Ad Valvas 1988-1989 - pagina 235

f£>\FJ^/F£

2 DECEMBER 1988 Joop, e e n wat oudere alleenwo­ n e n d e man, vertelt in d e f Um 'De kick', die tijdens d e studiedag vertoond wordt, over zijn le­ vensproblemen. Hij d r a a g t e e n donkere zonnebril die n a drie seconden v a n zijn neus zakt w a a r n a hij hem telkens weer snel op d e juiste plaats tilt. Joop zegt dat hij die bril d r a a g t om zijn omgeving er wat donkerder uit te laten zien. Hij is b a n g voor grote, heldere ruimtes, voor het voUe daglicht. /"Mijn levensweg is met puin be­ zaaid, ik kijk niet g r a a g terug op die weg" zegt hij gezeten in e e n interieur dat vol staat met drankflessen, die uiteraard alle­ m a a l leeg zijn. Hij is al l a n g e tijd zwaar a a n alcohol verslaafd. Zijn vrouw w a a r v a n hij geschei­ den is e n zijn kinderen ziet hij zelden of nooit meer. Wanneer ten b e h o e v e v a n d e film er e e n o p n a m e wordt ge­ maakt v a n Joop in d e tuin v a n zijn voormalige echtgenote, trilt hij even later over zijn hele li­ chaam. Die beproeving w a s te erg. Even later zien w e twee jongens met hun auto door d e stad rij­ den. Een reisdoel h e b b e n ze niet, hun belangstelling g a a t uit n a a r a n d e r e auto's e n met n a m e n a a r wat die v a n binnen a a n attracties te bieden h e b ­ ben. Koel praten ze over die domme Duitse toeristen die zo­ m a a r e e n briefje v a n h o n d e r d gulden boven op het d a s h b o a r d lieten liggen. En dat w a s n o g m a a r e e n klein voorschot: toen ze het dashboardkastje open­ den, troffen ze n o g e e n s zes briefjes v a n honderd a a n . Die konden ze natuurlijk niet laten liggen. "Nou, als je zoveel geld in d e auto laat, d a n b e n je wel k n a p stom, he?" De twee jongeren, ze zijn bei­ den werkloos, gebruiken zulke inkomsten om a a n hun heroïne­ gerief te komen. W a a r o m h e b ­ ben ze d a a r eigenlijk zo'n be­ hoefte a a n , wordt h e n ge­ v r a a g d . "Als je n a a r e e n d a n ­ cing gaat, verveel je je alleen maar", zegt e e n v a n hen. "Als je heroïne gebruikt, verveel je je ook, alleen merk je het niet. Dat is het verschil."

'Zonder medewerking verslaafden is het ploegen op rot sen'

Strafrecht v a a k machteloos tegenover verslaafden Kan door middel van het strafrecht verslaving a a n drank of a a n drugs bestreden worden? Of drukt die gedachte uit dat juristen zelf a a n het strafrecht ver­ slaafd zijn geraakt? Vragen waarover juristen en hulp­ verleners zich bogen tijdens een studiedag a a n de VU. Als er iets duidelijk wordt d a n is het wel dat e e n verslaving zel­ den e e n geïsoleerde bacil in ie­ m a n d s leven is die door e e n g e ­ richte ingreep effectief vernie­ tigd k a n worden. De verslaving maakt d o o r g a a n s deel uit v a n e e n hele leefwijze. "Je hebt er e e n hele d a g werk aan", zegt een m a n over zijn gokversla­ ving. Een dergelijke vorm v a n arbeid ontmoet echter d o o r g a a n s wei­ nig maatschappelijke w a a r d e ­ ring. V ooral bij drugsverslaaf­ den wordt driftig g e p r o b e e r d hen om te scholen e n h e n e e n a n d e r carrière-pad o p te sturen. Als het niet k a n door g e v a n g e ­ nisstraf d a n m a a r door thera­ pie. V eel rechters willen junkies zelf d e keuze laten bepalen: wie zich onder medische b e h a n d e ­ ling stelt, k a n e e n justitiële be­ handeling ontlopen. Niet iedereen staat te juichen bij deze strategie. "Het zou e e n

grondrecht moeten zijn om g e ­ vrijwaard te blijven v a n thera­ pie" stelde d e a d v o k a a t mr. G. de Jonge op d e studiedag. De VU­hoogleraar prof.dr. N. W. de Smit denkt ook dat geneeskun­ d e in het k a d e r v a n strafrecht­ pleging weinig v e r m a g . Zijns inziens poogt m e n d a n om d e drugsmisdadiger als e e n zie­ ke te beschouwen: i e m a n d die niet meer over e e n eigen wil beschikt; d e symptomen l e g g e n zich a a n h e m op. Ziekte dus als e e n vorm v a n onvrijheid, e n d e verslaafde zou gedwongen moeten worden zijn eigen wil weer d e b a a s te worden, d e vrij­ heid te heroveren. Om drugsverslaving als e e n ziekte te kunnen beschouwen, moet echter d e verslaafde zelf ook erkennen dat hij g e e n b a a s in eigen huis meer is e n g e n e ­ zing behoeft. De Smit: "V oor g e ­ nezing is d e medewerking v a n

Koos Neuvel d e verslaafde vereist, a n d e r s is het ploegen op d e rotsen. De verslaafde ziet zich echter door­ g a a n s niet als patiënt, hij ziet d e therapie als e e n vijandige in­ g r e e p v a n buiten. Medische in­ terventie k a n d a a r o m als in­ breuk op d e zelfbeschikking be­ schouwd worden. Een justitia­ bele laat zich niet vrijwillig dwingen." Kwam d e houding om d e ver­ slaafde als zieke te beschouwen voorheen nog voort uit e e n be­ p a a l d soort m e d e d o g e n met d e in d e knel g e r a a k t e medemens, tegenwoordig begint het geduld met d e junkies op te raken. Hun onverbeterlijkheid staat e e n goed functioneren v a n d e justi­ tiële a p p a r a t e n in d e weg, ze zorgen voor verstoppingen in het gevangeniswezen. Hun be­ s t a a n is het levende bewijs v a n het maatschappelijke normver­ val e n als ze dat verval nou m a a r in hun eigen subcultuur uitleefden w a s het nog niet zo erg. Ze bezorgen hun medebur­ gers echter k n a p veel overlast, m e n e n velen.

Rotsen Op d e studiedag over strafrecht en verslaving is opmerkelijk veel belangstelling voor het ver­ h a a l e n 'de leefwereld' v a n d e verslaafde. Wie nog optimis­ tisch w a s over d e mogelijkhe­ den om verslaafden even snel, desnoods gedwongen, te laten afkicken, moet door die verha­ len d e moed in d e schoenen zijn gezonken.

"Als je heroïne gebruik t,

verveel je je ook , alleen merk

020-123456 ^^Ahi <Tef f T Q Amsterdam en omstreken.

r' M e r k e n : Chipie — L e m o n — Naf Naf, ook k i n d e r k l e d i n g

verschil."

Foto Gerard Wessel/Hollandse Hoogte

word ook bloeddonor

1e Sweeltnckstraat 1A hoek Albert Cuypstra a t 1073 CK AMSTERDAM TBI. 020-716511

je het niet. Dat is het

é

Een dergelijke houding ten a a n ­ zien v a n d e drugsverslaafden wordt volgens dr. H.G. van de Bunt, docent criminologie a a n d e V U, vooral a a n g e n o m e n door beleidsontwikkelaars, bij­ voorbeeld die v a n het WODC, het onderzoeksinstituut v a n het ministerie v a n justitie e n die v a n d e Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Zij zouden ook steeds machtiger worden: "De magistraat buigt steeds meer voor d e ambte­ naar, hij wordt steeds meer d e uitvoerder v a n beleid d a t be­ dacht wordt door m e n s e n die zelf g e e n face-to-lace contacten h e b b e n met verslaafden. De magistraat wordt steeds meer een leden pop." Volgens V an d e Bunt d o e n die beleidsontwikkelaars hun idee­ ën niet op door praktijkervarin­ gen m a a r vooral door het lezen v a n rapporten. "Zij g a a n niet uit v a n d e individuele verslaafde m a a r v a n economische model­ len, v a n d e maatschappelijke kosten. Dat leidt tot e e n onrea­ listisch, hardvochtig e n cynisch beleid over d e hoofden v a n d e verslaafden heen." Dit cynisme zou tot uitdrukking komen in het huidige beleid dat er vooral op gericht is om m a a r zo weinig mogelijk last v a n ver­ slaafden te hebben. Men heeft een sterke voorkeur voor het op­ sluiten v a n d e verslaafde, ofwel in e e n penitentiaire inrichting, ofwel in e e n psychiatrische in­ richting. V an d e Bunt: "Het is e e n politiek v a n 'selectieve on­ schadelijkmaking'. Er worden prachtige termen voor gebruikt m a a r w a a r het op neerkomt is, dat d e verslaafde wordt opge­ sloten totdat zijn recidive is uit­ geziekt." Alleen d e drugsverslaafde valt zo'n w a r m e belangstelling v a n d e beleidsontwikkelaars ten deel. De drank­ en gokverslaaf­ d e moeten het veel meer op ei­ g e n houtje zien te rooien. Alco­ hol en gokautomaten zijn im­ mers niet verboden en leveren dus ook minder misdaad, over­ last en maatschappelijke onrust op. Eigenlijk zouden ook d e drugs uit het wetboek v a n straf­ recht g e h a a l d moeten worden, vindt mr. G. d e Jonge, dat zou al e e n flink stuk helpen. Hij constateert echter d a t m a a r weinig a d v o c a t e n zich d a a r ­ voor durven in te zetten. En w a a r o m zouden ze ook, ze ver­ dienen immers goed a a n d e drugsmisdaad. V olgens De Jon­ g e kun je d a a r o m behalve a a n drank, drugs en gokautomaten ook nog a a n iets a n d e r s ver­ slaafd zijn: "We zijn verslaafd a a n het strafrecht."

Wil je leuk werken en

STUDENTENDISCOTHEEK

leuk bijverdienen bij Teleservice?

DANSEN JANSEN

Wij zoeken meisjes (tot 26 jaar) met een mooie stem, acteertalent, en fantasie voor het bedenken en opnemen van erotische 06-hoorspellen. Kun jij je inleven inde belevenissen va n stewardessen, sportleraressen,

secretaresses,

BEYERS NAUDE VRAAGT

De organisaties die streven naar één rechtvaardige, niet­raciale en democratische samenleving hebben dringendfinanciëlesteun nodig. Geef om Ziiid-Aftika: giro 26655 Ln.v. Bevrijdingsfonds Komitee Zuidelijk Afrika, Amsterdam

kamermeisjes, fotomodellen of onderwijzeressen ?

WAT DOET SINTERKLAAS O P 5 DECEMBER? Neem dan contact op met dhr. NIket van Zuydam (020-751111).

Open van 23.00-04.00 uur

HANDBOOGSTRAAT 11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen