Ad Valvas 1988-1989 - pagina 49

PD\F3^/PS gericht is je zo snel mogelijk in­ zetbaar te m a k e n op d e ar­ beidsmarkt. En zit je in het oplei­ dingscircuit d a n willen aUe a d ­ viezen e n prikkels je heel l a n g in dat circuit houden. Langer v a a k d a n nodig is om e e n t a a k goed te vervullen. Die twee moeten geïntegreerd bij d e ge­ meenten worden onderge­ bracht." "De v r a a g is natuurlijk hoeveel d w a n g je daarbij m a g uitoefe­ nen. Als Brammetje op e e n a d ­ vies v a n zo'n centrum zegt: je kan d e pot op, e n g e e n enkele, of althans e e n lagere uitkering geven. De samenleving k a n het niet m a k e n om 22­jarigen te hebben, die 40 j a a r l a n g uitke­ ringsgerechtigd zullen zijn."

Onderwij stechnolo­ gie

dige prikkel w e g zou n e m e n als je dat extra geld op d e rijksbij­ d r a g e in mindering brengt. Dat is totaal omgeslagen, m a a r het HOAK­denken heeft grote s l a g gekost."

Onzinnig Al even loyaal is In 't Veld als het g a a t om d e politieke positie v a n Deetman in het kabinet. De woelige tijden v a n studiefinan­ ciering en harmonisatiewet h e b b e n d e minister, althans ogenschijnlijk, veel gezichtsver­ lies opgeleverd. Maar In 't Veld wil d a a r niet v a n horen. A a n g e ­ schoten wUd? Lekgeschoten be­ leid? "Dat is e e n onzinnige stel­ ling. H et beste bewijs is dat Deetman voor 1989 is uitgezon­ derd v a n d e e l n a m e a a n verde­ re bezuinigingsrondes." Volgens In 't Veld moest Deet­ m a n d e ernstige problemen bij studiefinanciering wel l a n g e tijd blijven ontkennen. "Net als d e directeur v a n e e n b a n k w a a r o ­ ver het gerucht g a a t dat die b a n k niet meer solvabel is. Als hij dat toegeeft wUlen d e klan­ ten i n d e r d a a d m a s s a a l hun geld terug." Wat d e harmonisatiewet betreft wijst Deetman op d e medever­ antwoordelijkheid v a n het par­ lement. "H et overgangsrecht is d a a r expliciet behandeld, e n d e wet als zodanig is er niet consis­ tenter op geworden." "Om Deetmans geloofwaardig­ heid te beoordelen moet je voor­ al ook d e totstandkoming v a n het regeerakkoord in g e d a c h t e n houden. In d e formatie v a n 1986 is afgesproken dat er 300 mil­ joen extra voor onderwijs, 200 miljoen extra voor technologie, en 500 miljoen extra voor scho­

ling zou worden uitgetrokken. Langs d e achterdeur v a n d e proportionele bezuinigingen op alle begrotingen ( w a a r v a n ca. 1 miljard voor OW) is dat vervol­ gens weer o n g e d a a n gemaakt. Dus hetzelfde wat wij d e univer­ siteiten verwijten over TVC heeft het kabinet ook g e d a a n , e n d a a r krijg je ellende v a n . Maar dat betekent niet dat d e positie v a n Deetman als minis­ ter is verzwakt. O p grond v a n d e regel in het regeerakkoord dat overschrijdingen binnen d e eigen begroting moeten worden opgevangen, w a s al voorspeld dat er spanningen zouden op­ treden rondom zijn positie. Dat is a a n d e structurele omstandig­ h e d e n te wijten." "Wat je wel kunt w a a r n e m e n is e e n duidelijke kentering in d e houding v a n d e CDA­fractie.

voren om het tegen Deetman op te nemen. Die kunnen nu, drie minuten n a d a t d e rechter von­ nis heeft gewezen, n a a r d e krant lopen om e e n wet te kra­ ken w a a r ze zelf voor h e b b e n gestemd."

Vouchersysteem

'Op het financiële vlak moet het nu even rustig blijven'

"De les die ik er v a n geleerd h e b is dat w e nu werk moeten m a ­ ken v a n e e n g o e d e omschrij­ ving v a n het leerrecht, om tot e e n vouchersysteem te kunnen komen. De kritiek d a a r o p vond ik niet zo sterk. Men beweert dat het onderwijs al goed g e n o e g is en dat het veel extra red tape oplevert om vouchers in te voe­ ren. Maar d e d a t a b a s e s zijn er al bij studiefinanciering. D a a r g a a t het om dezelfde g e g e v e n s . Bovendien kun je bij e e n vou­ chersysteem d e harmonisatie­ wet weer afschaffen." Nog liever zou In 't Veld alle jongeren tot 27 j a a r onder e e n zelfde bewind laten vallen e n ook d e studiefinanciering af­ schaffen.

Die voert heel duidelijk e e n ei­ g e n strategie voor d e verkiezin­ g e n in 1990. Niet alleen Deet­ man, ook a n d e r e bewindslieden plukken d a a r d e w r a n g e vruch­ ten van. En die v e r a n d e r d e op­ stelling bij d e leiding v a n d e CDA­fractie geeft sommige Ka­ merleden meer k a n s e n d a n te­

"Mijn radicale variant is om ie­ d e r e e n aUes te laten lenen. Wie veel presteert of later te weinig verdient, k a n kwijtschelding krijgen. Tegelijk zou er d a n e e n geïntegreerde structuur moeten komen w a a r i n jongeren verant­ woorde adviezen krijgen over hun perspectief op d e arbeids­ markt. Nu is het zo, dat als je in d e RWW zit het streven er op

Terug n a a r d e universiteiten. De periode­In 't Veld kenmerkt zich onder meer door twee om­ vangrijke bezuinigingsopera­ ties: TVC e n SKG. M a a r d e grenzen zijn nu wel bereikt, vindt d e voormalige DG. "Als je het onderwijs op hetzelf­ d e h o g e niveau wUt houden, e n je wilt dertien universiteiten b e ­ houden, moet het nu op het fi­ nanciële vlak e v e n rustig blij­ ven. Tegelijk zijn er verbeterin­ g e n nodig, bijvoorbeeld op het gebied v a n d e onderwijstech­ nologie. Om die te kunnen beta­ len zal er dus meer moeten wor­ d e n samengewerkt." In 't Veld gelooft in het nuttig effect v a n computer­aided in­ struction ­ hij geeft d e sceptische verslaggevers twee küo IBM­ rapporten m e e om h e n d a a r v a n te overtuigen. "Om al die cour­ seware te kunnen betalen is het misschien zelfs nodig om met d e Vlaamse universiteiten s a m e n te werken." M a a r voorlopig is het met die samenwerking n o g droevig ge­ steld. "Die is ook moeilijk af te dwingen. Moet e e n minister g a a n stampvoeten? Dat is niet zo effectief. Elke hoogleraar vindt zijn eigen coUege het best, e n is d a a r i n eigenwijs. Die men­ sen h a t e n elkaar als d e pest voor e e n deel, ze begrijpen el­ k a a r niet, e n er is g e e n paradig­ matische homogeniteit. Dus krijg je ze niet door stampvoeten bereid om uit volle borst te g a a n samenwerken. Dat k a n alleen m a a r via het w Z aan­kleef­aan­ principe."

houden? "Nou, d a a r is niet zo veel kracht voor nodig, voorlo­ pig. Het is meer e e n kwestie v a n nobele wedijver d a n v a n d e s a s ­ treuze concurrentie. De belan­ g e n lopen nu nog parallel. Bo­ vendien is er nog weinig kennis voorradig. Bij het onderzoek is dat al veel beter geregeld. D a a r begint d e voorwaardelijke fi­ nanciering echt tot consequen­ ties te leiden, e n d a a r moeten d e universiteiten m a a r liever g e e n potje v a n maken." Als é é n v a n d e hindernissen voor d e universiteit die door kwaliteitsoordelen wordt gere­ geerd, wordt v a a k d e bestuurs­ structuur genoemd. De advies­ r a a d hoger onderwijs (ARH O) bepleitte dit voorjaar e e n ver­ andering: d e bewoners v a n d e universiteit m o g e n nog slechts advies g e v e n op het terrein w a a r o p ze deskundig zijn: d e studenten over het onderwijs, d e hoogleraar over het onder­ zoek. Volgens In 't Veld is dat niet zo'n vruchtbare weg. "Ik vind dat e e n vorm v a n tunneldenken. Het is te simplistisch. De be­ stuursstructuur is altijd al d e steen des aanstoots geweest, m a a r als je terugkijkt n a a r d e periode dat d e curatoren het voor het zeggen h a d d e n ; ging het toen soms ook zo slagvaar­ dig toe? Neen! H et g a a t niet en­ kel om d e structuur, m a a r ook om d e bestuurscu/hiur." "Het scherpe v a n Deetman is ook dat hij dat gezien heeft ­ dat je veel kunt v e r a n d e r e n zonder d e structuur te wijzigen." "H et wordt tijd dat d e discussie over d e structuur wetenschappelijker wordt. Er wordt nu uitsluitend normatief over gesproken. Wel is het n o g te vroeg om te conclu­ deren dat het ARH O­advies zal worden doodgezwegen omdat n i e m a n d zin heeft om het uit te Aan meer voorspellingen w a a g t In 't Veld zich niet. Dat zijn opvolger niet zo veel nieuws meer hoeft te bedenken, ontkent hij. Wel geeft hij toe dat er veel is afgerond: "Als ambtelijk pro­ dukt is het H OOP af, d e WH W af, e n g a a t het nu meer om d e communicatie met d e m a n a g e r s v a n d e universiteiten. Meer zeg ik er niet over, want het is hybris om over je graf h e e n te wülen regeren. Ik b e n d e enige in Ne­ derland die nu m a a r e e n a a n t a l j a r e n niks moet zeggen."

Zaken doen "Die houding vind je ook terug in d e manier v a n zaken d o e n door d e universiteiten met d e overheid. Ze vinden n o g steeds d a t ze beter ieder voor zich kun­ n e n opereren, d a n s a m e n . Iede­ re universiteit beroept zich op zijn eigen identiteit. In zo'n ge­ differentieerde oligopolie moet ook d e VSNU (vereniging v a n Nederlandse universiteiten, red.) wel e e n zwakke represen­ tatieve organisatie zijn. Dat is g e e n kwaadspreken, dat is ook d e bedoeling v a n d e universitei­ ten." "In het H BO l a g dat altijd a n ­ ders. D a a r w a s sprake v a n e e n polypoüer. veel instellingen, met weinig identiteit e n e e n H BO­ r a a d die v a a r d i g w a s in het be­ vorderen v a n verandering. Nu het H BO geherstructureerd is gebeurt d a a r misschien hetzelf­ de." M a a r is d e VSNU d a n niet ook te zwak om d e kwaliteit v a n het onderwijs in d e g a t e n te g a a n

Foto: Bram de H ollander

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen