Ad Valvas 1988-1989 - pagina 400

w

f£>\pJ}JF

" Vrouwen werken nieti Zij horen thuis, want God heeft ze zo gemaakt. Ik weet nog dat ik dat vroeger eens tegen een vriendin zei. Nu k a n ik me niet meer voorstellen dat ik toen zo dacht." Sietske van der Hoek mijmert over h a a r jonge jaren. Ze w a s een braaf meisje uit e e n protestants gezin in e e n klein dorp. Tot ze in d e grote stad ging studeren. Ze is nu vijfdejaars theologiestudente en d e meningsverschillen met het ouderlijk g e z a g zijn er niet minder op geworden. "Bij ons thuis w a s d e kleur rood het ergste wat je kon bedenken", zegt Sietske. "Mijn v a d e r wil al bijna niet n a a r me kijken als ik een rode trui d r a a g . Ik zeg dat natuurlijk met e e n knipoog. Vroeger wist ik dat rooien slechterikken waren; ik vond ze eng. Hoewel ik met ze sympathiseerde, durfde ik niet op ze te stemmen. Toen kwam ik op d e VU op een kleine, christelijke studentenvereniging. D a a r zaten allem a a l v a n die e n g e rooien op e n het bleek ontzettend leuk te zijn. Nu ben ik met liefde christen e n links." Zo ging ze eens drie d a g e n demonstreren in Woensdrecht. A a n v a d e r Van der Hoek is het niet besteed. "Gaat wel over!", luidt zijn commentaar. "Dat wild e idealisme d a a r krijg je e e n klap van. Daar b e n Uc v a n overtuigd. Ik w a s op mijn twintigste ook opstandig; ik dacht toen net als Sietske." Hij vertelt over d e crisisjaren, d e werkloosheid, over Colijn, het opkomend fascisme e n het ploeteren in het familiebedrijf. Om a a n d e grauwheid v a n het alled a a g s e b e s t a a n te ontsnappen werd v a d e r Van der Hoek b e roepsmilitair. "De hele rotzooi deugt niet dacht ik. Je w a s d e ene d a g fel anti e n d e a n d e r e d a g zag je toch wel iets goeds. Ik h e b veel ontevredenheid geh a d in die jaren." Peinzend kijkt hij n a a r d e zon die l a n g z a a m achter d e flats Soms verschijnen er twee a a r d beien op televisie, zwemmend door d e yoghurt. Op e e n vrolijk klassiek muziekje trekken ze e e n baantje. Even later krijgen ze gezelschap v a n e e n b a n a a n die als een onderzeeër door d e yoghurt vaart. Gelukkig is hij niet v a n k w a a i e wü. Met z'n drieën zwemmen ze parmantig in het rond. Na zo'n reclame te h e b b e n g e zien, móet je wel geloven dat er echt fruit in d e Monatoetjes gaat. Bovendien heeft d e 'zuivelste verwenner v a n Nederland' er sinds w o e n s d a g weer vijfentwintig getuigen bij. Een groep economiestudenten v a n d e VU zag met eigen ogen fruit in d e yoghurt g a a n tijdens d e jaarlijkse excursie n a a r het hoofdkantoor v a n Melkunie Holland in Woerden w a a r Mona een onderdeel v a n is. Toch zijn d e makers v a n d e toetjes nog steeds e e n beetje b a n g dat, ondanks d e reclame, niet iederéén is overtuigd v a n dat echte fruit. Daarom g a a n er vooral h a r d e vruchten in d e yoghurt want die blijven tenminste heel, legt d e hostess uit. Italiaanse peren zijn d a n ook populairder d a n Nederlandse, want die zijn harder. De prille economen worden ontv a n g e n in enigszins vertrouwde armen, namelijk in die v a n d e directeur v a n Melkunie Holland, drs. C.Timmer, ex-VU. Hij vertelt wat Melkunie zo allemaal maakt: melk, vla, yoghurt, Yoki drink, k a a s , slagroom, boter e n melkpoeder. Soms wordt d e consument e e n beetje voor d e gek gehouden. Wie dacht dat

10 MAART 1989

STUDENTEN EN HUN OUDERS (2)

'Ik was vroeger opstandig, net als Sietske' v a n Buitenveldert zakt. "Ik h a d g r a a g dominee of arts wiUen worden," vertelt Van der Hoek senior. In zijn jonge jaren leerde je alleen verder als je goed kon leren en je ouders geld h a d d e n . "Ik kon a a r d i g leren e n d e dokter en d e dominee h e b b e n nog met mijn ouders g e p r a a t . M a a r ik moest meehelpen in het bedrijf." Uiteindelijk berustte hij in zijn lot, werd ook tuinbouwer en zijn opstandige geest plooide zich n a a r d e werkelijkheid v a n alled a g . Zijn jeugd h a d g e e n a n d e r mens v a n hem gemaakt. "Ik h a d later dezelfde opvattingen als

Theologiestudente

Sietske

mijn ouders." Maar hij vergat zijn gemiste kans niet. Hij stimuleerde zijn kinderen om n a a r d e universiteit te g a a n . "Hoewel ik niet werd gedwongen", zegt Sietske. "Ik denk dat ik d e studie h e b doorgezet v a n w e g e mijn ouders. Ik wilde ze niet teleurstellen. Mijn v a d e r w a s mijn doorzettingsvermogen. Nu k a n ik het natuurlijk zelf wel." Voor hem w a s d e universiteit een unicum v a n kennis e n wijsheid. "Op e e n universiteit komt dat allemaal binnen je bereik", zegt Van der Hoek senior. "Toen we in d e jaren zestig onze kin-

van der Hoek en haar

Henk Vlaming deren wilden laten studeren, vroegen d e mensen hoe we dat in ons hoofd konden halen. Maar wij h e b b e n ze toch laten studeren e n zij h e b b e n ons arm gehouden." Heeft zijn jeugd hem niet doen veranderen, door d e studie v a n zijn kinderen is hij ruimer v a n denken geworden. Toen zijn zoon destijds op het corps wUde, noemde hij het e e n "superzuipvereniging". Een gesprek met d e dominee e n e e n plaatselijke meester in d e rechten overtuig-

vader.

Foto Bram de Hollander

Studenten op toetjestoer alle geitekaas echt v a n d e geit komt, zit ernaast. Sommige soorten, zoals Fêta-kaas, komt v a n d e koel En wie dacht d a t d e roomkaas Mon Chou uit Frankrijk komt, slaat ook d e plank mis. Bij 'de kleine lettertjes' kun je lezen dot ze oer-Hollands is. Timmer: "Mon Chou klinkt heerlijk Frans, gelukkig d e n k e n d e meeste mensen ook dat 't Frans e k a a s is." Er werken zo'n zeshonderd mensen bij Mona. Driehonderd d a a r v a n s t a a n in d e fabriek. Voor elk produkt is e e n a p a r t e machine. In sneltempo veranderen platte stukken karton in literpakken. D a a r n a wordt d e houdbaarheidsdatum erin g e b r a n d e n worden ze gevuld met p a p of vla. Pudding wordt w a r m in bekers g e d a a n . Zo heeft elk toetje z'n eigen bereiding. Sorrmüge produkten, zoals zure room, moeten nog e e n etiket opgeplakt krijgen. Ook dat gebeurt automatisch. Als je niet wist wat er gebeurde, zou je denken dat er een drummer a a n d e g a n g is, zo ritmisch klinkt 't aüemaal. Overal om je h e e n zie je toetjes. De e n e keer ruüc je griesmeelpudding, d a n w e e r vruchtenyoghurt of soms gewoon kartonnen dozen. Op d e afdeling produktbereiding komt yoghurt uit hogere regionen via stalen buizen n a a r b e n e d e n . Eenmaal o p d e vaste grond wordt het fruit erbij gepompt.

Honderden mandarijntjes schuifelen als e e n kudde langs d e speciale kijkgaatjes v a n d e stalen buizen, w a a r d o o r het fruit wordt vervoerd. Als a a n d e n k e n krijgen w e allem a a l e e n papieren petje dat d e mensen in d e fabriek ook drag e n én twee toetjes: m a g e r e kersenyoghurt e n varullepudding. Veel petjes e n toetjes hoeven er niet te worden verdeeld.

De toetjesmachines

in vol bedrijf.

Diana Doornenbal De opkomst met zo'n vijfentwintig personen is immers niet echt hoog. Het dagje uit w a s g e o r g a niseerd door d e vereniging v a n economiestudenten. Een v a n d e deelnemers snapt er niks van: "Het is juist goed om m e e te g a a n . Ik b e n ook al bij Nett Loyd e n Douwe Egberts g e weest. D a n kun je straks veel

Foto Bram d e Hollander

d e n hem echter v a n het nut. Het zou goed zijn voor d e relaties v a n zoonlief. Later spoorde hij Sietske zelfs a a n om zich bij een vereniging a a n te sluiten. "Soms denk ik: b e n ik d a a r nou d e v a d e r van?- Zelf blijf ik maar èen gewoon mannetje. Maar ik ben toch met mijn kinderen meegegroeid. Vroeger keek ik op tegen e e n dokter en e e n notaris. Nu vind ik ze ook maar gewone mensen. Ik k a n me nog herinneren dat wij vroeger zilverpapier s p a a r d e n voor de zending. Als ik het n a a r d e dominee bracht zei mijn moeder: "Pet af bij d e dominee, want dat is een belangrijk iemandl" Als ik mezelf vergelijk met die tijd dan h e b ik e e n hele sprong gemaakt." "Bevrijdingstheologie, feministische theologie, vroeger zou ik het onzin h e b b e n genoemd. Nu zijn het dingen w a a r ik over meepraat. Sietskes studie wekt mijn belangstelling e n ik krijg er a n d e r e inzichten door. Ik ken e e n bankier v a n mijn leeftijd. Zijn zoons h e b b e n mavo gehad. Zij praten net als ik vroeger: mopperen over die jeugd van tegenwoordig. Dat blijft een kruideniersgeest." Sietske is minder onder d e indruk v a n d e universiteit dan h a a r vader. "Ik vind het absoluut g e e n unicum v a n kennis en wijsheid", zegt ze resoluut. "Ik zie het slechts als e e n middel om kennis op te doen. Ik ben er achter gekomen dat er meer is d a n e e n universiteit. Als je in de vier j a a r die je v a n Deetman hebt gekregen alleen m a a r in d e boeken zit, wat voor mens b e n je d a n ? Ik woon in Amsterdam. Dan g a ik toch niet alleen lezen? Vrienden, contacten, sport, er is hier zoveel te beleven. Ik b e n lid v a n e e n studentenvereniging geworden en ik denk dat ik d a a r minstens zoveel h e b geleerd als op d e universiteit." I

beter beoordelen wat voor soort werk bij je past. 't Is heel leerzaam. In sommige boeken s t a a n best sappige verhalen, m a a r het is e n blijft theoretisch. Het is d e bedoeling dat er twee nieuwe produkten per j a a r op d e markt komen. Vorig j a a r verscheen biogarde voor 't eerst in d e winkel. Nu is friline a a n de beurt, e e n toetje met zoetstof in plaats v a n suiker. Ook kunnen w e binnenkort witte chocolademousse verwachten. In het laboratorium worden al deze nieuwe produkten bedacht. De hostess: "Vaak letten w e er op wat bijvoorbeeld bij d e groenteboer veel verkocht wordt. Een tijdje terug w a r e n paprika's iets nieuws, d a a r n a kiwi's. Daar spelen we soms op in. Maat voordat er zo'n nieuw produkt in d e winkel staat, b e n je wel weer twee jaar verder. Sorrmiige produkten worden onder licenties geproduceerd en verhandeld in onder meer Ierland, Brazilië, Jap a n e n Mexico. De recepten worden d a n a a n g e p a s t a a n de s m a a k v a n het land; voor Ierland iets flauwer, voor Japan iets zoeter." Nieuwsgierig schuifelen we langs alle buisjes, potjes en pipetjes. In e e n grote kast staal het 'smaakorgel'; tientallen potjes met smaak- e n kleurstoffen. Volgens d e hostess zijn een groot deel ervan monsters die nauwelijks worden gebruikt. Voor d e g e n e die d e keukengeheimen v a n Mona stiekum wil afkijken, komt bedrogen uit, want wat er op d e pakken staat, zit er niet in! '

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen