Ad Valvas 1988-1989 - pagina 256

"Je moet e e n opdracht niet te mooi maken, d a n valt het uit d e toon. Ik heb in Nederland wel geleerd om die dingen zakelijk te b e n a d e r e n . Gevoelig ben ik nog wel eens, m a a r d a n op commando", zegt Louis Sanna met een glimlach. Niet alleen zijn klein postuur en zijn liefde voor Alfa Romeo's verraden d e Italiaanse afkomst v a n d e teke­ n a a r en illustrator v a n d e biolo­ gische faculteit. Er valt ook nog duidelijk een zuidelijke tongval te bespeuren. S a n n a veront­ schuldigt zich: "Mijn uitspraak is vreselijk, m a a r gisteren h a d ik een féést e n d a n h e b ik dat vrij sterk". Samen met zijn collega v a n d e tekenafdeling, WïcoSchae/er, e n d e medewerkers v a n d e foto­ afdeling zorgt hij ervoor dat proefschriften en artikels wor­ den opgefleurd met illustraties. Schaefer heeft zich hierbij enigszins toegelegd op d e 'lay­ out', d e o p m a a k v a n drukwerk, terwijl S a n n a vooral het tech­ nisch tekenwerk behartigt. Het meer routineuze tekenwerk, zoals grafieken en kleine sche­ ma's, kan tegenwoordig ook vrij aardig worden uitgevoerd met behulp v a n computers. Niet iets w a a r S a n n a om treurt: "Het ou­ derwetse tekenwerk is toch wel het leukst. En bij biologen kun je nog eens een plant, een mossel of een boom tekenen. Voor dat ik hier kwam zat ik bij tandheel­ kunde. Maar tandvlees is, net als glanzend metaal, moeilijk te tekenen. Het is één massa". "Als ik een opdracht binnen krijg voor een tekening, d a n wil ik altijd eerst weten w a a r het voor is. Is het voor e e n boekom­ slag, een poster of g a a t het n a a r Amerika, d a n kun je nog eens extra je best doen e n er wat meer tijd a a n besteden. Maar anders moet je niet proberen iets tot in perfectie te tekenen.

um

fé: DE

'Soms denken ze dat je wonderen kunt doen' Gert van Maanen

Illustrator Louis Sanna bezig met een tekening van het zenuwstelsel van een slak: "Het ouder wetse tekenwe r k is toch wel het leukst." Foto Peter Wolters, AVC/VU

We h e b b e n wel eens e e n sta­ giaire g e h a d die v a n elke op­ dracht e e n kunstwerk maakte. Dat kon d e promovendus d a n zo boven zijn b u r e a u h a n g e n , m a a r het kostte natuurlijk ook veel tijd. En als ze d a n terugko­ men omdat er iets in d e tekening moet worden veranderd, e n dat gebeurt nogal eens, d a n kost dat ook weer veel tijd. Je moet je

tekeningen zo m a k e n dat je er vrij eenvoudig correcties in kunt aanbrengen", aldus S a n n a . Het tekenwerk verricht hij in n a u w e samenwerking met d e opdrachtgever. S a n n a laat ter ülustratie d e tekening zien v a n het zenuwstelstel v a n e e n slak. "Je krijgt een foto, e n je k a n d a n g a a n tekenen wat je ziet. Maar het g a a t d e wetenschapper er

natuurlijk om te laten zien wat voor zijn verhaal v a n b e l a n g is. Die informatie moet je zichtbaar maken. Wat dat betreft b e n ik gebonden, niet vrij. Zo'n teke­ ning is e e n heel proces, je maakt schetsen e n die laat je d a n zien en afhankelijk v a n het commentaar werk je weer ver­ der." In principe heeft d e opdrachtge­ ver zo e e n grote invloed op het uiteindelijke resultaat. Maar d e mensen v a n d e teken­ en fotoaf­ deling geven wel adviezen over d e persentatie v a n d e informa­ tie. Sanna: "Soms denken ze dat je wonderen kan verrichten e n willen ze veel te veel informatie op een A4­tje stoppen. Begrijpe­ lijk, want zo'n promovendus werkt vijf tot zes j a a r a a n e e n proefschrift en wil d a n natuur­ lijk spuien. Maar te veel infor­ matie in é é n illustratie is slecht e n d a a r proberen we d a n op te wijzen. Dat is g e e n s a b o t a g e v a n hun werk, m a a r juist be­ doelt om iets zo goed mogelijk te presenteren. Eigenlijk kun je ons werk wel vergelijken met verpakking, wij proberen d e in­ formatie zo goed mogelijk n a a r voren te brengen". Vaak wordt er gewerkt a a n twee of drie opdrachten tegelijk, dat heeft volgens S a n n a als voordeel dat je wat afwisseling

in het werk kunt brengen. "Een ingewikkelde tekening is veel leuker d a n routine­werk. En als ik een d a g wat vervelendere karweitjes moet doen d a n g a ik niet heel blij n a a r huis, m a a r ook niet jankend". Onderscheid in klanten maakt S a n n a niet: "Het is soms net als in een winkel, er s t a a n drie tot vier klanten in d e rij e n wie moet je d a n voor laten g a a n ? Als er echt h a a s t bij is, als er bijvoor­ beeld iets af moet voor e e n con­ gres, d a n werken w e wel eens tot acht uur 's avonds door. Maar je moet natuurlijk wel een beetje uitkijken. Bij g a r a g e s ko­ men mensen ook altijd a a n met het verhaal dat ze d e auto mor­ gen weer nodig hebben, omdat het kind in het ziekenhuis ligt". Die beeldspraak met g a r a g e s e n auto's blijkt niet toevallig. In d e m a p met technische tekenin­ g e n b e w a a r t S a n n a ook zorg­ vuldig e e n a a n t a l kleurtekenin­ gen v a n Alfa Romeo's, die zo geschikt zijn voor om op a n ­ sichtkaarten te worden gedrukt. "Dat is e e n hobby v a n me, net als het m a k e n v a n portretten. Ik voel me overigens helemaal g e e n artiest, m a a r e e n vakman. Ik vind het technisch tekenen veel leuker d a n vrije kunst. Mij interesseert het hoe iets in el­ k a a r zit. Als kind h a a l d e ik het speelgoed al uit elkaar. Jaren geleden ben ik ooit eens begon­ nen onderdelen v a n auto's te tekenen; cylinders, zuigers e n dergelijke. Die tekeningen wa­ ren wel leuk m a a r er miste iets. Ik heb toen eens e e n oude auto helemaal uit elkaar gehaald. Als je a l die onderdelen eens gevoeld heb, d a n kan je ze ook beter tekenen", meent S a n n a . Dan met een gulle lach: "Nee, die dieren laat ik door iemand a n d e r s uit elkaar halen. Ik zet ze op papier wel weer in me­ kaar".

Prof. Hans v a n Manen ontspringt de d a n s "Dat met die zeesterren, dat vind ik e e n luUige vergelijking Hans. Ik ben hier gekomen om­ dat er stond aangekondigd dat je over het belang v a n d e d a n s zou spreken". Een toehoorder in de zaal neemt het niet langer dat Hans van Manen d e d a n s zal ontspringen door zich te ver­ bergen achter ironie en sarcas­ me. In het (afgelopen week gehou­ den) onderdeel v a n het pro­ g r a m m a Kunst en Maatschappij toont Nederlands bekendste choreograaf zich een moeüijk te v a n g e n prooi. Interviewster IJ­ beltje Duindam heeft het er d a n ook zichtbaar moeüijk mee. Zijn geliefde motto: "Dans drukt d a n s uit, verder niets!" en "De betekenis is hetgene wat je ziet", valt al vroeg in het gesprek. En aangezien er daarvoor al enke­ le, door hem geschreven, d a n s ­ produkties op video vertoont zijn, valt er eigenlijk ook niets meer v a n Van Manen te ver­ wachten. Het ongeveer honderdkoppige publiek heeft op d e beeldscher­ men kunnen zien, op wat voor een onconventionele manier Van Manen met ballet om­ springt. Op muziek v a n Talking Head David Byrne, lopen d e dansers in g a n z e n p a s over het toneel. Een vondst daarbij zijn d e turnpakjes, die lichtgroen v a n voren e n rood v a n achteren

zijn. Bij elke snelle wending geeft dit e e n verbluffend visueel effect. In de 'dans v a n d e krak' zijn enkele bewegingen v a n d e 52­ jarige prima­ballerina van Stuttgart voorzien v a n het ge­ luid v a n een krakende deur. Een humoristisch g e g e v e n dat zijn effect niet mist. In een vrij klassiek baUet­uitvoering v a n een Mozart­serenade, treedt plotseling een protesterende danser uit de anonieme m a s s a . Op zijn klacht dat dit toch alle­ m a a l veel te t r a a g is, wordt d e muziek versneld. De bewegin­ gen die voorheen hoogstens te karakteriseren w a r e n als a a n ­ rakingen worden nu klappen of gemene zetjes in d e rug. Een a a n t a l v a n deze stukken heeft Van Manen geschreven voor kinderen, m a a r hij b e n a ­ drukt dat dit voor hem niet bete­ kent dat hij d a n a n d e r e maat­ staven aatilegt. "Kinderen zijn waanzinnig kritisch e n niet zo geconditioneerd. Het is niet mijn bedoeling geweest er een slap­ stic v a n te maken. Die krak in dat ene stuk, nou dat vond ik gewoon leuk. Ik kan me voor­ stellen dat sommige mensen g r a a g willen weten w a a r o m je een b e p a a l d iets doet, m a a r ik kan het ze niet vertellen", luidt het commentaar. Als het gesprek zich richt op d e status v a n de d a n s in Neder­

land en d e interviewster consta­ teert dat wij g e e n dansmentali­ teit hebben, veert Van Manen op: "We h e b b e n e e n waanzinni­ ge dansmentaliteit". De proble­ men die er volgens h e m zijn ko­ men vooral voort uit het ontbre­ ken v a n techniek. De, als p a d ­ destoelen uit d e grond gerezen, (jazz­)balletscholen n e m e n het in zijn visie met d e techniek niet zo nauw. "Ze doen nu m a a r wat, ze heb­ ben wel lol d a a r niet van" e n "het is net zo iets als hoogsprin­ gen zonder e e n lat, het onbreekt ze a a n e e n 'goal'". Alsof hij taaipuristen wü tarten voegt hij d a a r later nog a a n toe: "Mensen zomaar 'ins blaue hi­ nein schicken', dat vind ik niet interessant". "Als je een echt goede techniek hebt, d a n kun je meer op je tenen staan, d a n kun je overbrengen dat je als het w a r e de lucht ingaat". Bij het beantwoorden v a n d e v r a a g uit het publiek of d a n s d a n niet net als h a n d e n a r b e i d in schoolprogramma's moet worden opgenomen, krijgt hij in ieder geval d e lachers op d e hand. "Ik ben veel te b a n g dat de kinderen d a n alleen weerzin opbouwen omdat ze een be­ schreven envelop moeten uit­ beelden. L aatst hoorde ik dat scholieren bij zo'n expressie­ vak een zeester moesten n a ­ doen. Daar heeft de politie toen

Hans van Manen: 'Je kunt over al wel een wetenschap.van

maken.'

Foto Kees Keuch, AVC/VU

gelukkig een einde a a n ge­ maakt", aldus d e dansexpert. Zijn onafscheidelijke, b r a n d e n ­ de sigaret houdt hij hierbij triomfantelijk voor zijn rechte­ roor. Dat hij in 1987 tot bijzonder hoogleraar is benoemd a a n d e universiteit v a n Nijmegen blijkt ook hem te verbazen. "Ach, je kunt overal wel een wetenschap v a n maken, m a a r ik doe alles wat d e d a n s in Nederland popu­

lairder maakt". Tot nu toe heefl hij zijn colleges in Nijmegen ge­ vuld met e e n uiüeg hoe choreo­ grafie wordt g e m a a k t e n met videobeelden w a a r a a n m e n de ontwikkeling v a n d e d a n s in de afgelopen dertig j a a r kon vol­ gen. Over zijn collegestof voor a a n k o m e n d j a a r is hij nog on­ duidelijk: "Ik g a in ieder geval iets stouts met ze doen". P (Gerf van Maanen)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen