Ad Valvas 1988-1989 - pagina 384

K

3 MAART 1989

fD\p3]s^

IE;J Magrete v a n der Steeg (19) komt uit Delfzijl. Nu woont ze midden in d e rosse buurt v a n Amsterdam, op d e Oudezijdsachterburgwal. Ze is een echt domineeskind. Haar vader studeerde theologie in Utrecht, h a a r moeder a a n d e VU. Magrete volgt niet d e lijn v a n h a a r ouders: ze studeert rechten. Dat ze op een universiteit met e e n christelijk karakter beland is, vindt ze slechts 'mooi m e e g e n o men.' Het christelijk geloof spreekt Magrete wel a a n , m a a r om nou ook predikante te worden, n e e . Ook h a a r moeder stond d a a r trouwens niet om te springen: "Dan h a d ik geaarzeld of het wel écht h a a r keuze w a s . Ze heeft zich immers gedurig tegen ons beroep afgezet." Magrete knikt, terwijl ze terugdenkt a a n de tijd dat ze nog onder moeders vleugels zat: "'t Lijkt ook wel of thuis dUes e e n theologisch tintje heeft. De tijdschriften, d e kranten, d e bezigheden v a n m'n ouders: alles heeft met het geloof te maken. Ja, ik h e b veel gemopperd. Als we n a 't eten moesten zingen bijvoorbeeld. Of als we zondags terugkwamen uit d e kerk e n d e preek thuis nog eens op al z'n theologische aspecten werd herhaald. Daar heb je op e e n g e g e v e n moment wel zo verschrikkelijk genoeg van!" "Nu begrijp ik het allemaal wat beter. Ik probeer nu zelf ook als christen te leven. Wat betreft mijn ideeën over het geloof, b e n ik echter niet door m'n ouders beïnvloed. Ik luisterde immers nooit n a a r hun discussies! 'k Heb hooguit wat n a m e n opgevangen." Magrete koos voor rechten onder meer om het image v a n deze richting wat bij te schaven. "Het is goed als er e e n s wat meer sociale types in d e juridische wereld komen. Ik denk dat er m a a r weinig mensen zijn die rechten kiezen uit idealisme.

STUDENTEN EN HUN OUDERS (1)

't Lijkt wel of thuis dlles een theologisch tintje heeft Diana Doornenbal d e keuze v a n h a a r dochter: "Magrete heeft e e n sterk'rechtvaardigheidsgevoel. Wat dat betreft past die studie wel bij h a a r . Ik h a d er ook veel moeite m e e g e h a d als ze e e n beroep zou kiezen voor 't vele geld wat je ermee verdient. Mijn m a n e n ik h e b b e n h a a r opgevoed met e e n vleugje idealisme." Volgens h a a r moeder is dochterlief volwassener g e w o r d e n sinds ze studeert: "Om e e n heel praktisch voorbeeld te noemen: ze steekt nu veel meer d'r h a n d e n uit d e mouwen als ze thuis is. Ze bakt tenminste eens e e n keer e e n taart. En volgens mij is ze nu veel gelukkiger." Magrete: "Ik sta nu meer op gelijke voet met m'n ouders. Eerst moest ik v a n alles v a n hun leren. Nu h e b ik het gevoel dat ik ook wat te zeggen heb. Ik m a a k hier in Amsterdam veel m e e e n h e b m'n eigen ideeën met argumenten, w a a r zij misschien niet zo over h e b b e n n a g e d a c h t . Eindelijk h e b ik ook 'ns w a t nieuws te vertellen!"

Magrete van der Steeg en haar moeden elkaar niet." Carrière m a k e n e n veel geld verdienen, dat zijn meestal d e motieven. Bij mij niet. Ik zit hier niet puur voor mezelf, m a a r met

We beschikken tegenwoordig op d e Nederlandse universiteiten h e l a a s nog m a a r over weinig echte dissidenten. Er heerst e e n ongezonde eensgezindheid over de doelen v a n het wetenschappelijk onderzoek e n dito onderwijs, en over d e meest doelmatige wijze om die te verwezenlijken. F e y e r a b e n d is dood. Een begrip als 'academische tegencultuur' roept nog slechts e e n w e e moedige of e e n meewarige glimlach op. Tegenstand tegen autoriteiten is helemaal uit d e tijd. Alleen studenten protesteren n o g wel eens. Hun onvrede richt zich echter altijd n a a r buiten e n hun verzet is defensief: vertwijfeld proberen ze te verhinderen d a t Deetman met zijn grijpgrage vettige vingertjes ook n o g d e laatste stuiver uit hun smalle beurs graait. Eigenlijk is er nog m a a r één echte krachtige tegenbeweging in het huidige universitaire müieu, e n d a t zijn d e vrouwen. Hun succes als goed georganiseerde pressiegroep bUjkt vooral uit het feit dat iedereen ze tegenwoordig als hardstücke zielige wezens b e schouwt, hoewel ze overwinning op overwirming boeken. Een jaar of tien geleden vormden vrouwen n o g een vlijtige, zichzelf wegcijferende, voortdurend koffie rondbrengende groep g e w a a r d e e r d e a c a d e m i e b e w o ners, die zich gewUlig e n koket leenden als object voor sexistische grollen e n gefrustreerde sexuele fantasieën v a n mannelijke docenten e n superieuren. In bewonderenswaardig korte tijd evenwel, heeft d e vrouw zich weten op te werpen als e e n m e d e m e n s die als zodanig ook voluit meetelt e n alom geacht wordt v a n w e g e h a a r rol als slachtoffer v a n systematische onderdrukking. Niemand w a a g t zich v a n d a a g d e d a g nog a a n vrouwonvriendelijke ongein. En e e n ieder sluit zich volmondig a a n bij het grote VU-koor dat luidkeels d e leuzen scandeert v a n vrouwenemancipatie, gelijkberechtiging, ongewenste intimiteiten, kinderopvang, quoteringsbeleid e n loopbaanbegeleiding voor vrouwelijke personeelsleden. Petje af. Ook een columnist die niet het slachtoffer wenst te worden v a n e e n modern schervengericht, of die niet gestenigd blieft te worden, dient zich v a n deze nieuwe machtsverhoudingen rekenschap te geven. V a n d a a r dat ik v a n d a a g d e verleiding zal w e e r s t a a n om ter gelegenheid v a n d e internationale v r o u w e n d a g enkele zure en goedkope g r a p p e n over vrouwen te maken, e n aanstonds zal o v e r g a a n tot e e n serieuze bespreking v a n d e positie v a n d e vrouw a a n d e VU. De veranderingen met betrekking tot d e vrouw in d e

"vroeger vertrouwden we Foto Brom de Hollander

d e hoop dot ik straks m e n s e n v a n dienst te zijn. In d e wereld kun je je zó nuttig maken!" Moeder Van der Steeg is bUj met

Moeder is het er roerend m e e eens: "Ja, precies, dat vind ik ook zo leuk! Ze staat nu ook wat steviger in h a a r schoenen. Een p a a r j a a r geleden w a s ik heel erg somber over Magrete. Oh, oh, wat zal er toch v a n h a a r terecht komen, dacht ik. Zij vertrouwde ons niet e n wij vertrouwden h a a r niet meer. Ze h a d in onze ogen d e verkeerde vrienden, wüde v a n het Vwo

DOCTOR

tJ D E G E N

Medemensen wondere wereld der w e t e n s c h a p worden het best geïllustreerd a a n d e h a n d v a n d e betekenisverschuiving die het begrip "Vrouwen-VU-Hulp' recentelijk heeft ond e r g a a n . Tot voor kort stond deze term voor e e n lofwaardige organisatie die voornamelijk dreef op offervaardigheid e n dienstbaarheid v a n het zwakke g e slacht. In onze moderne tijd verwijst d e z e b e n a m i n g d a a r e n t e g e n n a a r e e n cdle echelons e n gremia doorgistend i d e a a l om d e t w e e d e sexe te steunen in hun carrières a a n d e Boelelaan. De voornaamste emancipatorische voortrekkers op d e VU kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld. De eerste categorie noem ik voor het g e m a k even d e eijkelekompen. Dit zijn vrouwen die zichzelf omhoog werken door steeds luidkeels te r o e p e n d a t d e emancipatie v a n vrouwen zo ontzettend belangrijk is. In d e eerste categorie vodt bijvoorbeeld d e hoogste vrouw die d e VU kent: d e b e h e n d i g e beheerster v a n d e economische faculteit, e n voorts aUe vertrouwensvrouwen, contactvrouwen, coördinatrices v a n vrouwennetwerken, emancipatiewerksters, personeelsbegeleidsters e n onderzoeksters o p het terrein v a n vrouwenstudies, die d e laatste p a a r j a a r o p feministische golven d e VU zijn birmen gespoeld. De tweede categorie omvat eigenlijk m a a r é é n persoon: D a a n Schut. Deze beminnelijke, m a a r vrouwvriendelijke m a n heeft zich onlangs e e n plaatsje in het CvB weten te verwerven v a n w e g e d e reuze zuinige mcmier v a n emancipatoire carrièreplanning voor a m bitieuze vrouwen, die hij op d e medische faculteit heeft ontwikkeld. Met veel c h a r m e e n o m h a a l v a n woorden heeft hij vrouwelijke administrortieve krachten bij geneeskunde zo gek gekregen dat ze met g r a a g t e en blindelings allerlei taakuitbreidingen e n verzwaringen v a n hun verantwoordelijkheden h e b b e n a a n v a a r d . Dit

n a a r d e Havo e n het huis uit." Magrete: "Toen h e b b e n m'n ouders gezegd ' d a a r krijg je spijt van.' Ze h e b b e n me heel duidelijk verboden om ermee te kappen." Moeder Van der Steeg: "Nou ja, je mocht 't geloof ik wel, maar w e h e b b e n zó op je in gepraat dat je eigenlijk g e e n keus had, Dat ze nu op d e VU zit, is een hele verrassing voor me. Zeil b e n ik er heel af en toe nog weleens voor e e n promotie, W a a r ik me telkens weer over verbaas, is die grote open hal, Er is natuurlijk veel meer veranderd, m a a r om dat te beoordelen, d a a r b e n ik teveel outsider voor." Moeder Van der Steeg w a s na h a a r studie twee j a a r ziekenhuispastor, d a a r n a trouwde ze, "In onze tijd studeerden vrouw e n niet beroepsgericht. Wij mochten immers niet eens op de preekstoel." Magrete zou zelf nooit e e n b a a n opgeven om te trouwen: "Ik k a n me niet voorstellen dat ik al m'n plannen en idealen overboord zou gooien voor een m a n e n kinderen." Moeder wijst er echter op dat je e e n universitaire studie niet tot iets heiligs moet maken: "Wijs word je door om je h e e n te kijken e n te weten wat er in mensen omgaat, niet door specialist te worden in é é n of andef stukje wetenschap. Ik hoop niet dat dat gebeurt met Magrete." Magrete begrijpt het: "Je kunt wel vrolijk op d e universiteit rondlop e n e n e e n lekker studentenleven leiden, m a a r deze wereld is er ook", zegt ze, terwijl ze uit h a a r k a m e r r a a m kijkt. "Hier in de straat h e b je d a n nog grote sexbazen die ervoor zorgen dat het riiet zo'n rotzooitje wordt, toch is er veel eUende in de buurt." Moeder maakt zich daarover g e e n zorgen: "Dat bizarre v a n deze buurt is niet benauwend, m a a r fascinerend. Ik vind het machtig om hier te zijn!" I

overigens allemaal zonder e e n cent salarisverhoging, e n zonder het'vooruitzicht om ooit in e e n beter bij hun nieuwe functie-invulling p a s s e n d e s c h a a l te belanden. Maar Schut weet die d a m e s toch op d e e e n of andere manier het gevoel te geven dat ze door zijn maatregelen e e n beetje meer m e d e m e n s zijn geworden. Als D a a n Schut in het CvB d e portefeuille emancipatie gaat beheren, m a g het vrouwelijke OBP dus wel goed op h a a r tellen passen. De eerste t a a k v a n d e komende hooglerares Vrouwenstudies a a n d e VU lijkt mij het instellen v a n e e n diepgravend onderzoek n a a r de v r a a g w a a r o m het toch altijd weer d e vrouwen zijn die g e n a a i d worden. Niet alleen d e medici bekommeren zich overigens om d e positie v a n d e vrouw. Bij d e godgeleerden bijvoorbeeld is e e n plan uitgedokterd om meer vrouwen in plaats v a n wetenschappers a a n te stellen. De faculteitsraad v a n theologie heeft onlangs besloten om bij d e vervulling v a n AlO-vacatures niet langer d e meest geschikte k a n d i d a a t te benoemen. Als er voor een promotieplaats e e n vrouw voorhanden is die het misschien ook best wel heel leuk zou kunnen doen, dan heeft die voorrang. Voor d e vervulling v a n hogere plaatsen in d e wetenschappelijke hiërarchie wülen de godgeleerden voorlopig d e streek b e n e d e n d e gordel nog e v e n buiten beschouwing laten. M a a r d e kwaliteitseisen voor theologische dissertaties laten wat modieus gesjoemel ten b a t e v a n d e wereldverbetering wel toe, zo oordeelt men. Dat gereformeerde godkundigen zich willen profüeren als partijgangers v a n d e verdrukten, is nog wei te begrijpen in het licht v a n hun schuldgevoel over de eeuwerüange repressie e n terreur die door kerk en clerus in onze cultuur is uitgeoefend. Maar dat dit soort discriminatie door onze noorderburen v a n d e UvA tot a l g e m e e n beleid voor d e hele universiteit (minus de hoogleraren) is uitgeroepen, doet mij persoonlijk ootmoedig d e knieën buigen v a n w e g e het feit dat ik in deze zuidelijke buitengewesten b e n aangesteld. De vrouwenbeweging k a n tevreden zijn. In 30 jaar tijd -is het a a n t a l universitaire studentes verdubbeld van 20% tot 40%. Het a a n t a l vrouwelijke hoogleraren daarentegen is verdrievoudigd, terwijl d e winst voor de feminiene kunne op alle a n d e r e formatieplaatsen op de campus niet eens meer in geloofwaardige percentages is uit te drukken. Er k a n op 8 m a a r t dus groots feest gevierd worden. <

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen