Ad Valvas 1988-1989 - pagina 155

21 OKTOBER 1988

FD\pJ^/f£

E

Dr.FJ.H. Mertens, ministerie v a n onderwijs e n w e t e n s c h a p p e n :

'Ondernemende universiteit is modeverschijnsel' "Natuurlijk, de ondernemende universiteit is een mode­ verschijnsel." Dr. F.J.H. Mertens. ambtenaar a a n het ministerie van onderwijs, had geen enkele moeite met deze kwalificatie. "Maar," voegde hij er direct a a n toe, "daarom is het nog geen onbelangrijk verschijnsel." Dat vond de SRVU kennelijk ook, want die had een zogenaamde lezingenmiddag gewijd a a n 'de vraag: "Moet de VU ook eens wat gaan ondernemen?" Mertens, directeur v a n d e afde­ ling beleidsinstrumentatie, ver­ ving o p deze m i d d a g prof. dr. R.J. in 't Veld, tot voor kort d e hoogste a m b t e n a a r voor het ho­ ger onderwijs e n inmiddels hoogleraar in Rotterdam. K ort­ geleden zei In 't Veld in e e n in­ terview dat hij "nu m a a r eens een a a n t a l jaren niks moet zeg­ gen". Eén d a g voor d e lezingen­ middag herinnerde hij zich deze uitspraak blijkbaar weer e n meldde hij d e SRVU dat hij zijn eerdere toezegging niet g e ­ stand zou doen. In 't Velds vervanger m a a k t e ­ net als d e a n d e r e sprekers ove­ rigens ­ duidelijk dat het begrip 'ondernemende universiteit' al­ lerminst eenduidig is. Het b e ­ grip is vooral in discussie g e ­ bracht door e e n boekje v a n het Nederlands Gesprekscentrum, m a a r behalve d e positie die d e schrijvers v a n dit boekje inne­ men, onderscheidde Mertens nog drie a n d e r e posities die ten aanzien v a n 'de o n d e r n e m e n d e universiteit' ingenomen worden. De groep rond het Nederlands Gesprekscentrum wü dat d e af­ zonderlijke universiteiten hun eigen studenten mogen selecte­ ren, dat zij zelf d e prijs v a n hun onderwijs (het collegegeld) mo­ gen vaststellen e n dat zij mogen lenen op d e kapitaalmarkt. Voor sommigen g a a n deze drie wen­ sen echter n o g l a n g niet ver g e ­ noeg. De radicaalsten pleiten voor e e n totaal 'laissez­faire': d e overheid moet zich volledig te­ rugtrekken uit het hoger onder­ wijs, zodat d e wetten v a n d e markt hun eigen orde kunnen scheppen.

taUiseren. We zijn er niet b a n g voor. Het zijn ontwikkelingen w a a r niemand slechter v a n wordt." Dat werd betwist door universi­ teitspastor ds. S.A. Boonstra, aanwezig in d e zaal. Die uitte d e vrees dat w e t e n s c h a p w a a r ­ voor g e e n (kapitaalkrachtige) markt is in het verdomhoekje te­ recht zou komen. Mertens werd er niet door v a n zijn d propos gebracht. "Die consequentie is in g e e n enkele plan v a n het mi­ nisterie a a n te treffen."

Sympathie Desondanks heeft d e weten­ schapswinkel nu al met dit soort marktmechanismen te maken. Dat bleek uit d e lezing die drs. E. Molenaar, medewerkster v a n d e wetenschapswinkel a a n d e VU, eerder op d e m i d d a g g e ­ houden h a d .

Hanne Obbink Het wordt voor d e wetenschaps­ winkel steeds moeilijker om mensen te vinden die onderzoek voor d e wetenschapswinkel wil­ len doen. Eén v a n d e oorzaken d a a r v a n is d e concurrentie v a n d e contract­research. Die wint a a n status e n levert bovendien geld op, terwijl d e wetenschaps­ winkel niets te bieden heeft. Ook studenten stemmen hun p r o g r a m m a veel meer d a n vroeger af op d e arbeidsmarkt; onderzoek voor d e weten­ schapswinkel past d a a r niet in. De wetenschapsbeoefening dreigt o p deze manier eenzijdig te worden, betoogde Molenaar. "Totale wetenschappelijke ob­ jectiviteit bestaat niet, d e sym­ pathieën v a n d e onderzoeker spelen altijd m e e in het onder­ zoek. Door te betalen voor e e n b e p a a l d onderzoek k a n het b e ­ drijfsleven als het w a r e d e sym­ pathie v a n d e onderzoeker ko­ pen. Het g e v a a r b e s t a a t dus dat steeds dezelfde sympathieën het onderzoek g a a n bepalen, namelijk d e sympathie voor d e ­ g e n e die geld heeft." Een bijzondere universiteit zou juist moeten zoeken n a a r d e g e ­ bieden die verloren g a a n in dit

Dr. Mertens: 'Niemand

wordt slech ter

word ook bloeddonor

020-123456

Amsterdam en omstreken.

é

«

ontwikkelingen'.

Foto Peter Wolters, AVCA/U

"geweld v a n het geld", betoog­ de prof. ir. E.J. Tuininga, hoogle­ r a a r in d e maatschappelijke a s ­ pecten v a n d e natuurweten­ schappen. Hij d e e d e e n a a n t a l concrete suggesties om d e uni­ versiteit tegen al te gewelddadi­ g e effecten v a n ondernemings­ zin te beschermen. Onderzoek w a a r m e e moeüijk geld te verdienen is ­ "kansarm onderzoek" ­ zou b e t a a l d kun­ nen worden uit e e n opslag o p d e prijs voor contract­research.

stelde Tuininga ondermeer voor. Er zou e e n maximum g e ­ steld moeten worden a a n d e hoeveelheid contract­research per faculteit. Er zouden duidelij­ ke afspraken g e m a a k t moeten worden over d e v r a a g of e e n opdrachtgever mèt e e n onder­ zoek ook het recht op geheim­ houding v a n d e resultaten er­ v a n koopt. Democratisch geko­ zen o r g a n e n als d e universi­ teitsraad zouden het recht moe­ ten krijgen alles te controleren wat er op dit gebied gebeurt. De universiteitsraad zou zelfs e e n budget moeten krijgen om g e ­ gevens die hij v a n bijvoorbeeld het college v a n bestuur krijgt o p hun juistheid te onderzoeken.

Consumentengids

Behoudend Het ministerie v a n onderwijs neemt volgens Mertens d e meest b e h o u d e n d e positie in. "Zolang deze minister er zit," deelde Mertens zijn gehoor mee, "is er d a n ook g e e n sprake van dat d e drie 'beleidsissues' van het Nederlands Gespreks­ centrum gerealiseerd worden." Dat betekent niet d a t m e n a a n het ministerie huiverig is voor het begrip 'ondernemende uni­ versiteit'. "Het is e e n begrip w a a r m e e b e p a a l d e ontwikke­ lingen 'gelabeld' kunnen wor­ den die zich nog moeten uitkris­

van de

Een 'volle bak' bij PH 31

Foto Bram d e Hollander

'Ze willen vooral praten, hè' De grote zaal v a n studenten­ café PH 31 is bijna leeg. Het l a w a a i v a n d e rockband op het podium dwingt het pu­ bliek ertoe e e n eerbiedige afstand te b e w a r e n : d e schaarse a a n w e z i g e n druk­ ken zich zoveel mogelijk te­ gen d e achtermuur. Elders in het gebouw is het vol. Meldde het jaarverslag v a n d e SRVU n o g kortgele­ den d a t er op d e door h e m georganiseerde feesten doorgaans "geen hond" komt, afgelopen z a t e r d a g w a s d a t heel a n d e r s . Het feest ter gelegenheid v a n het veertigjarig b e s t a a n v a n d e SRVU trok e e n groot a a n t a l leden e n (vooral) oud­leden n a a r PH 31. Die k w a m e n echter niet voor oorverdo­ vende rock. "Ze willen vooral praten, hè," zegt iemand v a n

de jongste generatie SRVU'ers. Er worden herinneringen op­ g e h a a l d . "Schreef ik in d e notulen: 'Punt vier: w a t e e n geouwehoer. Heb d e krant gelezen. Punt vijf: nog steeds d e krant'. Nou, dat kon n a ­ tuurlijk niet." Iemand anders: "Volgens mij b e n ik d e enige die e e n beetje normaal uit dat j a a r als bestuurslid te­ voorschijn b e n gekomen." Er worden frustraties uitge­ wisseld. "Bedrijfskunde e n zo, dat doet het goed tegen­ woordig. Politicologie niet. Dat werd opgeheven. Stond ik dus op straat." Gelach. Er volgen méér frustaties. "Ik b e n nu elf j a a r huiseigenaar e n ik h e b a l tien j a a r proble­ m e n met m'n huurders. Dddr word je rechts van." Meer ge­ lach.

De voorzitter v a n d e CPN is er, e e n oud­CPN­kamerlid is er, d e g e n e die d e speeches v a n Wim K ok schrijft, blijkt ooit ook lid v a n d e SRVU te zijn geweest. "Zijn die alle­ m a a l lid geweest?" Een jon­ g e SRVU'er verbaast zich. "Je kunt hoog klinmien als oud­ SRVU'er." "Maar ook diep vallen," krijgt hij onmiddellijk te horen v a n iemand die e e n kleine twintig j a a r ouder oogt. De oorverdovende rockband heeft inmiddels plaats g e ­ maakt voor e e n bandje v a n een wat toegankelijker soort. Er wordt geswingd. Iemand klaagt over d e kwaliteit v a n het bier. Iemand a n d e r s over die v a n het door Ajax ver­ toonde voetbal. Eigenlijk w a s het erg gezellig.

(Hanne Obbink)

Ook voor d e SRVU h a d Tuinin­ g a nog e e n suggestie: het m a ­ ken v a n e e n soort 'consumen­ tengids' w a a r i n docenten o p hun onderwijskwaliteit beoor­ deeld worden. De SRVU vond dat e e n goed idee, bleek er zelfs al a a n b e g o n n e n te zijn, m a a r w a s niet gelukkig met het woord 'consument'. Henk Boswijk, é é n v a n d e organisatoren v a n d e middag, h a d het a a n het begin v a n d e m i d d a g al gezegd: als d e universiteit e e n bedrijf wordt, d a n wordt d e student e e n klant die buiten het bedrijf staat. De studentenbeweging ziet studen­ ten liever als deel v a n e e n 'de­ mocratisch leerproces'. Maar ja, democratisering. Vol­ gens Mertens w a s d a t net als 'de ondernemende universiteit' e e n modeverschijnsel, e e n ver­ schijnsel echter d a t al twintig j a a r over zijn hoogtepunt h e e n

Adverteren in

Ad Valvas is adverteren voor een herkenbare groep en dus gericht adverteren

- Advertenties opgeven bij:

Bureau Van Vliet B.V. Tel.: 02507­14745

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen