Ad Valvas 1988-1989 - pagina 416

PD\FJ^/ps

"Achteraf zeg ik dat mijn vader gelijk heeft g e h a d . Met d e ken­ nis die ik nu h e b zou ik destijds wel e e n studie h e b b e n gevolgd. Ik kan nu zeggen dat het me spijt dat ik niet n a a r mijn v a d e r heb geluisterd." De ontboeze­ ming komt niet v a n Verkerk ju­ nior, m a a r v a n senior. Zoon Volcmar studeert al drie j a a r scheikunde a a n d e VU. Achter­ over leunend op de bank luistert hij schijnbaar onbewogen n a a r vader Gerrit. Die verkoos in zijn jonge jaren e e n leven v a n klaplopen. P a s toen hij Beatrix, zijn vrouw, leer­ d e kennen, kreeg hij e e n con­ structievere instelling. De wilde haren verdwenen, overtollig drankgebruik werd ingeperkt en om toch nog e e n redelijke b a a n te kunnen krijgen moest Gerrit in d e avonduren zijn HTS­diploma halen. Terwijl Volcmar en dochter Else buiten speelden, zat Gerrit achter zijn bureau op Stedebouw te blok­ ken. Nu woont het uit Den H a a g afkomstige gezin in Kampen e n sleutelt Gerrit voor d e provincie Overijssel a a n ruimtelijke plan­ nen. De wildebras v a n weleer draagt nu beschaafde pakken. "Als je 25 jaar a m b t e n a a r bent, ben je gevormd door je omge­ ving", zegt hij. Was d e vader een kennelijke levensgenieter, d e zoon steekt d a a r schrü bij af. "Ik vind uit­ g a a n en feestjes niet zo belang­ rijk", vertelt hij. "Het studenten­ leven is leuk. Je bent vrij e n je kan doen wat je wü. Er zijn stu­ denten die d a n allerlei overdre­ ven dingen doen: veel drinken, laat n a a r bed gaan... Dat is bij een studie scheikunde v a a k niet mogelijk. Je moet je practica al­ tijd volgen. Dat is e e n stok ach­ ter d e deur. Maar eens per week g a ik toch wel uit." Hij heeft natuurlijk ook zijn fi­ nanciële beperkingen, denkt Gerrit. Maar d a a r weet Volcmar een mouw a a n te passen. "Je

17 MAART 1989

STUDENTE^

^0>^<^<^<

'Wij lachen nog wel eens om de verhalen van mijn vader' Henk Vlaming

Scbeikundestudent

Volcmar Verkerk en zijn

In d e afgelopen 5 j a a r zijn meer d a n 200 Britse hoogle­ raren d e Grote Plas overgestoken om hun financiële e n wetenschappelijke heil te g a a n zoeken in d e Nieuwe Wereld. De Engelse universiteiten verkeren v a n w e g e het tiiatcherisme in nog deerniswekkender toestand d a n d e gedeetmaniseerde ten onzent. En d e geleerden a a n de overkant v a n het Kanaal zijn d a n ook steeds gewüliger geworden om zich te laten wegkopen door rijke particuliere universiteiten in Amerika. Dergelijke instellingen betalen grif six­figure­salaries voor d e Ma­ radonna's en d e Gullits der wetenschap. Wellicht denkt u nu dat ik het h e b over computervirtuosen, chipontwik­ kelaars, genenveredelaars, kemsplitsers, geneeskun­ stenaars of geldkundigen. Maar d a n bent u abuis. Daar grossieren The States zelf in. Neen, het grote geld wordt momenteel besteed a a n historici e n a a n filoso­ fen, met n a m e a a n ethici. ledere Amerikaanse univer­ siteit vindt het wel chic om e e n kermer v a n Morus of Erasmus in huis te hebben, of e e n deskundige op het terrein v a n d e 18de eeuwse koopvaardij, of iemand die het spijkerschrift voUedig onder d e knie heeft. En ze rammelen luidruchtig met hun geldbuidels om m e n s e n als Frankena en Macintyre v a n elkaar af te snoepen, of om kleinere wijsgeren uit Europa a a n te trekken. In d e Oude Wereld wordt deze braindrain inmiddels pijnlijk merkbaar, het eerst natuurlijk a a n topuniversi­ teiten. En het zal dus wel niemand verbazen dat d e VU goed in d e problemen zit. Om d e precaire situatie waarin we momenteel verkeren a a n u duidelijk te maken, moet ik u even m e e n e m e n in het verleden. Sinds wij onze gereformeerde beginselen over boord hebben gegooid, tobben wij met e e n z o g e n a a m d e identiteitscrisis. Wat onderscheidt d e VU eigenlijk v a n a n d e r e universiteiten? Deze v r a a g kwelt d e VU­top reeds vele jaren, e n ook d e VU­Vereniging heeft al v a a k d e slaperige grijze koppen bij elkaar gestoken om dit probleem lodderig onder o g e n te zien. Aanvankelijk m e e n d e n we onszelf e n d e buitenwereld een rad voor ogen te kunnen d r a a i e n met grootse historische feesten, herdenkingen, raamschilderingen en bustes v a n Kuyper, en e e n heus Bezirmingscentrum. Maar het gevoel v a n leegte e n malaise v e r d w e e n daardoor natuurlijk niet. Een steeds grotere groep VU­ genoten wilde d a a r o m m a a r liever h e l e m a a l breken met het calvinistisch verleden. Sommigen sloegen daarbij op hol. De hoogleraar in d e gereformeerde zending Wessels bijvoorbeeld trok op kosten v a n d e VU­Vereniging het land door om overal a a n onze ach­

vader

koopt met z'n allen e e n fles drank e n die drink je thuis leeg." Zijn staptijd heeft hij in zijn pu­ berjaren al g e h a d . In Kampen liep hij d e disco's plat. "Hoe gro­ ter e n flitsender ze waren, hoe leuker ik het vond", herinnert Volcmar zich. "Eén keer h e b ik d e fout g e m a a k t om o p m'n vijf­ tiende om vier uur 's nachts thuis te komen. De limiet l a g toen op één uur. Ik h e b heel veel moeten praten om die later n a a r half twee te verschuiven. Het werd natuurlijk steeds later, m a a r dat w a s niet zo erg. Kampen is niet zo'n uitgaanscentrum." Tegen­ woordig zoekt hij zijn genot lie­ ver in d e diepte d a n in d e breedte. Een stevige kout over e e n interessant onderwerp, zo­ als politiek, is h e m liever d a n e e n oppervlakkige babbel. Nee, d a n Gerrit: liters drank tot in d e kleinste uurtjes. "Wij h a d ­ d e n kolossale feesten", zegt hij. "Er w a r e n soms wel honderd of honderdvijftig man. Als ik er­ over p r a a t komen d e mijmerin­ g e n a a n die tijd nog wel e e n s boven. Ik b e n opgegroeid in d e zestiger jaren. Ik w a s e e n a a n ­ h a n g e r v a n het non­existentia­ lisme. We discussieeerden ein­ deloos over d e zinloosheid v a n het b e s t a a n . Het individu werd gestuurd door d e m a s s a , alles w a s volstrekt zinloos. Het w a s d e tijd v a n d e moderne jazz. Ik h e b het concert v a n d e Rolling Stones m e e g e m a a k t in het Kur­ haus. Ik h e b toen ook nog e e n

Foto Bram d e Hollander

Identity terban uit te g a a n leggen dat d e Koran eigenlijk ook Gods Woord is, en dat d e sinds d e middeleeuwen gevoerde heilige oorlog tussen Islam e n Christendom op e e n misverstand berust. Anderen stortten zich pijn­ lijk enthousiast, vervuld v a n schuldgevoelens e n dier­ b a r e sentimenten, op d e Joodse cultuur. En w e e r a n d e ­ ren droegen in triomfantelijke processie d e M a a g d Maria in h a a r hoedanigheid v a n feministisch theologe avant la lettre d e Boelelaan op. In d e D­vleugel ondertussen kregen d e snelle jongens het voor het zeggen. Het drenths dialect met zijn corpo­ rate identity e n m o d e m m a n a g e m e n t verving het ver­ sleten gereformeerde gepreek. En het g l a d d e e n gelik­ te geslothouber over public relations e n e e n eigen huisstijl verdreef d e vertrouwde m a a r v e r s c h a a l d e nestgeur. Steeds fraaier e n duurder reclamemateriaal werd geproduceerd met steeds minder inhoud. Zo w e r d ene Peelen ingehuurd om 64 bladzijden l a n g te goo­ chelen met d e woorden "gewoon" e n "bijzonder" zonder iets v a n b e l a n g te beweren. Uit e e n aandoenlijk soort leeghcofdigheid ging m e n er zelfs toe over om veel­ kleurige folders in het Engels uit te g e v e n over the Free University die zo "spectacular" e n "particular" m a a r toch zo "ordinary" zou zijn. Tienduizenden guldens mocht dat aUemaal kosten, e n het richtte slechts s c h a d e a a n . Vooral omdat d e o p l a a g v a n die prestigieuze prospectus al snel weer vernietigd moest worden, toen bleek dat d e aanduiding "free university" door d e meeste buitenlanders in v e r b a n d werd gebracht met goedkoop of zelfs gratis onderwijs e n door a n d e r e n met anarchisme e n hippiecultuur. Geliikkig is bij het CvB inmiddels het idee gerijpt om d e nieuwe identiteit toch wat meer in d e richting v a n inhoudelijke verbeteringen te zoeken. En daarbij viel het de bestuurders ineens op dat d e VU al sinds l a n g

pak op mijn donder g e h a d . Mijn ouders h a d d e n totaal niet in de gaten wat er allemaal gebeur­ de." Het w a s in zijn familie bon ton om iets te studeren, m a a r Gerrit w a s een w a a r d i g e aanhanger v a n zijn geloof. Hij w a s thuis de enige die het vertikte om te stu­ deren. Hij wüde niets bereiken in het leven. "Absoluut niets," zegt Gerrit, die in die jaren bij zijn ouders thuis woonde. Het zijn annecdotes die bij Ger­ rit e n Beatrix geregeld over tafel g a a n . Volcmar kent d e meeste wel. "We lachen nog wel eens om die verhalen", zegt hij. Als jongen leken d e vlegeljaren v a n zijn vader hem wel interes­ sant. Maar hij heeft nooit se­ rieus overwogen om in vaders voetsporen te treden. "Mis­ schien heeft hij iets v a n mij ge­ leerd", zegt Gerrit, zich zijn slo­ p e n d e avondstudie herinne­ rend. Gerrit e n Beatrix kozen voor e e n liberale benadering. Alles w a s b e s p r e e k b a a r e n de kinderen moesten vooral hun ei­ gen weg kiezen. Het w a s dus Volcmars eigen initiatief om te studeren. "Een uitdaging", zo ervoer Volc­ mar d e grote trek n a a r Amster­ dam. Dat gold vooral voor de studie scheikunde. Het wonen op kamers en het uitgaansleven w a r e n leuk, m a a r d e d e n geen nieuwe wereld voor h e m open gaan. Toch heeft hij zeer duidelijk zijn vleugels uitgeslagen. "Vroeger spraken we thuis over koetjes en kalfjes", zegt Volcmar. "Dat komt nu niet meer voor. We pra­ ten over serieuze onderwerpen, zoals d e gevolgen v a n drugge­ bruik. Ik vind het nu leuk om thuis te komen. Maar als ik er weer zou moeten wonen, zou ik vast e n zeker ruzie krijgen met mijn ouders. Ik zou me veel te beperkt voelen. Op e e n univer­ siteit is alles nu e e n m a a l een stukje vrijer."

niet meer beschikte over e e n eigen leerstoel wijsgerige ethiek. Met zijn b e k e n d e voortvarendheid zond het CvB enkele geleerde filosofen op wereldreis met d e op­ dracht om e e n internationaal erkend ethisch kanon met christelijke kantjes n a a r d e VU te halen. Dat lukte, gezien d e hierboven beschreven Amerikaanse op­ kooppraktijken, natuurlijk niet. De in aanmerking ko­ m e n d e ethici bleken toch niet zo ethisch of idealistisch dat ze sunny CaHfornia e n $100.000 's j a a r s wüden verruüen voor druilerig Buitenveldert e n s c h a a l 14. Wat nu g e d a a n ? Typisch e e n v r a a g voor e e n bezin­ ningscentrum, zo r e d e n e e r d e men in bestuurskringen. Maar zoiets h a d d e n w e toch nog ergens staan? Snel ontbood het CvB d e heer Musschenga uit zijn krakke mikkige b a r a k in e e n uithoek v a n d e campus. En hij kreeg d e opdracht om e e n h a a l b a a r plannetje uit te broeden. Het moest allemaal e e n beetje stilletjes ge­ beuren. Enerzijds mochten Bos e n zijn t r a w a n t e n er niet te vroeg lucht v a n krijgen. Deze Bos werpt zich a a n de VU op als e e n Khomeiny der kleine luyden. In zijn wetenschappelijk werk onderzoekt hij of d e oud­chris­ telijke kerkvaders zich wel netjes a a n d e Dordtse leer­ regels h e b b e n gehouden. En als UR­lid klaagt hij colle­ ga's a a n , die volgens h e m Satanische verzen hebben geschreven, e n noemt hij iedereen die zich niet onvoor­ waardelijk tot zijn wijsbegeerte der w a a n i d e e (vijfde ülusie) laat bekeren e e n "fundamentalistisch atheïst". Ik bedoel, je moet er m a a r op komen. Anderzijds wüde men niet dat d e pers zich voortijdig vrolijk zou gaan m a k e n over deze nieuwe poging om d e VU e e n eigen m a a r toch eigentijds gezicht te geven. Men w a s zelfs zo beducht voor misplaatse groUen en spot dat die goedi­ g e m a a r wat onhandige Dcrtema onlangs nog heel zenuwachtig tegenover e e n Ad Valvas­journalist wei­ gerde om commentaar te g e v e n op geruchten over dit nieuwe geheime VU­wapen. Net alsof die beroepsslip­ p e n d r a g e r s v a n Ad Valvas tot enigerlei vorm v a n sati­ re b e k w a a m zouden zijn. En v a n mij als hobby­satin­ cus heeft men al h e l e m a a l niets te vrezen. Want ik steun v a n harte het plannetje v a n Musschenga om e e n hoop­ je formatie uit verschillende faculteiten bijeen te harken en d a a r e e n leerstoel voor Musschenga uit samen te stellen. Al houd ik mijn hart vast bij d e gedachte dat onvermijdelijk binnenkort het Amerikaanse bieden op onze m a n g e o p e n d zal worden. D a n zullen we weer e e n nieuwe VU­identiteit moeten ontwerpen. L aten we alvast m a a r e e n commissie instellen. '

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen