelijk is. Narcolepsie is hier e e n voorbeeld v a n . Men­ sen met deze slaapstoornis val­ len op d e gekste momenten in slaap; tijdens e e n gesprek, al vrijend of wachtend voor het rode stoplicht. Een sociaal wat nare 'ziekte' die v a a k miskend wordt. Ook s l a a p a p n e u (adem­ halingsstilstand tijdens d e s l a a p waardoor je wakker wordt) is een min of meer b e k e n d e s l a a p ­ stoornis. Mensen die tijdens het snurken zoveel decibels produ­ ceren dat d e nacht doorbrengen met d e partner of het slapen in hotels niet mogelijk is, h e b b e n soms ook apneu.

Ernstige slaapproblemen hebben meestal lichamelijke oorzaak Iedereen slaapt weleens slecht. Spanning of verkeerde slaapgewoonten zijn meestal d e boosdoener. O p het moment dat iemand voor het rode stoplicht in s l a a p valt, is er echter meer a a n d e h a n d . Waarschijnlijk is er dan, afgezien v a n bijvoorbeeld zware oververmoeid­ heid, sprake v a n e e n lichamelijke afwijking die aUeen met behulp v a n speciale diagnostiek a a n het licht te brengen is.

Stofzuiger De bedoeling v a n het symposi­ um, georganiseerd door d e werkgroep 'slaapstoornissen' a a n d e VU, is om neurologen, huisartsen, psychiaters, lon­ gartsen en bijvoorbeeld kinder­ artsen te wijzen op d e a a r d v a n verschillende slaapstoornissen en d e behandelingsmogelijkhe­ den, want d e laatste jaren is d e kennis d a a r o v e r flink toegeno­ men. Lang niet iedereen is er echter v a n op d e hoogte. Neem bijvoorbeeld apneu, dat een tekort a a n zuurstof veroor­ zaakt tijdens d e s l a a p . De amandelen of het zachte deel van het gehemelte zijn bij der­ gelijke patiënten v a a k te groot, zodat er niet g e n o e g zuurstof n a a r binnen komt. In het begin dachten medici dat aUe apneu­ patiënten geholpen w a r e n door een deel v a n het weefsel v a n het gehemelte te verwijderen. Nu blijkt, aldus dr.N. de Vries,

M

fJ)VFJ^/fls

28 O K T O B E R 1988

Tekening Monica d e Wit

keel­, neus­ e n oorarts, dat het tekort a a n zuurstof ook door e e n poliep in d e neus, door d e stem­ b a n d e n of door d e grootte v a n d e tong veroorzaakt k a n wor­ den. Tevens kan er sprake zijn van een hersenstamaandoe­ ning. Hét verwijderen v a n e e n deel v a n het gehemelte lost d a n niets op. Voor sommige patiën­ ten kan e e n kaakreconstructie

uitkomst bieden. Op het moment is d a a r nog weinig ervaring mee. Een nieuw a p p a r a a t w a a r e e n deel v a n d e apneu­patiënten m e e geholpen k a n worden, is de Nacal CP AP , e e n soort stof­ zuiger die niet zuigt m a a r lucht in je neus blaast. Je kunt hem 's nachts opzetten om e e n a d e m ­ stilstand te voorkomen.

Diana Doornenbal Omdat elke slaapstoornis om een andere. behandeling vraagt, is het goed als zowel een keel­, neus­ e n oorarts als bijvoorbeeld een neuroloog d e patiënt bekijkt om zo tot e e n goede a n a l y s e te komen. Drs. F. Visscher, neuroloog in opleiding a a n d e VU: "In d e ^«rerkgroep 'slaapstoornissen', e e n v a n d e weinige overlegorganen die in Nederland bestaat over dit the­ ma, zitten verschillende specia­ listen. Zoals bijvoorbeeld e e n neuroloog, e e n kinderarts, e e n longarts en e e n psycholoog e n in d e toekomst hopenlijk ook e e n huisarts. Door middel v a n het symposium willen w e ook meer bekendheid geven a a n deze werkgroep. Om te laten zien dat we hier vrij veel kennis over slaapstoornissen bij elkaar hebben, ook op technisch vlak." "Wij kunnen bijvoorbeeld e e n volledige slaapregistratie ma­ ken v a n e e n patiënt. S l a a p a p ­ neu is alleen via zo'n registratie te achterhalen. De patiënt blijft twee nachten in het ziekenhuis. Via snoertjes k a n ondermeer d e hartslag, spierspanning, oogbe­ weging e n d e ademhaling tij­ dens d e s l a a p worden gecontro­ leerd."

Papiertoren Alleen patiënten met ernstige slaapklachten komen in a a n ­ merking voor zo'n registratie. Visscher: "Als je iedere Neder­ lander met slaapstoornissen moet registreren, krijg je e e n

papiertoren v a n veertig kilome­ ter hoog." Het is ook niet nodig dat ieder­ een met slaapstoornissen wordt doorverwezen. Een tiende v a n d e patiënten die n a a r d e huis­ arts stapt, heeft volgens hem weliswaar problemen met sla­ pen, m a a r in negentig procent v a n d e gevallen zijn spannin­ g e n of verkeerd a a n g e l e e r d e slaapgewoonten er d e oorzaak van. Meestal g a a t het om pro­ blemen met in­ of doorslapen. Met b e p a a l d e therapieën (ont­ spanning, hypnose) zijn d e klachten te verhelpen. Volgens Visscher moeten men­ sen het ook sneller accepteren dat ze weinig s l a a p nodig h e b ­ ben. "Als je je o v e r d a g fris voelt, is er niets a a n d e h a n d . Sommi­ gen h e b b e n m a a r vier uur s l a a p nodig. Ik ken e e n voorbeeld v a n een kind v a n vijf j a a r dat m a a r vijf uur s l a a p nodig h a d . Als d e ouders n a a r bed gingen, zat het kind bij wijze v a n spreken nog op. Een rare situatie natuurlijk." Ruim zeven procent v a n alle re­ cepten die worden uitgeschre­ ven door artsen zijn slaapmid­ delen. Op d e anti­conceptiepil n a het hoogste percentage. Vis­ scher waarschuwt voor veelvul­ dig gebruik d a a r v a n . "Alleen voor korte slaapstoornissen kunnen zij uitkomst bieden, bij­ voorbeeld als er e e n tentamen g e m a a k t moet worden. Als je deze middelen langer d a n twee weken gebruikt, is d e kans op afhankelijkheid groot. Voor mensen met ernstige snurkpro­ blemen zijn slaapmiddelen zelfs sterk af te raden. Ze verslappen d e spieren en kunnen d a a r d o o r a p n e u oproepen."

Berichten over hoge werkdruk dominees gerelativeerd

'Predikanten moeten gewoon af van dat Messias­complex' Er g a a t e e n schok door kerkelijk Nederland. De Gro­ ninger psycholoog J. Keizer heeft onderzoek g e d a a n onder gereformeerde en hervormde predikanten, en wat blijkt? Veel predikanten zijn niet tevreden over hun werk! Kerkelijke èn onkerkelijke pers storten zich op dit wereldnieuws. A a n d e theologische faculteit v a n d e VU ­ één v a n de leveranciers v a n gereformeerde predi­ kanten ­ g a a t het leven echter door alsof er niets gebeurd is. En w a a r o m ook niet? Eén v a n de tien predikanten wil het ambt neerleggen, blijkt uit het proefschrift w a a r o p Keizer twee weken geleden promo­ veerde. Nog eens twee v a n d e tien zoekt een b a a n als predi­ kant buiten de kerkelijke ge­ meente. Er heerst onder predi­ kanten "substantiële onvrede" over het werk w a a r m e e zij ge­ middeld een kleine zestig uur per week zoet zijn. Deze gegevens h e b b e n d e ton­ gen los gemaakt, m a a r niet zo­ zeer onder d e studenten a a n de theologische faculteit v a n d e VU. Ongeveer zeventig procent van hen komt uiteindelijk in d e pastorie terecht. Op dit moment is er een groep v a n ongeveer dertig theologiestudenten bezig met d e predikantsopleiding, een onderdeel v a n d e studie dat grotendeels in één semester ge­ concentreerd is. De verbazing onder d e deelne­ mers a a n d e opleiding geldt niet zozeer Keizers bevindingen, als

wel d e golf v a n publiciteit die die teweeg h e b b e n gebracht. Een deelnemer: "Velen v a n ons werden d e afgelopen week a a n g e s p r o k e n door leden v a n de gemeente w a a r we stage lo­ pen. Die klampen ons a a n met opmerkingen als: 'Je g a a t toch wel door, hè'." De studenten zelf zijn echter weinig onder d e indruk v a n Kei­ zers bevindingen. "Zestig uur, dat klinkt enorm," relativeert ie­ mand, "maar volgens mij zit er een hoop loze tijd bij, d e tijd bijvoorbeeld dat je v a n huisbe­ zoek n a a r huisbezoek of v a n vergadering n a a r vergadering fietst."

Zestig uur Ook volgens drs. J.J. van Nijen, coördinator v a n d e predikante­ nopleiding, loopt het allemaal zo'n vaart niet. "Officieel g a a t men er in d e gereformeerde ker­ ken v a n uit dat een full­time pre­

H a n n e Obbink dikant zestien d a g d e l e n werkt," legt hij uit. "Daarmee kom je zeker ver boven d e veertig uur uit. Zestig uur lijkt me wel érg veel, m a a r het zou me niet ver­ bazen als d e meeste predikan­ ten rond d e vijftig uur per week werken." Van Nijen maakt niet d e indruk te vinden dat hier sprake is v a n e e n schrijnende misstand. Het g a a t erom, betoogt hij, hoe je het predikantsambt opvat. Is het een gewoon beroep, óf moet je een deel v a n die vijftig uur op­ vatten als vrijwilligerswerk óf is er misschien ook iets te zeggen voor d e stelling dat het g e e n beroep, m a a r e e n positie is, net als bijvoorbeeld minister? "De werkelijkheid ligt er ergens tus­ senin." "Het zware v a n het werk zit 'em niet in d e kwantiteit," g a a t Van Nijen door. "Het is een beroep dat je heel weinig status vei­ schaft; in sommige kringen is er moed voor nodig om zelfs m a a r mee te delen dat je predikant bent. Tegelijk wordt er heel veel energie in het werk gestoken en zijn d e aspiraties die ermee ge­ moeid zijn enorm ­ die reiken als het w a r e tot in het Koninkrijk Gods." Volgens één v a n d e deelnemers a a n d e predikantenopleiding is

'De aspiraties van de predikant Koninkrijk Gods.'

Foto Hollandse Hoogte, Hannes Wallrafen

reiken

als het w are

tot in het

dat nu juist d e kern v a n het pro­ bleem: de aspiraties v a n d e pre­ dikant. "Predikanten moeten ge­ woon af van dat Messias­com­

plex. Ze moeten eens ophouden te denken dat ze d e zorgen van d e hele gemeente op hun schou­ ders moeten nemen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen