Ad Valvas 1988-1989 - pagina 503

26 MEI 1989 Mario bakt lekkere pizza's e n hij oogt goed op televisie, w a a r hij adverteert voor Italiaanse lek­ kernij. Met zijn kennis v a n Ne­ derlandse taal g a a t het minder goed. Hij brabbelt m a a r w a t ("Als die bodem is lekkerder die hele pizza is lekkerder"), w a a r ­ uit moet blijken dat zijn d e e g g e ­ recht lekker smaakt. Vorige week d o n d e r d a g n a m prof. dr. P. Jordens niet alleen d e pizzabakker op d e hak. Ook Turken e n Arabieren komen er niet goed uit, zo m a a k t e d e taal­ wetenschapper ten overvloede duidelijk. Tijdens zijn o p e n b a r e les (nieuw a a n g e s t e l d e hoogle­ raren houden er altijd é é n voor een gehoor v a n onderwijsnota­ beien) gaf hij verschillende voorbeelden. Turken zeggen bijvoorbeeld: "omdat hij heeft geen werk". Arabieren zeggen: "Nou die politie ook komt". Ne­ derlanders die bijvoorbeeld Duits leren, g a a n ook regelma­ tig de fout in. 'Geschikt' betekent niet geschikt, m a a r 'handig'; 'Tor' is niet toren, m a a r 'poort' en 'eine Uhr' staat niet voor e e n uur, m a a r voor 'een horloge'.

mVFi^^ Taalgeleerde prof.dr. PJordens: natuurlijke methode het beste

'Leerling op eigen manier vreemde taal laten leren' Dergelijke fouten horen bij het a a n l e r e n v a n e e n v r e e m d e taal, zo m e e n d e d e professor. Als le­ r a a r moet je niet dadelijk ingrij­ pen, m a a r afwachten of d e leer­ ling o p eigen kracht d e juiste toepassing v a n d e taal vindt. Pas w a n n e e r d e leerling vol­ hardt in d e taalfouten, moet er worden ingegrepen. Veel leer­ stof is echter niet ingesteld op d e taalkennis v a n d e leerling, wist Jordens. Het zijn a n d e r e geluiden d a n e e n a a n t a l jaren geleden. Vroe­ ger dachten linguïsten dat fou­ ten konden worden voorkomen door een grondiger vergelijking tussen d e moedertaal e n d e a a n te leren taal. Op die manier zou

Henk Vlaming m e n kunnen voorspellen welke fouten d e leerling zou g a a n m a ­ ken. "Dat w a s d e tijd v a n d e Contrastieve Analyse", vertelde Jordens. Een leerling moest niet alleen leren dat 'geschikt' h a n ­ dig betekent, hij moest tegelijk ook weten dat het Duitse woord voor geschikt 'geeignet' is. Deze pedagogische methode is e e n g e p a s s e e r d station. Het bleek dat leerlingen gingen d e n k e n dat 'geeignet' h a n d i g beteken­ de. "Onze kennis over wat leer­ lingen zoal fout doen, is niet zo­ m a a r om te zetten in didactiek", hield Jordens zijn gehoor voor.

De hoogleraar pleitte ervoor om leerlingen o p hun eigen manier e e n a n d e r e taal te laten leren. Dit verloopt volgens h e m via e e n natuurlijk proces. Leerlin­ g e n zetten een vreemde taal om in e e n voor h e n logische s a m e n ­ h a n g . Dat proces verloopt vol­ gens d e hoogleraar in verschil­ lende stadia, w a a r i n d e leerling zich steeds meer n a a r d e g a n g ­ b a r e structuur v a n d e taal g a a t richten. Voor e e n goed leerpro­ ces dienen e e n leerlingen n a a r d e overtuiging v a n Jordens e e n overvloedig, gevarieerd, n a ­ tuurlijk e n interessant t a a l a a n ­ bod te krijgen, dat h e n in staat stelt taalgevoel te ontwikkelen e n hun natuurlijke leervermo­

g e n een k a n s te geven. Vroegtij­ dig ingrijpen, zo w a a r s c h u w d e d e hoogleraar, werkt hoogst in­ efficiënt. "De praktijk is dat er te veel wordt onderwezen e n te weinig a a n d e leerling wordt overgela­ ten", k l a a g d e Jordens. "Bewuste confrontatie met foutief taalge­ d r a g heeft alleen zin w a n n e e r d e leerling niet voldoende heeft a a n correct t a a l a a n b o d om b e ­ p a a l d e incorrecte varianten op te geven. O p grond v a n onze moedertaal weten w e v a a k meer v a n d e doeltaal d a n w e bij oppervlakkige beschouwing zouden denken." Als voorbeeld n o e m d e hij e e n onderzoekje, waaruit blijkt dat Nederlanders zonder veel ken­ nis v a n d e Engelse taal, toch in staat zijn om correcte zinnen in het Engels v a n foutieve te on­ derscheiden. "In d e taaldidac­ tiek ontbreekt het echter a a n po­ gingen om n a te g a a n wat d e meest efficiënte manier is om v a n deze kennis gebruik te m a ­ ken", verzuchtte Jordens.

Veel kinderen in het gips bij verenigingsfeest Opvallend veel kinderen met gips­armen e n oudere d a m e s in eenvoudige, afgeklede jur­ ken bezochten afgelopen za­ terdag het feest v a n d e VU­ vereniging. De studenten, voor zover aanwezig, k w a m e n alleen tevoorschijn uit d e stu­ diezalen om e v e n d e spieren en de geest op te rekken. Het feest ter gelegenheid v a n het 110­jarig b e s t a a n v a n d e ver­ eniging w a s d a n ook bedoeld voor h a a r leden, d e spaarsters van Vrouwen VU­hulp, (oud­ )personeelsleden v a n d e VU en het VU ziekenhuis en hun familieleden. De toegangskaart w a a r o p n a ­ drukkelijk staat vermeld dat deze getoond moet worden bij het betreden v a n het feest­ter­ rein, is op d e d a g zelf v a n ge­ nerlei w a a r d e . Enige teleur­ stelling is d a n ook op d e ge­ zichten v a n d e bezoekers af te lezen, als blijkt dat het uit d e

Gert van Maanen h a n d t a s opgedoken entree­ biljet niet gecontroleerd wordt. Volgens d e vereniging moeten ongeveer vijfduizend feest­ g a n g e r s d e VU­terreinen h e b ­ b e n bevolkt. Toch is d e op­ komst geringer d a n verwacht. Vanwege het zonnige w e e r verkozen velen blijkbaar het strand. Door d e grote verspreiding v a n d e activiteiten is het ner­ gens echt dringen geblazen. Het hoofdgebouw m a a k t bij tijd en wijle e e n vrijwel uitge­ storven indruk; bar­ en kanti­ nepersoneel ontbreekt het a a n klanten. Een dansorkest je speelt in d e vrijwel lege kanti­ n e het toepasselijke nummer "AUes ziet er a n d e r s uit als d e zon schijnt". Op het terrein v a n d e universi­ teit, w a a r diverse theater­ach­

tige voorstellingen worden op­ gevoerd e n standwerkers vis, snacks e n tappils t e g e n billijke prijzen verkopen, kent e e n iets grotere drukte. De "Fanfare v a n d e eerste liefdesnacht" in het progranmia abusievelijk a a n g e k o n d i g d als Fanfare "De eeuwigdurende liefdes­ nacht" blaast er vrolijk op los. Een oudere d a m e , die zich bij navraag identificeert als spaarster v a n d e Vrouwen VU­hulp ("het christelijk onder­ wijs g a a t me e r g a a n het hart"), is vol lof over het gebo­ dene. H a a r indruk v a n d e VU als christelijke insteUing is vol­ komen onbeschadigd. "Je merkt dat d e m e n s e n hier tijd voor je hebben, ze zijn bereidt dingen uit te leggen. Ik h e b over het a l g e m e e n g e e n din­ g e n gezien w a a r v a n die nietchristelijk zijn e n dat is tegen­ woordig al heel wat", ver­ trouwt ze d e verslaggever toe.

Demonstraties v a n activiteiten v a n het personeel vallen in alle hoeken e n g a t e n v a n het VU­complex te bewonderen. Honderden personeelsleden h e b b e n zich vrijwillig ingezet ter lering e n v e r m a a k v a n d e bezoekers. De jeugd k a n zich bijvoorbeeld v e r m a k e n met het doelgericht spuiten met e e n echte b r a n d s l a n g . Een lid v a n d e vrijwillige b r a n d w e e r voorspelt reeds vroeg in d e m i d d a g dat dit uiteindelijk zal uitlopen o p het 'elkaar nat­ spuiten'. De belangstelling voor de­ monstraties v a n wetenschap­ pelijk onderzoek lijkt sterk af­ hankelijk v a n d e vindbaar­ heid v a n d e betreffende loca­ ties. Zo verzekeren twee 'gast­ heren' v a n d e Natuur­ e n Sterrekunde a a n het eind v a n d e m i d d a g dat zij slechts enke­ le tientallen m e n s e n op bezoek h e b b e n gekregen.

Is het bij d e medische faculteit al relatief druk, d e absolute 'topdrukte' is te vinden op het Academisch Ziekenhuis v a n d e VU. W a a r m e e d e stelling dat gezondheid hoger scoort bij d e g e w o n e m a n d a n w e ­ tenschap weer eens wordt on­ derstreept. Tientallen kinde­ ren grijpen d e kans a a n om hun a r m door d e gipsmeesters v a n d e afdeling heelkunde te laten gipsen. In d e o p e n g e ­ stelde operatiekamers neuzen allerlei mensen rond e n laten zich fotograferen in lichtblau­ we operatiekledij. Anesthesie­assistente Asha blaast uit op d e g a n g : "Het is wel leuk zo'n d a g , m a a r zulke bezoekers zijn heel wat ver­ moeiender d a n patiënten. Als die hier binnenkomen zijn ze meestal snel uitgeteld, m a a r deze willen echt het n a a d j e v a n d e kous weten".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen