Ad Valvas 1988-1989 - pagina 292
fiDVpJMfiS
13 JANUARI 1989 T^'l::Ki^éLJ-ZiLljïjS.-iiï:iï£.,di2i£^
"Mensen zeggen wel eens gekscherend dat wij altijd m a a r zitten," verzucht Jack Kropveld, portier v a n d e Vrije Universiteit. "Maar als de portier 's morgens niet komt g a a t d e universiteit niet open. De portier is d e eerste die komt en d e laatste die weggaat. Dit werk wordt door d e meeste mensen onderschat." ledere d a g zitten ze in d e hal, d e portiers in hun blauwe uniform. Ze geven informatie a a n wie d a a r om vraagt, wisselen geld voor telefoon en copieerapparaat, halen d e opbrengst uit deze machines, verhuren b a g a gekluizen en houden e e n boekhouding bij over d e micro-economie in d e hal v a n d e VU. Terloops houden ze met behulp v a n camera's een oogje op d e orde in en om het gebouw, 's Ochtends ontsluiten ze het p a n d en 's avonds vergrendelen ze het, n a soms een in s l a a p gevallen student te hebben wakkergeschud. "Vroeger dacht ik dat studenten levensgenieters zijn", zegt Jack. "Maar toen ik portier werd z a g ik dat studenten vaker op d e universiteit waren d a n ik en ik werk hier toch veertig uur per week. Studenten zijn hardwerkende mensen." Passanten groeten hem en soms is er tijd voor e e n korte babbel. Een birmenkomende studente wenst hem op innige manier gelukkig nieuwjaar. Jack schatert als het voorval hem in herinnering wordt gebracht. "Ik b e n gelukkig getrouwd", zegt hij. "Het is hier een sociale contactenbak. Je leert veel mensen kennen en ik kan goed opschieten met studenten, ook omdat ik v a n dezelfde generatie ben. Ik kom wel eens op een studentenfeest. Zelfs in een stad als Amsterdam ben ik niet meer anoniem. Mensen herkennen mij op straat." Na een loopbaan met baantjes als klerk, besteller en chauffeur, kwam Jack in d e beveiligingsbranche. Sinds een a a n t a l jaren prijkt hij op d e loonlijst van_.de VU. Hij heeft al zo lang tegen studenten en professoren a a n gekeken dat hij ze zelfs op straat
Zeshonderd p a s s a n t e n v a n d e hal v a n het hoofdgebouw worden vanmiddag verblijd met een nieuwe tandenborstel. Omdat hun gebit er zo slecht uitziet? Of stinken ze zo vreselijk uit d e mond dat maatregelen noodzakelijk zijn? Op een bijgesloten briefje kunnen ze tot hun opluchting lezen dat ddt niet d e reden is. De tandenborstel is een verrassing v a n een jarig Jetje, namelijk v a n d e Opleiding tot Mondhygiënist a a n d e VU die v a n d a a g vijftien j a a r bestaat. Het is twintig j a a r geleden dat een groep meisjes n a a r d e Verenigde Staten werd gestuurd om het vak af te kijken e n met die ervaring in Nederland een opleiding mondhygiëne op te richten. De oudste opleiding staat in het midden v a n het land: Utrecht. Vijf j a a r later Advertentie
DIKS Autoverhuur b.v. Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Annsterdam(Z). Telefoon: 6623366, Filiaal:W.deZwijgerlaan 101. Telefoon: 183767. 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD-OPEL-RENAULTMERCEDES. NIEUWE IVIERCEDES VRACHTWAGENS tot 42m3 en 9 ton. (groot en klein rijbewijs)
tegen inlevering van deze advertentie 10% korting
WERK IN UITVOERING: DE PORTIER
'Ik dacht dat studenten levensgenieters waren' herkent. "Je pikt ze eruit", zegt hij. "Studenten herken je a a n hun sjalen, speldjes of etiketten v a n een studentenvereniging. Ze houden v a n grappen; d e humor staat bij studenten voorop. Een professor d r a a g t v a a k e e n hoedje en e e n aktetas. Het is net alsof ik er een zintuig voor heb, hoewel ik er soms n a a s t zit. Je moet wetenschappers niet verwarren met bijvoorbeeld m a n a gers. Dat zijn kwieke boys. Voor hun geldt: 'time is money'. Neem d e avondstudenten. Die v r a g e n niet w a a r ze moeten zijn m a a r
Jack Kropveld: "'s Avonds
vinden zelf hun w e g in het gebouw. Na afloop v a n het college blijven ze niet h a n g e n m a a r vertrekken meteen." De portier doet zowel a a n beveiliging als a a n dienstverlening. Maar Jack zou liever slechts é é n v a n die taken uitvoeren. Hij heeft e e n voorkeur voor d e dienstverlening. De sociale functie d a a r v a n spreekt hem a a n . "Je g a a t met mensen uit alle delen v a n d e wereld om." Af e n toe vormt zijn werk e e n a a n s l a g op. d e zelfbeheersing.
in bed met een walkman
Henk Vlaming "Soms komt hier tuig binnen. Ik moet d a n heel wat beledigingen en bedreigingen over me h e e n laten g a a n . Ze bijten me toe dat ik me met mijn eigen zaken moet bemoeien. Ik, die belast ben met het toezicht op d e orde in dit gebouw! Als het uit d e h a n d loopt bel ik d e politie. Ik laat het niet o p e e n gevecht aankomen." "Je moet als portier stressbe-
op Franse woordjes
leren...dat
is toch niks?!"
Foto Peter Wolters, AVCAO^
stendig zijn en d e nodige souplesse en flexibiliteit opbrengen. Mensen zijn v a a k onbeschoft. Dat begint al w a n n e e r ze mij met 'jij' a a n s p r e k e n omdat ik er jong uitzie. Ik vind dat je een b e p a a l d e afstand tot d e mensen moet b e w a r e n . Er zijn er die voordringen a a n d e balie. Leggen ze e e n gulden neer en zegg e n ijskoud: "Vier kwartjes!". Vroeger zei ik nog wel e e n s dat ze nog niet a a n d e beurt waren. Nu zeg ik niets meer; verspüling v a n tijd e n energie. Als ik de voordringers negeer, snappen ze ook wat ik bedoel. Portier is g e e n makkelijk beroep, want je moet mensen op d e vingers tikken e n toch beleefd blijven. Ik kan moeilijk "poten af!" zeggen. Je k a n je frustraties niet op het publiek afreageren." Jack sport d e stress weg. "Ik zit d e hele d a g tussen vier muren, met airconditioning. Als ik met hoofdpijn thuiskom trek ik mijn sportpak a a n e n g a n a a r buiten. Daar krijg ik e e n kick van. Ik ben toch wel e e n natuurmens. Nee, ik zoek d e ontspanning niet in het nachtleven; die tijd h e b ik gehad." Voor Jack w a s 1988 g e e n makkelijk jaar. Drie portiers werden wegens malversaties d e l a a n uit gestuurd. Vroegere collega's w a r e n v a n d e e n e op d e a n d e r e d a g verdwenen. "Alsof ze niet meer bestonden", mijmert Jack. "Ik werkte met hen s a m e n e n ik h e b nooit iets gemerkt." Hoewel hij zijn werk gevarieerd vindt, ziet hij zich niet tot z'n pensioen voor portier spelen. "Ik moet vooruit komen", peinst hij. "Maar ik h e b nog g e e n idee hoe. Straks b e n ik dertig e n d a n wordt het moeilijk om nog te veranderen. Maar ik werk in de ploegendienst e n d a n is het niet eenvoudig om e e n cursus te combineren met mijn werk. Door die onregelmatigheid kun je slecht a a n jezelf werken. -Ik zou natuurlijk een thuiscursus kurmen volgen. Maar om nou 's avonds in bed met e e n walkm a n op je hoofd Franse woordjes n a te zeggen... Dat is toch niks?!" B
'Niemand is ontstekingsvrij!' volgde er é é n a a n d e VU. Ook d e UvA e n d e Nijmeegse universiteit leiden inmiddels mondhygiënisten op. Het zijn tweejarige dagopleidingen op HBO-niveau met elk ruim veertig studenten. De studenten leren hoe ze tandbederf e n tandvleesziekten kunnen voorkomen e n behandelen, want daardoor b e n je je t a n d e n en kiezen eerder kwijt d a n nodig is. Er is in het vijftienjarige b e s t a a n v a n d e opleiding nogal wat vera n d e r d in d e behandeling e n kennis v a n het gebit. "De eerste mondhygiënisten wisten nauwelijks wat e e n v e r r e g a a n d e tandvleesontsteking w a s . Nu is er veel meer bekend, óók over d e oorzaken zodat we eerder kunnen ingrijpen. Het funeste is dat je e e n ontsteking bij jezelf p a s merkt als d e t a n d e n los g a a n zitten. Kiespijn krijg je niet, het is een sül, slopend gebeuren", vertelt docente G. Kruysen. "Als mondhygiënist kun je veel goed werk doen. Het is leuk om mensen voor te lichten e n ze misschien v a n e e n kunstgebit te redden. Het lijkt wat overdreven gezegd, m a a r voor sommige mensen verbeter je echt d e kwaliteit v a n hun leven; als ik tenminste hoor hoe afschuwelijk sommigen het vin-
d e n om met kunsttanden door het leven te g a a n e n alles op alles zetten om d e p a a r voortanden die ze nog h e b b e n te houden." In tegenstelling tot vijftien j a a r terug wordt nu a a n g e r a d e n om d e t a n d e n schoon te houden met e e n zachte borstel. Ook heeft d e ouderwetse rolmetiiode, het poetsen v a n rood (tandvlees) n a a r wit (tanden) plaats gemaakt voor vibrerend borstelen, schuin tegen d e tandvleesr a n d a a n . De borstel m a a k t d a n hele kleine cirkelbewegingen of 'een p a s op d e plaats'. Kruysen: "We krijgen m e n s e n in d e stoel die jaren via d e rolmethode h e b b e n gepoetst. Dat is wel even slikken, m a a r ja, het is d e wetenschappelijke ontwikkeling die er tussen zit. Wat d e tandenborstel betreft: met e e n h a r d e borstel verdwijnt wel het plak m a a r ook het tandvlees e n
Diana Doornenbal dat is nou net niet d e b e d o e ling." De bewering dat mondhygiënisten het brood uit d e mond v a n tandartsen stoten, vinden d e docentes onjuist. Kruysen: "Beid e werkgebieden zijn duidelijk gescheiden. Bovendien heeft d e tandarts nu bijvoorbeeld meer tijd voor d e cosmetische kant v a n tanden, zoals ze witter maken of d e vorm of stand veranderen." Om het beroep verder te verbeteren zal mevrouw A. Hoyng, directeur v a n d e opleiding, vanm i d d a g tijdens het verjaardagsfeestje ervoor pleiten d e opleiding met e e n j a a r te verlengen. "De mondhygiënist moet zich a a n p a s s e n a a n veranderingen in d e maatschappij. Informatica, hepatitis B e n
AIDS, m a a r ook d e vele allochtonen, b e j a a r d e n en het onts t a a n v a n basisgezondheidsdiensten vergen extra a a n dacht. Ook zouden d e studenten meer praktijkervaring op moeten doen buiten d e praktijk op d e VU, zoals bij instellingen voor gehandicapten, militair tandheelkundige praktijken of d e afdeling kaakchirurgie ziekenhuizen. Wie zich nog dicht bij 'huis' achter d e kiezen wü laten kijken, moet snel zijn, want volgend j a a r verhuist d e opleiding n a a r het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam a a n de Louwesweg. De faculteit tandheelkunde, waarmee veel wordt samengewerkt, gaat d a a r immers ook heen. De mondhygiënistes krijgen nu in hun praktijk in het provisorium nog veel VU-studenten en medewerkers in d e stoel. "De manier w a a r o p d e patiënten bij ons komen is a n d e r s d a n vijftien j a a r terug. Eerst w a s het de tandarts die z'n patiënten doorverwees, nu is het meestal de patiënt die d e tandarts a a n z'n jasje trekt." Niemand komt voor niets volgens de docentes: "Er is altijd wel wat: gevoelige tanden, een verkeerd voedingspatroon en niemand is ontstekingsvrij!" m
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 augustus 1988
Ad Valvas | 584 Pagina's